ස්කොට්ලන්තයේ සැමන් මත්ස්ය ගොවිපළවල සිදුවූ මිලියන ගණනක මත්ස්ය මරණ පිළිබඳ තොරතුරු, තොරතුරු කොමසාරිස් කාර්යාලයේ (ICO) විශේෂ නියෝගයකින් පසු ප්රසිද්ධියට පත්ව තිබේ. සතුන් සහ ශාක සෞඛ්ය ඒජන්සිය (APHA) විසින් මෙතෙක් සඟවාගෙන සිටි මෙම වාර්තා මගින් හෙළි වී ඇත්තේ හදිසි විෂ වීම් සහ හුස්ම හිරවීම් හේතුවෙන් මෙම මහා පරිමාණ මත්ස්ය මරණ සිදුව ඇති බවයි.
අදාළ සමාගම්වල කීර්තිනාමයට හානි සිදුවිය හැකි බව පවසමින් APHA ආයතනය මෙම තොරතුරු හෙළි කිරීම ප්රතික්ෂේප කර තිබුණද, තොරතුරු වසන් කිරීමට ප්රමාණවත් සහ සාධාරණ හේතු නොමැති බව ICO ආයතනය විසින් තීන්දු කරනු ලැබීය. Animal Equality UK නමැති සත්ව අයිතීන් සුරැකීමේ සංවිධානය මෙම තීරණය මහජන විනිවිදභාවය සඳහා වූ සුවිශේෂී හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් ලෙස හඳුන්වා දෙයි.නිදහස් කරන ලද පරීක්ෂණ වාර්තාවලට අනුව, ස්කොට්ලන්තයේ විශාලතම සැමන් ගොවිපළ හිමිකාර සමාගම වන Mowi සමාගමට අයත් ගොඩබිම පිහිටි ගොවිපළක 2021 වසරේදී මත්ස්යයින් ලක්ෂයකට අධික ප්රමාණයක් හුස්ම හිරවීමෙන් මියගොස් ඇත. සේවකයෙකුගේ නොසැලකිලිමත්කම හේතුවෙන් ඔක්සිජන් සැපයුම විසන්ධි වීම මීට හේතු වී තිබේ. එම මාසයේදීම එම ස්ථානයේම හයිඩ්රජන් සල්ෆයිඩ් වායුව එකතු වීමෙන් පැය 10ක් ඇතුළත තවත් මත්ස්යයින් මිලියනයකට වඩා මියගොස් ඇති නමුත්, APHA ආයතනය ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු නීතිමය පියවරක් ගෙන නොමැත. මීට අමතරව, RSPCA සහතිකය ලත් Bakkafrost සමාගමේ ගොවිපළක 2022 වසරේදී හයිඩ්රජන් සල්ෆයිඩ් වායු තදබදය හේතුවෙන් මත්ස්යයින් 600,000ක් ද, ඉන් මාස කිහිපයකට පසු එම ගැටලුවම නැවත මතු වී තවත් මිලියන 1.5ක් ද මියගොස් ඇති අතර ඒ සඳහාද නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගෙන නොතිබුණි. තවත් ට්රවුට් මත්ස්ය ගොවිපළක 2023 වසරේදී මසුන් 70,000ක් මියගොස් ඇති අතර, ඉතිරි වූ 7,800ක් පමණ වූ මසුන් ආර්ථික වශයෙන් ලාභදායී නොවන බව පවසමින් ඝාතනය කර ඇත. මෙම මරණ මත්ස්ය සෞඛ්ය පරීක්ෂක කාර්යාලයට වාර්තා කර නොතිබූ අතර, APHA ආයතනය ඔවුන්ට උපදෙස් දී තිබුණේ පශු වෛද්ය උපදෙස් ලබාගන්නා ලෙස පමණි.
තොරතුරු වසන් කිරීම සඳහා APHA ආයතනය ඉදිරිපත් කළ වාණිජ අවශ්යතාවලට හානි පැමිණෙන්නේ යැයි කියන තර්කය 2024 වසරේ නිකුත් වූ මෑතකාලීන වාර්තා මගින් බිඳ වැටෙන බව ICO ආයතනය පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණයත් සමඟ සමහර වාර්තා නිකුත් වුවද, අනාගතයේදී තොරතුරු ලබා ගැනීම සඳහා තවදුරටත් තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය යටතේ ඉල්ලීම් කිරීමට මහජනතාවට සිදුවනු ඇත. මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වන Animal Equality UK සංවිධානයේ විධායක අධ්යක්ෂිකා අබිගායිල් පෙනී (Abigail Penny) අවධාරණය කරන්නේ APHA හි රහසිගත සංස්කෘතිය අවසන් විය යුතු බවයි. බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදලින් නඩත්තු වන නියාමන ආයතන, සතුන්ට වධ හිංසා පමුණුවන සමාගම්වල ක්රියාකලාපයන් දෙස ඇස් පියාගෙන සිටීම මහජනතාවගේ දැඩි පිළිකුලට ලක්ව ඇති බවද ඇය වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කළාය. මහජනතාවට අයත් මෙම තොරතුරු නිලධාරිවාදය තුළ සඟවා සමාගම් ආරක්ෂා කිරීම නොකළ යුතු බව ඇය පෙන්වා දෙයි.
මේ අතර, Animal Equality සංවිධානය විසින් ස්කොට්ලන්තයේ Scottish Sea Farms සමාගමට අයත් Fiunary ගොවිපළේ රූගත කරන ලද වීඩියෝ දර්ශන පෙළක් ද නිකුත් කර ඇති අතර, ඉන් පෙනී යන්නේ අන්ධ වූ, විවෘත තුවාල සහිත සහ මුහුදු උකුණන්ගේ දැඩි ආක්රමණයට ලක්වූ සැමන් මත්ස්යයින් එහි සිටින බවයි. Marks & Spencer සහ Co-op වැනි ආයතනවලට සැමන් සපයනු ලබන මෙම ගොවිපළේ තත්ත්වය පිළිබඳව ඔවුන් APHA ආයතනයට විධිමත් පැමිණිල්ලක් ද ඉදිරිපත් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, APHA ප්රකාශකයෙකු සඳහන් කරන්නේ තමන් විවෘතභාවය සහ විනිවිදභාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවත්, සත්ව සුබසාධනය පිළිබඳ සියලු සැකකටයුතු වාර්තා බැරෑරුම් ලෙස සලකන බවත්ය. නමුත් Salmon Scotland ආයතනයේ ප්රකාශකයෙකු පවසන්නේ සත්ව ක්රියාකාරීන්ගේ මෙම චෝදනා සන්දර්භයෙන් තොරව ඉදිරිපත් කර ඇති බවත්, ස්කොට්ලන්ත සැමන් ගොවිපළවල් ලෝක මට්ටමේ ප්රමිතීන්ට අනුව ක්රියාත්මක වන බවත්ය. අදාළ සිදුවීම් පිළිබඳව Co-op සමාගම ද අවධානය යොමු කර ඇති අතර, ඔවුන් සඳහන් කරන්නේ තමන් මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් අදාළ සැපයුම්කරුවන් සමඟ සාකච්ඡා කරමින් සිටින බවත්, සත්ව සුබසාධන ප්රමිතීන් කඩ වී ඇත්නම් ඒ පිළිබඳව කඩිනම් පියවර ගන්නා බවත්ය.
