ලෝක බල තුලනය උඩුයටිකුරු කළ, මිලියන සංඛ්යාත මිනිස් ජීවිත කුරිරු ලෙස බිලිගත් මහා යුධ මෙහෙයුමක මතකයන් වසර ගණනාවකට පසුවත් මානව වර්ගයා කම්පා කරන්නේ මන්ද? බලලෝභී උමතුවෙන් සහ ආක්රමණශීලී චින්තනයෙන් පමණක් මුළු මහත් ලෝකයක් යටත් කරගත නොහැකි බව ඉතිහාසය විසින් සනාථ කළ බිහිසුණුම සාක්ෂිය අද (ජූනි 22) වැනි දිනක නැවත වරක් අප ඉදිරියේ දිග හැරේ.
1941 ජූනි 22 වනදා නාසි ජර්මනිය විසින් සෝවියට් දේශය ආක්රමණය කිරීම සඳහා දියත් කළ 'ඔපරේෂන් බාබරෝසා' (Operation Barbarossa) මෙහෙයුම මානව ඉතිහාසයේ සිදු වූ විශාලතම සහ දරුණුතම යුධමය ආක්රමණය ලෙස සනිටුහන් වේ. ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ 'ලෙබන්ස්රෝම්' (Lebensraum) හෙවත් ජර්මානු වැසියන් සඳහා ජීවන අවකාශය පුළුල් කිරීමේ සහ කොමියුනිස්ට්වාදය මුලිනුපුටා දැමීමේ අන්තවාදී දෘෂ්ටිවාදය පෙරදැරි කරගනිමින් මෙම මහා ආක්රමණය සැලසුම් කර තිබිණි. කිලෝමීටර් 2,900ක් තරම් අතිදැවැන්ත සීමාවක විහිදුණු යුධ පෙරමුණක් ඔස්සේ නාසි සේනාංක සහ ඔවුන්ගේ මිත්ර පාර්ශවීය හමුදාවන්ට අයත් මිලියන හතරකට අධික සෙබළුන් පිරිසක්, දහස් සංඛ්යාත ටැංකි සහ ප්රහාරක යානා සමඟින් සෝවියට් දේශය වෙත කඩා වැදුණේ මුළු ලොවම මවිතයට පත් කරමිනි.
මෙහෙයුමේ මුල් මාස කිහිපය තුළ 'බ්ලිට්ස්ක්රීග්' (Blitzkrieg) හෙවත් අකුණුසැර වේගයෙන් ප්රහාර එල්ල කිරීමේ යුධෝපාය උපයෝගී කරගනිමින් ජර්මානු හමුදා දැවැන්ත ජයග්රහණ අත්පත් කරගත්තේය. මින්ස්ක් සහ ස්මොලෙන්ස්ක් වැනි ප්රදේශයන්හිදී සෝවියට් සේනාංක වටලා විනාශ කරමින්, වර්ග සැතපුම් ලක්ෂ ගණනාවක භූමි භාගයක් තමන් සතු කරගැනීමට ඔවුහු සමත් වූහ. එහෙත්, මෙම යුධ ජයග්රහණ පිටුපස සැඟවුණු සැබෑ ඛේදවාචකය වූයේ සමූලඝාතන, යුධ අපරාධ සහ නාසි කොල්ලකෑම් මධ්යයේ අසරණ වූ මිලියන සංඛ්යාත සිවිල් වැසියන්ගේ සුසුම් සහ ලේ කඳුළුය. නැගෙනහිර යුධ පෙරමුණේ ලේ වැකි ගැටුම් හේතුවෙන් පමණක් සෝවියට් වැසියන් මිලියන 26කට අධික පිරිසකට ජීවිත අහිමි වූ අතර, එය සමස්ත දෙවන ලෝක යුද්ධයේදීම සිදු වූ බිහිසුණුම මිනිස් සංහාරය බවට පත් විය.
කෙසේ වෙතත්, තමන් සතු බලය පිළිබඳව පමණට වඩා විශ්වාසය තැබූ හිට්ලර්ගේ දැඩි උඩඟුකම සහ උපායමාර්ගික වැරදීම් හේතුවෙන් මෙම දැවැන්ත මෙහෙයුම ක්රමයෙන් අසාර්ථකත්වය කරා ගමන් කළේය. සෝවියට් දේශයේ සැබෑ සන්නද්ධ ශක්තිය සහ ඔවුන්ගේ අපරාජිත ස්ථාවරත්වය නිවැරදිව තක්සේරු කිරීමට නාසි ඔත්තු සේවා අපොහොසත් විය. මොස්කව් අගනුවර යටත් කරගැනීම පසෙක ලා යුක්රේනයේ සම්පත් සෙවීමට හිට්ලර් ගත් අදූරදර්ශී තීරණයත්, සැපයුම් මාර්ග අඩාල වීමත්, සියල්ලටම වඩා රුසියාවේ දරුණු ශීත සෘතුව හෙවත් 'ජෙනරාල් වින්ටර්' (General Winter) හමුවේ ජර්මානු සෙබළුන් අසරණ වීමත් නිසා 1941 දෙසැම්බර් වන විට මෙම මෙහෙයුම සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල විය. මෙහෙයුමේ ආරම්භක මාස කිහිපය තුළම ජර්මානු පාර්ශවයට සෙබළුන් ලක්ෂ හතකට අධික ප්රමාණයක් අහිමි වූ අතර, එය නාසි අධිරාජ්යයේ බිඳවැටීමේ ආරම්භය සනිටුහන් කළේය.
අද වන විටත් මෙම ඓතිහාසික සංසිද්ධිය ලෝක සිනමාව, වාර්තා චිත්රපට, සාහිත්යය මෙන්ම පරිගණක ක්රීඩා හරහා පවා විවිධ මානයන්ගෙන් ප්රතිනිර්මාණය වෙමින් පවතී. පැරණි ප්රචාරක පෝස්ටර් සහ සොල්දාදුවන්ගේ දිනපොත් සාක්ෂි දරන මෙම අමිහිරි අතීතය, හුදෙක් ඉතිහාසයේ තවත් එක් පිටුවක් පමණක් නොව, අධිරාජ්යවාදී බලකාමය සහ මිනිස් ජීවිත තුට්ටුවකට මායිම් නොකිරීමේ ආදිනව ලොවට කියාපාන සදාකාලික කැඩපතකි. තමන් අජේය යැයි සිතා අනුන්ගේ දේශයන් ආක්රමණය කිරීමට යන ඕනෑම බලවතෙකුට ඉතිහාසය විසින් ඉතිරි කරන්නේ අතිදැවැන්ත පරාජයක සහ විනාශයක ලේ වැකි මතකයන් පමණක් බව බාබරෝසා මෙහෙයුම අපට සිහිපත් කර දෙයි.
