චීනයෙන් නිල වශයෙන් වෙන් වී ස්වාධීනත්වය ප්රකාශ කිරීමෙන් වළකින ලෙස ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් තායිවානයට අනතුරු අඟවා ඇත. බීජිං නුවරදී චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් සමඟ පැවති දෙදින සමුළුව අවසානයේදී ෆොක්ස් නිවුස් නාලිකාවට අදහස් දක්වමින් ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා පවසා සිටියේ කිසිවෙකු ස්වාධීනත්වයට පත්වනු දැකීමට තමන් අපේක්ෂා නොකරන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, තායිවාන ජනාධිපති ලායි චිං-ටේ මීට පෙර ප්රකාශ කර තිබුණේ තායිවානය මේ වන විටත් ස්වෛරී ජාතියක් ලෙස සලකන බැවින් නිල වශයෙන් ස්වාධීනත්වය ප්රකාශ කිරීමේ අවශ්යතාවක් ඔවුන්ට නොමැති බවයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දිගු කලක සිට තායිවානයට සහයෝගය දක්වන අතර, ඔවුන්ට ස්වයං-ආරක්ෂාව සඳහා පහසුකම් සැලසීමට නීතියෙන් ද බැඳී සිටියි. එහෙත්, මෙම සන්ධානය චීනය සමඟ පවතින රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා පවත්වා ගෙන යාම සමඟ සමතුලිත කිරීමට ඇමරිකාවට නිරන්තරයෙන් සිදුවී ඇත.
තම භූමියේ කොටසක් ලෙස චීනය විසින් හිමිකම් කියන සහ බලහත්කාරයෙන් හෝ අත්පත් කර ගැනීම ප්රතික්ෂේප කර නොමැති මෙම ස්වයං පාලන දූපත සම්බන්ධයෙන් තමන් කිසිදු පාර්ශ්වයකට ප්රතිඥාවක් ලබා දී නොමැති බව ට්රම්ප් මීට පෙර පැවසීය. වොෂින්ටනයේ නිල ස්ථාවරය වන්නේ ද ඔවුන් තායිවානයේ ස්වාධීනත්වයට සහය නොදක්වන බවයි. තවද, බීජිං පාලනය සමඟ අඛණ්ඩ සබඳතා පවත්වා ගැනීම රඳා පවතින්නේ එකම චීන රජයක් පමණක් පවතින බවට ඔවුන් පිළිගැනීම මතයි.
තායිවාන ජනාධිපතිවරයා පිළිබඳව බීජිං පාලනය දැඩි අප්රසාදයක් පළ කරන අතර, මීට පෙර ඔහුව "කරදරකාරයෙකු" සහ "දේශසීමා හරහා සාමය විනාශ කරන්නෙකු" ලෙසද හඳුන්වා දී ඇත. බොහෝ තායිවාන ජාතිකයන් තමන් වෙනම ජාතියක කොටසක් ලෙස සැලකුවද, බහුතරයක් දෙනා කැමැත්තක් දක්වන්නේ තායිවානය චීනයෙන් ස්වාධීනත්වය ප්රකාශ කිරීම හෝ එය සමඟ එක්වීම යන දෙකම සිදු නොවන වර්තමාන තත්ත්වය ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වා ගෙන යාමටයි.
ෆොක්ස් නිවුස් සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී ට්රම්ප් අවධාරණය කළේ මේ සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකානු ප්රතිපත්තිය වෙනස් වී නොමැති බවයි. යුද්ධයක් සඳහා සැතපුම් 9,500ක (කිලෝමීටර් 15,289ක) දුරක් ගමන් කිරීමට තමන් අපේක්ෂා නොකරන බවත්, තායිවානය සහ චීනය යන දෙපාර්ශ්වයම සන්සුන් වනු දැකීම තම අරමුණ බවත් ඔහු එහිදී ප්රකාශ කළේය.
වොෂින්ටනය බලා ආපසු එන ගුවන් ගමනේදී වාර්තාකරුවන් වෙත අදහස් දක්වමින් ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා පැවසුවේ, තමා සහ චීන ජනාධිපතිවරයා තායිවානය පිළිබඳව බොහෝ කරුණු සාකච්ඡා කළ බවයි. නමුත් ඇමරිකාව තායිවානය ආරක්ෂා කරන්නේද යන්න පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම ඔහු ප්රතික්ෂේප කළේය. ෂී ජින්පින් තායිවානය සම්බන්ධයෙන් දැඩි ස්ථාවරයක සිටින බවත්, ස්වාධීනත්වය උදෙසා වන ව්යාපාරයක් දැකීමට ඔහුට අවශ්ය නොවන බවත් ට්රම්ප් වැඩිදුරටත් පැවසීය.
චීන රාජ්ය මාධ්ය වාර්තා කරන පරිදි, චීන-ඇමරිකානු සබඳතාවල වැදගත්ම ගැටලුව තායිවාන ප්රශ්නය බව ෂී ජින්පින් සාකච්ඡා අතරතුර අනතුරු අඟවා ඇති අතර, එය නිසි ලෙස කළමනාකරණය නොකළහොත් ජාතීන් දෙක ගැටුමකට යාමට පවා ඉඩ ඇති බව පවසා ඇත. තායිවානය සම්බන්ධයෙන් චීනය සමඟ ගැටුමක් ඇතිවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන්නේදැයි ඇසූ විට ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ තමන් එසේ නොසිතන බවත්, ෂී ජින්පින් යුද්ධයක් අපේක්ෂා නොකරන බැවින් සියල්ල යහපත් වනු ඇති බවත්ය.
මෑත වසරවලදී චීනය තායිවානය අවට හමුදා අභ්යාස තීව්ර කර ඇති අතර, එමගින් කලාපය තුළ ආතතීන් ඉහළ නංවා ඇති අතරම වොෂින්ටනයේ රාජ්ය තාන්ත්රික සමතුලිතතාව ද පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇත. පසුගිය වසර අගභාගයේදී ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් තායිවානයට අලෙවි කිරීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 11ක ආයුධ පැකේජයක් ප්රකාශයට පත් කළ අතර, ඊට උසස් රොකට් විදින සහ විවිධ මිසයිල ද ඇතුළත් විය. බීජිං පාලනය මෙය දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවේය.
එම ආයුධ අලෙවිය ඉදිරියට ගෙන යන්නේද යන්න තමා ඉක්මනින්ම තීරණය කරන බව පැවසූ ට්රම්ප්, තමා සහ ෂී ජින්පින් ඒ පිළිබඳව ඉතා සවිස්තරාත්මකව සාකච්ඡා කළ බවද සඳහන් කළේය. එමෙන්ම, මේ මොහොතේ තායිවානය පාලනය කරන පුද්ගලයා සමඟ තමාට කතා කිරීමට සිදුවන බවද ඔහු ප්රකාශ කළේය.
ඇමරිකාවට තායිවානය සමඟ නිල සබඳතා නොමැති වුවද, සැලකිය යුතු මට්ටමේ නිල නොවන සබඳතා පවත්වා ගෙන යයි. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරුන් සාම්ප්රදායිකව තායිවාන නායකයා සමඟ සෘජුවම කතා නොකරන අතර, එසේ කිරීම තායිවාන ජනාධිපතිවරයා බෙදුම්වාදියෙකු ලෙස සලකන බීජිං පාලනය සමඟ සැලකිය යුතු ආතතීන් ඇති කිරීමට හේතු විය හැක.
මේ අතර, ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයන්හි නිශ්චිත අර්ථය තායිවානය විසින් පැහැදිලි කර ගත යුතු බව තායිවාන නියෝජ්ය විදේශ අමාත්ය චෙන් මින්ග්-චි සෙනසුරාදා ප්රකාශ කළේය. ඇමරිකාව විසින් තායිවානයට ආයුධ විකිණීම ඇමරිකානු නීතිය යටතේ තහවුරු වූවක් බවත්, තායිවාන-ඇමරිකානු ආයුධ අලෙවිය කලාපීය සාමයේ සහ ස්ථාවරත්වයේ මූලික ගලක් බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
රොයිටර් පුවත් සේවය උපුටා දක්වන පරිදි, ජනාධිපති ලායි ගේ ප්රකාශකයෙකු සඳහන් කර ඇත්තේ ඇමරිකානු ආයුධ අලෙවිය තායිවානය කෙරෙහි වන ඇමරිකානු ආරක්ෂක කැපවීමේ කොටසක් බවත්, එය කලාපීය තර්ජනවලට එරෙහිව හවුල් නිවාරකයක් ලෙස ක්රියා කරන බවත්ය.
