නැගෙනහිර කොංගෝ ප්රජාතාන්ත්රික ජනරජයේ (DRC) පැතිර යන ඉබෝලා වසංගතය හේතුවෙන් මේ වන විට පුද්ගල මරණ 131 ක් වාර්තා වී ඇති අතර, ගත වූ පැය 24 ඇතුළත තවත් සැක සහිත මරණ 26 ක් සිදුව ඇති බව බලධාරීහු පවසති. දෛනික සෞඛ්ය වාර්තාවලට අනුව කොංගෝවෙන් සැක සහිත රෝගීන් 516 ක් සහ තහවුරු කළ රෝගීන් 33 ක් වාර්තා වී ඇති අතර අසල්වැසි උගන්ඩාවෙන් ද ආසාදිතයින් දෙදෙනෙකු හඳුනාගෙන තිබේ.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ (WHO) අධ්යක්ෂ ජනරාල් ටෙඩ්රොස් ඇඩනොම් ගෙබ්රෙයෙසස් විසින් මෙම දුර්ලභ ‘බුන්ඩිබුග්යෝ’ (Bundibugyo) ඉබෝලා ප්රභේදයේ ව්යාප්තිය ජාත්යන්තර අවධානයට ලක්විය යුතු මහජන සෞඛ්ය හදිසි තත්ත්වයක් ලෙස සෙනසුරාදා ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. ජිනීවා නුවර පැවති ලෝක සෞඛ්ය සමුළුව අමතමින් ඔහු කියා සිටියේ, මෙම වසංගතය නාගරික ප්රදේශවල මෙන්ම සෞඛ්ය සේවකයින් අතර ද වේගයෙන් පැතිර යාම සම්බන්ධයෙන් තමන් දැඩි ලෙස කනස්සල්ලට පත්වන බවයි.
මෙම වෛරසය කොංගෝවේ ජනාකීර්ණ ප්රදේශ හරහා සති ගණනාවක් පුරා නිහඬව පැතිර ගොස් ඇති බවට විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති. උතුරු කිවු (North Kivu) පළාතේ ලක්ෂ ගණනක් ජනතාව වෙසෙන බුටෙම්බෝ නගරයෙන් ද සඳුදා පළමු තහවුරු කළ ආසාදිතයින් දෙදෙනා වාර්තා වූ බව කොංගෝවේ ජාතික ජෛව වෛද්ය පර්යේෂණ ආයතනයේ (INRB) අධ්යක්ෂ ජීන්-ජැක් මුයෙම්බේ තහවුරු කළේය. මීට අමතරව, පසුගිය වසරේ M23 කැරලිකරුවන් විසින් අත්පත් කරගනු ලැබූ ගෝමා නගරයෙන් ද එක් ආසාදිතයෙකු වාර්තා වී ඇත.
ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ හෝ සතෙකුගේ ශරීර තරල සමඟ සෘජුව ගැටීමෙන් ඉබෝලා රෝගය සම්ප්රේෂණය වේ. අධික උණ, වමනය සහ අභ්යන්තර මෙන්ම බාහිර රුධිර වහනය මෙහි ප්රධාන රෝග ලක්ෂණ වේ. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයට අනුව, ඉබෝලා රෝගයේ සාමාන්ය මරණ අනුපාතය 50% ක් පමණ වන අතර, අතීත වසංගත තත්ත්වයන්හිදී එය 25% සිට 90% දක්වා වෙනස් වී තිබේ.
මේ අතර, කොංගෝවේ සේවය කරන ක්රිස්තියානි මිෂනාරි සංවිධානයකට අයත් ඇමරිකානු ජාතිකයෙකු වන වෛද්ය පීටර් ස්ටැෆර්ඩ් ඉබෝලා වෛරසයට ගොදුරු වී ඇති අතර, වෛරසයට නිරාවරණය වූ තවත් ඇමරිකානුවන් හය දෙනෙකු වැඩිදුර ප්රතිකාර සහ නිරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා ජර්මනිය වෙත යැවීමට කටයුතු කර ඇත. කොවිඩ්-19 වසංගතය දුර්වල ලෙස කළමනාකරණය කිරීමේ චෝදනාව මත ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ තීරණයකට අනුව ඇමරිකාව ජනවාරි මාසයේදී නිල වශයෙන් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයෙන් ඉවත් වුවද, ඇමරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව මෙම වසංගතයට මුහුණ දීම සඳහා මූලික වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 13 ක විදේශ ආධාර ලබා දී ඇත.
බහුලව දක්නට ලැබෙන සායර් (Zaire) ප්රභේදයට මෙන් නොව, මෙම බුන්ඩිබුග්යෝ ප්රභේදය සඳහා මෙතෙක් අනුමත කරන ලද එන්නතක් හෝ නිශ්චිත ප්රතිකාරයක් නොමැති අතර, ඇමරිකාව මේ සඳහා මොනොක්ලෝනල් ප්රතිදේහ ප්රතිකාරයක් දියුණු කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටී. එන්නත් විකල්ප සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීමට විශේෂඥ කමිටුවක් අඟහරුවාදා රැස්වීමට නියමිතය. මීට පෙර 2018-2020 කාලය තුළ ඉටුරි සහ උතුරු කිවු ප්රදේශවල පැතිර ගිය සායර් ප්රභේදයේ ඉබෝලා වසංගතය, පුද්ගලයින් 2,300 කට ආසන්න ප්රමාණයක් බිලිගනිමින් ඉතිහාසයේ දෙවනුවට දරුණුතම වසංගතය ලෙස වාර්තා වූ අතර, නැගෙනහිර කොංගෝවේ පවතින සන්නද්ධ ගැටුම් හේතුවෙන් එහි පාලන කටයුතු දැඩි ලෙස අඩාල වී තිබුණි.
