මැදපෙරදිග කලාපයේ, විශේෂයෙන්ම ඉරානය කේන්ද්ර කරගනිමින් නිර්මාණය වී ඇති යුධමය වාතාවරණය හේතුවෙන් මේ වන විට ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදයක් මෙන්ම ආර්ථික අස්ථාවරත්වයක් හටගෙන තිබේ. ලෝකයේ බොරතෙල් සහ ද්රවකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් පමණ ප්රවාහනය කෙරෙන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය මෙම තත්ත්වය හමුවේ සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ වැසී යාම ගෝලීය වෙළඳපොළට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇත.
මෙම අර්බුදකාරී පසුබිම මධ්යයේ, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය (UAE) විසින් මැයි 1 වනදා සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි ඛනිජ තෙල් අපනයනය කරන රටවල සංවිධානයෙන් (OPEC) ඉවත් වීමට හදිසි තීරණයක් ගෙන ඇත. 1967 වසරේ සිට එහි සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ එමීර් රාජ්යයේ බලශක්ති අමාත්ය සුහයිල් මොහොමඩ් අල්-මස්රූයි ප්රකාශ කළේ, මෙය කිසිදු රටක් සමඟ සාකච්ඡා නොකර තම ජාතික අවශ්යතා සහ අනාගත බලශක්ති උපායමාර්ග මත පදනම්ව ගත් දේශපාලනික තීරණයක් බවයි. පෙබරවාරි 28 වනදා ආරම්භ වූ ගැටුම්වලදී ඉරාන ප්රහාරයන්ගෙන් තම රට ආරක්ෂා කර ගැනීමට අරාබි සහ ගල්ෆ් කලාපීය රටවල් ප්රමාණවත් සහයෝගයක් ලබා නොදීම පිළිබඳවද ඔවුන් දැඩි අප්රසාදයක් පළ කර තිබේ.
මෙම තීරණය ඔපෙක් සංවිධානයට මෙන්ම එහි ප්රමුඛයා වන සෞදි අරාබියට ද එල්ල වූ දැඩි ප්රහාරයකි. මෑත කාලයේදී විදේශ ආයෝජන සහ කලාපීය දේශපාලන බලය සම්බන්ධයෙන් සෞදි අරාබිය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය අතර යම් යම් මතභේද වර්ධනය වී තිබුණු අතර යේමනයේ හවුති කැරලිකරුවන්ට එරෙහිව පිහිටුවා ගත් සන්ධානයද බිඳ වැටුණි. කෙසේ වෙතත්, ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මෙම ඉවත්වීම විශාල ජයග්රහණයක් ලෙස හඳුන්වා දී ඇත. මේ වන විට ජාත්යන්තර වෙළඳපොලේ බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 111 දක්වා සියයට 50කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, 2023 වසරේ COP28 දේශගුණික සමුළුවට සත්කාරකත්වය සැපයූ එමීර් රාජ්යය ඉදිරි වසරවලදී සිය දෛනික තෙල් නිෂ්පාදනය බැරල් මිලියන 5ක් දක්වා ඉහළ නැංවීමට සැලසුම් කර ඇත. මීට පෙර කටාර්, ඉක්වදෝරය සහ ඇන්ගෝලාව ද ඔපෙක් සංවිධානයෙන් ඉවත් වී තිබේ.
ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමේ සෘජු ප්රතිඵලයක් ලෙස ලොව පුරා ගුවන් සේවා සමාගම් සිය ප්රවේශපත්ර ගාස්තු ඉහළ නැංවීමට පියවර ගනිමින් සිටී. Qantas, Air India, Cathay Pacific, Air New Zealand සහ Vietnam Airlines වැනි ප්රමුඛ පෙළේ ගුවන් සේවා සමාගම් මාර්තු මස මුල සිටම සිය ගාස්තු සංශෝධනය කිරීම ආරම්භ කර ඇති අතර වියට්නාම් ගුවන් සේවය ඉන්ධන පිරිවැය දරා ගැනීම සඳහා රජයේ සහය ද ඉල්ලා ඇත.
මේ අතර ආර්ජන්ටිනාවේ ජාතික සිවිල් ගුවන් සේවා පරිපාලනය (ANAC) විසින් ගුවන් ගමන් ආරක්ෂණ ගාස්තු යාවත්කාලීන කිරීමත් සමඟ එරට ගුවන් ප්රවේශපත්ර මිල ගණන් තවදුරටත් ඉහළ ගොස් තිබේ. 258/2026 අංක දරන නව ගැසට් නිවේදනයට අනුව, මෙම අරමුදල් ගුවන් තොටුපළ ගිනි නිවීමේ සේවා නවීකරණය, යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සහ කාර්ය මණ්ඩල පුහුණුව සඳහා යොදා ගැනේ. මේ යටතේ දේශීය ගුවන් ගමන් සඳහා වූ ගාස්තුව පෙසෝ 20 සිට 6500 දක්වාත්, කලාපීය ගුවන් ගමන් ගාස්තුව ඩොලර් 4.42 සිට 5 දක්වාත්, ජාත්යන්තර ගුවන් ගමන් ගාස්තුව ඩොලර් 8 සිට 9 දක්වාත් වැඩි කර ඇත.
මෙම ගාස්තු සංශෝධනය සහ ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් ගුවන් ප්රවේශපත්ර මිලෙහි පැහැදිලි වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස, යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර අප්රේල් 27 වනදා බුවනෝස් අයර්ස් සිට මැඩ්රිඩ් දක්වා එයාර් යුරෝපා ගුවන් ගමනක් සඳහා ඩොලර් 1288.70ක් වැය වූ අතර, එය මේ වන විට ඩොලර් 1400.90ක් දක්වා ඩොලර් 112.2කින් ඉහළ ගොස් ඇත. එසේම, බුවනෝස් අයර්ස් සිට රියෝ ද ජැනීරෝ දක්වා වූ Aerolíneas Argentinas ප්රවේශපත්රයක මිල ඩොලර් 327.90 සිට ඩොලර් 446 දක්වා ඩොලර් 118.1කින් වැඩි වී තිබේ.
