ශ්රී ලංකාවේ බදු පරිපාලන පද්ධතිය තුළ බදු ගෙවන්නන් සඳහා වඩාත් දැඩි නීතිරීති සහ දැඩි අනුකූලතා රාමුවක් හඳුන්වා දෙමින් නව දේශීය ආදායම් පනත් කෙටුම්පත පසුගිය අඟහරුවාදා (19) පාර්ලිමේන්තුවේදී කාරක සභා අවස්ථා සංශෝධන සහිතව සම්මත විය. මෙම නව ව්යවස්ථාපිත ප්රතිසංස්කරණ මඟින් බදු පැහැර හරින්නන්ට එරෙහිව දැඩි ක්රියාමාර්ග ගැනීමටත්, බදු පරිපාලනයේදී සිදුවන පැහැර හැරීම් අපරාධ වැරදි ලෙස සැලකීමටත් බලධාරීන්ට පුළුල් බලතල හිමිව තිබේ.
මීට පෙර හුදු පරිපාලනමය ප්රමාද දෝෂ ලෙස සලකා ලිහිල්ව ක්රියා කළ ඇතැම් කරුණු, මින් ඉදිරියට අපරාධ නීතිය යටතේ දඬුවම් ලැබිය හැකි වැරදි බවට පත්වීම බදු ක්ෂේත්රයේ කැපී පෙනෙන හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් බව ප්රවීණයෝ පෙන්වා දෙති.මෙම නව නීති මාලාවේ ප්රධානතම අංගයක් වන්නේ පනතේ 34 වන වගන්තිය මඟින් දේශීය ආදායම් රාමුවට අලුතින්ම එක් කර ඇති 185A වගන්තියයි. බදු ලියාපදිංචිය සිදු කිරීම, වාර්ෂික වාර්තා ගොනු කිරීම, බලධාරීන් ඉල්ලා සිටින තොරතුරු නියමිත පරිදි සැපයීම සහ දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කැඳවනු ලැබූ විට පරීක්ෂණ සඳහා පෙනී සිටීම ඇතුළු ප්රධාන ව්යවස්ථාපිත වගකීම් පහක් ඉටු කිරීමට අපොහොසත් වන බදු ගෙවන්නන්ට එරෙහිව අපරාධ නඩු පැවරීමේ ක්රියාවලිය මෙමඟින් විධිමත් කර ඇත. දේශීය ආදායම් කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා විසින් දින 30ක පූර්ව දැනුම්දීමක් සිදු කිරීමෙන් පසුවද ඊට අනුකූල නොවන බදු ගෙවන්නන්ට රුපියල් 400,000ක් දක්වා වූ දඩයක්, මාස හයක් දක්වා සිරදඬුවමක් හෝ එම දඬුවම් දෙකම නියම කිරීමට මේ යටතේ හැකියාව පවතී. කෙසේ වෙතත්, මෙම දැඩි ක්රියාදාමයන්ට පෙර බදු ගෙවන්නන්ට ප්රමාණවත් අනතුරු ඇඟවීමක් සහ අඩුපාඩු නිවැරදි කර ගැනීමට අවස්ථාවක් ලැබෙන බව පෙන්වා දෙමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ද මෙම වගන්තිය තහවුරු කර තිබේ.
මීට අමතරව, පනතේ 31(4) වගන්තිය මඟින් බදු අය කර ගැනීමේ ක්රියාවලියට ද විශාල වෙනසක් සිදු කර ඇති අතර, ඒ අනුව නොගෙවා පැහැර හරින ලද බදු මුදල්, අධිකරණය විසින් පනවනු ලබන දඩ මුදල් ලෙස සලකා මහේස්ත්රාත් අධිකරණ ක්රියාදාමයන් හරහා අයකර ගැනීමට අවසර ලබා දී ඇත. එහිදී බදු නොගෙවීම සඳහා ප්රමාණවත් සහ සාධාරණ හේතු දැක්වීමට අපොහොසත් වන අවස්ථාවලදී, අපරාධ නඩු විධාන නීති යටතේ අදාළ පුද්ගලයන්ට සිරදඬුවම් නියම වීමේ දැඩි අවදානමක් ද පවතී. බදු විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ සහාය ඇතිව ක්රියාත්මක වන ආර්ථික වැඩසටහන යටතේ රජයේ බදු ආදායම් එකතු කිරීමේ යාන්ත්රණය සහ නීති රීතිවලට අනුකූල වීම වැඩිදියුණු කිරීමේ පුළුල් උත්සාහයක ප්රතිඵලයක් ලෙස මෙම පියවර ගෙන ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, විවිධ පාර්ශ්වකරුවන්ගේ විරෝධතා සහ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ මැදිහත්වීම සලකා බලා ඇතැම් ආන්දෝලනාත්මක විධිවිධාන ඉවත් කිරීමට හෝ ලිහිල් කිරීමට ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින් කටයුතු කර තිබේ. KPMG ශ්රී ලංකා ආයතනයේ බදු සහ නියාමන ප්රධානී සුරේෂ් පෙරේරා මහතා පෙන්වා දුන් පරිදි, අභියාචනා හෝ අධිකරණ ක්රියාවලීන්හිදී දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ දැඩි කාලසීමාවන් ඉක්මවා ගිය පසු අදාළ ලේඛන ඉදිරිපත් කිරීම බදු ගෙවන්නන්ට ස්ථිරවම වළක්වන "සාක්ෂි අගුලු දැමීමේ" (evidentiary lockout) විධිවිධානය ඇතුළු මතභේදාත්මක වගන්ති කිහිපයක්ම කාරක සභා අවස්ථාවේදී ඉවත් කර ගැනීමට රජය පියවර ගෙන ඇත. තවද, බදු අභියාචනා කොමිසම හමුවේ පරිපාලන සමාලෝචන හෝ අභියාචනා විභාග වෙමින් පවතින අතරතුර, අදාළ මුදල් බලහත්කාරයෙන් අයකර ගැනීමේ ක්රියාවලීන් ආරම්භ කිරීම දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් වළක්වා තිබීම බදු ගෙවන්නන්ට ලැබුණු තවත් වැදගත් සහනයකි.