2012-2013 වර්ෂවලදී මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ, ශ්රීලන්කන් ගුවන් සේවයේ එවකට ප්රධාන විධායක නිලධාරී කපිල චන්ද්රසේන මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් එයාර්බස් සමාගමෙන් ගුවන් යානා 10ක් (A330 සහ A350 මාදිලියේ) මිලදී ගැනීම සඳහා අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.3ක දැවැන්ත ගිවිසුමකට අත්සන් තබන ලදී. ගුවන් සේවයේ පැරණි යානා ඉවත් කර නවීකරණය කිරීමේ අරමුණින් සිදුකළ මෙම ගනුදෙනුව, පසුකාලීනව දැවැන්ත ජාත්යන්තර අල්ලස් වංචාවක් ලෙස කරළියට පැමිණියේය.
එක්සත් රාජධානියේ බරපතළ වංචා පිළිබඳ කාර්යාලය (SFO) ඇතුළු ජාත්යන්තර විමර්ශන ආයතන විසින් එයාර්බස් සමාගම ලොව පුරා අල්ලස් ලබා දී ඇති බවට තහවුරු කළ අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස 2020 වසරේදී එක්සත් රාජධානිය, ප්රංශය සහ අමෙරිකාව තුළ අදාළ සමාගමට යුරෝ බිලියන 3.6ක දඩ මුදලක් ගෙවීමටද සිදුවිය. එම ගෝලීය අල්ලස් ජාලයට සම්බන්ධ වූ එක් ප්රධාන රටක් ලෙස ශ්රී ලංකාවද නම් කර තිබිණි.මෙම ගුවන් යානා ගනුදෙනුව ලබාගැනීම වෙනුවෙන් එයාර්බස් සමාගම විසින් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 16ත් 16.84ත් අතර අල්ලස් මුදලක් ලබාදීමට එකඟ වී ඇති බවට ප්රධාන වශයෙන් චෝදනා එල්ල වේ. විමර්ශනවලට අනුව, කපිල චන්ද්රසේන සහ ඔහුගේ බිරිඳ වන ප්රියංකා නියෝමාලි විජේනායක යන අය විසින් බෲනායි රාජ්යය තුළ 'බිස් සොලියුෂන්ස් ඉන්ක්' (Biz Solutions Inc.) නමින් ව්යාජ සමාගමක් පිහිටුවා ඇත. ඉන් අනතුරුව, එම අල්ලස් මුදලින් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2කට ආසන්න මුදලක් (යුරෝ මිලියන 1.45ක් පමණ) සිංගප්පූරුවේ බැංකු ගිණුමක් හරහා සංසරණය කර, පසුව ඕස්ට්රේලියාවේ සහ ශ්රී ලංකාවේ ගිණුම් වෙත මාරු කර තිබේ. මීට අමතරව, රාජපක්ෂ පවුලට සම්බන්ධ ෂමීන්ද්ර රාජපක්ෂ වැනි නම්ද මෙම අල්ලස් ජාලය තුළින් ඩොලර් 160,000ක පමණ කුඩා ගෙවීම් ලබාගැනීම් සම්බන්ධයෙන් කියැවී ඇත.
දේශපාලන මැදිහත්වීම්, අධික මිල ගණන් යටතේ ගුවන් යානා මිලදී ගැනීම සහ දැවැන්ත දූෂණ ක්රියා හේතුවෙන් මෙම ගනුදෙනුව ශ්රීලන්කන් ගුවන් සේවය වසර ගණනාවක් පුරා අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන සිය ගණනක දැවැන්ත පාඩුවක් කරා ඇද දැමීමට සෘජුවම බලපෑවේය. මෙම තත්ත්වය හමුවේ 2025 වසරේදී පත්වූ ගුවන් සේවයේ නව කළමනාකාරීත්වය විසින් එයාර්බස් සමාගමෙන් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 232.6ක වන්දියක් ඉල්ලා සිටින ලදී. මුදල්, ගුවන් යානා ලබාදීමට පෙර ගෙවූ මුදල් සහ නොමිලේ ලබාදෙන A330-900 මාදිලියේ ගුවන් යානා 4ක්ද එම වන්දි ඉල්ලීමට ඇතුළත් විය.
මෙම වංචාව සම්බන්ධ නීතිමය ක්රියාදාමය 2026 වසරේදී දැඩි උණුසුම් මුහුණුවරක් ගත් අතර, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සහය ඇතිව අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) විසින් 2026 මාර්තු 12 වැනිදා කපිල චන්ද්රසේන මහතාව යළිත් වරක් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. අනතුරුව 2026 මාර්තු 19 වැනිදා කොළඹ ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේදී අල්ලස් කොමිසම විසින් ආන්දෝලනාත්මක හෙළිදරව්වක් සිදුකරමින් ප්රකාශ කළේ, අදාළ අල්ලස් මුදලින් රුපියල් මිලියන 60ක මුදලක් (එවකට ඩොලර් 461,000ක් පමණ) අවස්ථා තුනකදී හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා වෙත ලබා දී ඇති බවට කපිල චන්ද්රසේන මහතා විසින් පටිගත කරන ලද ප්රකාශයක් ලබා දී ඇති බවයි. තවද, තවත් රුපියල් මිලියන 20ක මුදලක් හිටපු ගුවන් සේවා අමාත්ය ප්රියංකර ජයරත්න මහතා වෙත ලබා දී ඇති බවටද එහිදී ප්රකාශ විය.
කෙසේ වෙතත්, නාමල් රාජපක්ෂ වැනි පවුලේ සාමාජිකයින්ගේ නම් භාවිත කරමින් එල්ල කළ තර්ජන, බලපෑම් සහ නීතිඥ සහය ලබාගැනීම ප්රතික්ෂේප කිරීම මත තමාගෙන් එම ප්රකාශය බලහත්කාරයෙන් ලබාගත් බවට සඳහන් කරමින් කපිල චන්ද්රසේන මහතා පසුව දිවුරුම් පෙත්සමක් මගින් එම චෝදනා සහ මුදල් ගෙවීම් මුළුමනින්ම ප්රතික්ෂේප කළේය. මේ වන විට පවතින නවතම තත්ත්වය අනුව, 2026 මැයි 5 හෝ 6 යන දිනවලදී කොළඹ ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අසංග එස්. බෝදරගම මහතා විසින් කපිල චන්ද්රසේන මහතාට විදෙස් ගමන් තහනමක් සහ රුපියල් ලක්ෂ 5ක මුදල් ඇපයක් මෙන්ම රුපියල් මිලියන 10 බැගින් වූ ශරීර ඇප තුනක් මත ඇප ලබා දෙන ලදී. 2024 වසරේදී මෙම අල්ලස් සිද්ධිය හේතුවෙන් අමෙරිකානු සම්බාධකවලට පවා ලක්වූ ඔහු තවදුරටත් මෙහි ප්රධාන සැකකරු ලෙස පසුවේ. හිටපු ජනාධිපතිවරයාට හෝ හිටපු අමාත්යවරයාට එරෙහිව මෙතෙක් කිසිදු අධිචෝදනා පත්රයක් ගොනු කර නොමැති අතර, අල්ලස් කොමිසම විසින් තවදුරටත් ජාත්යන්තර මුදල් විශුද්ධිකරණ ජාලයන් ඔස්සේ මූල්ය ප්රවාහයන් පිළිබඳව පුළුල් විමර්ශනයක් සිදුකරමින් පවතී.
කපිල චන්ද්රසේනගේ හදිසි මරණය සමග ඇතැම් සාක්ෂි මගහැරී යන අතර ලබන 12 වනදා හිටපු ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මේ සඳහා සාක්ෂි ලබාදීමට කැඳවා ඇත.
