තායිලන්තය මේ වන විට සිය මත්ද්රව්ය පාලන ප්රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් අතිශය තීරණාත්මක සහ සංකීර්ණ හැරවුම් ලක්ෂ්යයකට එළඹ තිබේ. විශේෂයෙන්ම 2022 වසරේදී ගංජා භාවිතය නීතිගත කිරීමත් සමග ඇති වූ නිදහස සහ ඉන් පසුව 2025 වසරේදී යළිත් වරක් එම නීති දැඩි කිරීම දක්වා වූ ගමන් මග මෙහිදී ප්රධාන වේ.
මීට සමගාමීව, රන් ත්රිකෝණය ලෙස හැඳින්වෙන කලාපය, විශේෂයෙන් මියන්මාරයේ ෂාන් ප්රාන්තය හරහා පැමිණෙන කෘත්රිම මත්ද්රව්ය නිෂ්පාදනය සහ ජාවාරම් කිරීමේ දැවැන්ත වැඩිවීමකටද තායිලන්තයට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත. මෙම තත්ත්වය තුළ තායිලන්තය කලාපයේ ප්රධාන මත්ද්රව්ය ප්රවාහන සහ ගමනාන්ත මධ්යස්ථානයක් ලෙස තවදුරටත් ක්රියාත්මක වන අතර, එරට රජයට නීතිමය මෙන්ම මහජන සෞඛ්ය පිළිබඳව ද නව අභියෝග රැසකට මුහුණ දීමට සිදුව තිබේ.2022 වසරේදී ආසියානු කලාපයේ ගංජා භාවිතය නීතිගත කළ ප්රථම රට බවට තායිලන්තය පත් වූයේ මත්ද්රව්ය නීති ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළමිනි. මෙම තීරණයත් සමඟ රට තුළ ඩොලර් බිලියනයකට අධික වටිනාකමකින් යුත් දැවැන්ත කර්මාන්තයක් නිර්මාණය වූ අතර, ගංජා අලෙවිසැල් 11,000කට අධික සංඛ්යාවක් රට පුරා විවෘත විය. විශේෂයෙන්ම සංචාරකයින් ඉලක්ක කරගත් අලෙවිය සහ ගෘහාශ්රිත වගාවන් වේගයෙන් ව්යාප්ත විය. වෛද්ය අවශ්යතා සඳහා මූලිකත්වය දෙමින් මෙම නීති ලිහිල් කිරීම සිදු කළද, ප්රායෝගිකව එය විනෝදාස්වාදය සඳහා ගංජා භාවිත කරන විශාල වෙළඳපොළක් බවට පත් විය. මේ හේතුවෙන් දේශීය වශයෙන් ඉතා අඩු මිලකට ඉහළ ප්රමිතියෙන් යුත් ගංජා බහුල ලෙස ලබා ගැනීමේ හැකියාව නිර්මාණය විය.
මෙම නීති ලිහිල් කිරීමේ අනපේක්ෂිත ප්රතිඵලය වූයේ තායිලන්තයේ සිට වෙනත් රටවලට ගුවන් මාර්ග හරහා සිදු කෙරෙන ගංජා ජාවාරම සීඝ්රයෙන් ඉහළ යාමයි. විශේෂයෙන්ම ගංජා තවමත් නීතිවිරෝධී වී ඇති එක්සත් රාජධානිය සහ යුරෝපා රටවලට ගුවන් මගීන්, සංචාරකයින් සහ තැපැල් පාර්සල් හරහා ගංජා ප්රවාහනය කිරීම ඉතාම සුලභ තත්ත්වයක් බවට පත් විය. 2024 වසරේ අගභාගය වන විට එක්සත් රාජධානියේ දේශසීමා බලකාය විසින් එක් කාර්තුවක් තුළදී පමණක් තායිලන්තයේ සිට ගෙන එන ලද ගංජා ටොන් 15කට අධික ප්රමාණයක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. තවද, 2024 ඔක්තෝබර් සිට 2025 අප්රේල් දක්වා කාලය තුළ තායිලන්ත රේගු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කිලෝග්රෑම් 10,036කට අධික බරකින් යුත් ගංජා ජාවාරම් කිරීමේ සිද්ධීන් 994ක් අනාවරණය කරගෙන තිබේ. කො සමුයි ගුවන් තොටුපළේ පමණක් මාස කිහිපයක් ඇතුළත කිලෝග්රෑම් 406ක ගංජා තොගයක් අත්අඩංගුවට ගැනීමට බලධාරීහු සමත් වූහ. එසේම 2025 පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාසවලදී රේගුව විසින් ටොන් 3කට අධික ගංජා මල් තොගයක් අත්අඩංගුවට ගත් අතර එහි වටිනාකම බාත් මිලියන 140ක් පමණ වේ.
මෙම ජාත්යන්තර ජාවාරම් සහ අභ්යන්තර සමාජීය ගැටලු හමුවේ තායිලන්ත රජය 2025 වසරේදී සිය ගංජා ප්රතිපත්තිය නැවත වරක් දැඩි කිරීමට පියවර ගත්තේය. මහජන සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ මැදිහත්වීම මත ගංජා මල් පාලනය කරන ලද ඖෂධයක් ලෙස නැවත වර්ගීකරණය කරන ලදී. ඒ අනුව වලංගු වෛද්ය නිර්දේශයක් නොමැතිව ගංජා අලෙවි කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් වූ අතර, විනෝදාස්වාදය සඳහා එය භාවිත කිරීම වසරක් දක්වා සිරදඬුවම් සහ බාත් 20,000ක දඩයක් නියම කළ හැකි වරදක් බවට පත් විය. මෙම නීති වෙනස්වීමත් සමඟ රට පුරා තිබූ දහස් ගණනක් වූ ගංජා අලෙවිසැල් වැසී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති අතර, නීත්යානුකූල අලෙවිය සඳහා අනිවාර්යයෙන්ම වෛද්යවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය අවශ්ය බවට නීති සම්පාදනය විය.
කෙසේ වෙතත්, තායිලන්තය මුහුණ දෙන දැවැන්තම මත්ද්රව්ය අර්බුදය ගංජා සම්බන්ධ ගැටලුව නොවේ. එය මෙතම්ෆෙටමින්, හෙරොයින් සහ කීටමින් වැනි දැඩි මත්ද්රව්ය සම්බන්ධ අර්බුදයයි. බොහෝ දෙනා සිතන පරිදි මෙම දැඩි මත්ද්රව්ය ජාවාරම ඉහළ යාමට තායිලන්තයේ ගංජා නීති ලිහිල් කිරීම සෘජුවම බලපා නැත. එක්සත් ජාතීන්ගේ මත්ද්රව්ය සහ අපරාධ පිළිබඳ කාර්යාලයේ වාර්තාවලට අනුව, මීට ප්රධාන වශයෙන් හේතු වී ඇත්තේ මියන්මාරයේ ෂාන් ප්රාන්තයේ ඇති වී තිබෙන අභ්යන්තර ගැටුම් සහ ඒ හරහා කෘත්රිම මත්ද්රව්ය නිෂ්පාදනය සීඝ්රයෙන් ඉහළ යාමයි. එම කලාපයේ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ ජාලයන් විසින් මෙම මත්ද්රව්ය නිෂ්පාදනය කර තායිලන්තය හරහා ජාත්යන්තර වෙළඳපොළට යොමු කරනු ලබයි.
මෙම තත්ත්වයේ බරපතලකම සංඛ්යාලේඛන හරහා මනාව පැහැදිලි වේ. 2024 වසරේදී පමණක් නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියානු කලාපය තුළ මෙතම්ෆෙටමින් ටොන් 236ක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර එය 2023 වසරට සාපේක්ෂව සියයට 24ක වර්ධනයකි. මින් අඩකටත් වඩා, එනම් ටොන් 130ක ප්රමාණයක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත්තේ තායිලන්තය තුළදීය. මීට අමතරව යාබා නමින් හැඳින්වෙන මත්පෙති බිලියන 1.17කට අධික ප්රමාණයක් 2024 වසරේදී තායිලන්ත බලධාරීන්ගේ භාරයට ගෙන තිබේ. තවද, 2025 ඔක්තෝබර් සිට 2026 මාර්තු දක්වා ක්රියාත්මක කළ විශේෂ මෙහෙයුමකදී පමණක් මත්පෙති මිලියන 700කට ආසන්න ප්රමාණයක් සොයා ගැනීමටත්, බාත් බිලියන 6කට අධික වටිනාකමකින් යුත් අපරාධකරුවන්ගේ වත්කම් තහනම් කිරීමටත් තායිලන්ත පොලිසිය සමත් විය.
මෙම විවිධ මත්ද්රව්ය වර්ග ප්රවාහනය කිරීම සඳහා ජාවාරම්කරුවන් විසින් භාවිත කරන මාර්ගයන්ද එකිනෙකට වෙනස් වේ. ගංජා ප්රවාහනය සඳහා ගුවන් මගීන් සහ තැපැල් සේවා බහුලව යොදා ගත්තද, මෙතම්ෆෙටමින් සහ හෙරොයින් වැනි මත්ද්රව්ය ප්රවාහනය සඳහා තවමත් ප්රධාන වශයෙන් යොදා ගැනෙන්නේ ගොඩබිම් සහ ජල මාර්ගයන්ය. විශේෂයෙන්ම මියන්මාර දේශසීමාව, කඳුකර ප්රදේශ සහ මීකොං නදිය හරහා මෙම මහා පරිමාණ මත්ද්රව්ය තොග තායිලන්තයට ඇතුළු වේ. එසේ වුවද, ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළවල් ද සම්පූර්ණයෙන්ම මෙම අවදානමෙන් මිදී නොමැත. මෑත කාලීනව ෆුකෙට් ගුවන් තොටුපළේදී කොකේන් කිලෝග්රෑම් 3කට අධික ප්රමාණයක් සහ 2026 පෙබරවාරි මාසයේදී සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළේදී ලාඕසයේ සිට පැමිණි ටැන්සානියානු ජාතිකයෙකුගේ ගමන් මල්ලක සඟවා තිබූ හෙරොයින් කිලෝග්රෑම් 4.8ක් බලධාරීන් විසින් සොයා ගැනීමෙන් ඒ බව තහවුරු වේ.
තායිලන්තයේ මෙම මත්ද්රව්ය ප්රවාහනය සඳහා සංචාරකයින් සහ වෙනත් පුද්ගලයින් කුලියට යොදා ගැනීමේ ප්රවණතාවය මෑත කාලීනව ඉතා ඉහළ ගොස් තිබේ. විවිධ සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලි විසින් තරුණ සංචාරකයින්ට නොමිලේ ගුවන් ප්රවේශපත් සහ නවාතැන් පහසුකම් ලබා දෙමින් ඔවුන්ව මෙම ජාවාරම් සඳහා යොදා ගන්නා බව විමර්ශනවලදී හෙළි වී ඇත. මොවුන් සිය ගමන් මලු තුළ, චොකලට් පැකට් තුළ සහ ක්ෂණික නූඩ්ල්ස් අසුරන තුළ පවා ඉතා සූක්ෂම ලෙස මත්ද්රව්ය සඟවාගෙන ගුවන් තොටුපළ ආරක්ෂක වළලු මඟ හැරීමට උත්සාහ කරති. ඉන්දියානු, කැනේඩියානු, දකුණු කොරියානු සහ බ්රිතාන්ය ජාතිකයින් රැසක් මෙලෙස මත්ද්රව්ය ප්රවාහනය කරමින් සිටියදී තායිලන්ත බලධාරීන්ගේ අත්අඩංගුවට පත්ව තිබේ. මෙය හුදෙක් නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ ගැටලුවක් පමණක් නොව, ජාත්යන්තර රාජ්යතාන්ත්රික සබඳතා කෙරෙහිද දැඩි බලපෑමක් ඇති කළ හැකි සංවේදී කාරණයක් බවට පත්ව ඇත.
මෙම තත්ත්වය තවදුරටත් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා 2021 වසරේදී තායිලන්තය විසින් හඳුන්වා දුන් නව මත්ද්රව්ය පාලන පනත පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුමය. මෙම නීති ප්රතිසංස්කරණයේ ප්රධාන අරමුණ වූයේ කුඩා ප්රමාණයේ මත්ද්රව්ය භාවිත කරන්නන් අපරාධකරුවන් ලෙස සලකා සිරගත කිරීම වෙනුවට, ඔවුන් රෝගීන් ලෙස සලකා පුනරුත්ථාපනය සඳහා යොමු කිරීමයි. මෙය බන්ධනාගාර තුළ පවතින දැඩි තදබදය අවම කිරීම සඳහා ගත් සාධනීය පියවරක් ලෙස ඇගයීමට ලක් විය. එහෙත්, මෙම මානුෂීය ප්රවේශය මහා පරිමාණ මත්ද්රව්ය නිෂ්පාදකයින්ට හෝ ජාවාරම්කරුවන්ට අදාළ නොවේ. ඔවුන්ට එරෙහිව මරණ දඬුවම පවා ලබා දිය හැකි අතිශය දැඩි නීති රාමුවක් තවමත් තායිලන්තය තුළ සක්රීයව පවතී. විශේෂයෙන්ම 2024 වසරේදී හඳුන්වා දුන් නව නීතියකට අනුව, යම් පුද්ගලයෙකු සතුව එක් මෙතම්ෆෙටමින් මත්පෙත්තක් හෝ තිබී හසුවුවහොත් එයද ජාවාරම් කිරීමේ අරමුණින් ළඟ තබා ගත්තක් ලෙස සලකා නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ බලය ආරක්ෂක අංශ වෙත ලබා දී තිබේ.
මෙම අභියෝගයන්ට මුහුණ දීම සඳහා තායිලන්ත රජය මේ වන විට දැඩි නීති ක්රියාත්මක කිරීමේ ක්රමෝපායන් අනුගමනය කරමින් සිටී. රේගුව, ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුව සහ මත්ද්රව්ය පාලන මණ්ඩලය ඒකාබද්ධව ගුවන් තොටුපළවල් කේන්ද්ර කරගනිමින් විශේෂ සෝදිසි මෙහෙයුම් ආරම්භ කර ඇත. විශේෂයෙන්ම නව තාක්ෂණය සහ එක්ස්-රේ යන්ත්ර භාවිතයෙන් මගීන්ගේ ගමන් මලු දැඩි පරීක්ෂාවකට ලක් කෙරේ. මීට අමතරව විශේෂ මෙහෙයුමක් හරහා මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්ගේ සන්නිවේදන ජාල, විදුලි සැපයුම් සහ මූල්ය ජාල අවහිර කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. මෙම දැඩි මෙහෙයුම් හේතුවෙන් 2025 වසරේ මුල් භාගයේදී පමණක් මත්ද්රව්ය ටොන් 27කට අධික ප්රමාණයක් අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකි වූ අතර, ක්රිස්ටල් මෙත් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ ප්රතිශතය සියයට 1,700කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත.
අනෙක් අතට ජාත්යන්තර මට්ටමේ සහයෝගීතාවය ද මෙම මෙහෙයුම් සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා අතිශය වැදගත් වී තිබේ. ඉන්ටර්පෝල් සංවිධානය සහ එක්සත් රාජධානිය, ඉන්දියාව, ඕස්ට්රේලියාව වැනි රටවල නීති ක්රියාත්මක කරන ආයතන සමග තායිලන්තය සමීපව කටයුතු කරමින් සිටී. මේ අතර, මියන්මාරයේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය අඛණ්ඩව පැවතීම හේතුවෙන් රන් ත්රිකෝණයෙන් තායිලන්තයට ගලා එන කෘත්රිම මත්ද්රව්ය ප්රවාහය නතර කිරීම අතිශය දුෂ්කර කාර්යයක් බවට පත්ව ඇත. තායිලන්ත බලධාරීන් දේශසීමා ආරක්ෂාව කෙතරම් තර කළද, ජාවාරම්කරුවන් නිරන්තරයෙන්ම නව මාර්ග සහ උපක්රම සොයා ගනිමින් සිටිති. විශේෂයෙන්ම ඝන කැලෑ සහ කඳුකර මාර්ග හරහා රාත්රී කාලයේදී සිදු කෙරෙන හොර රහස් ප්රවාහනයන් මැඩලීම සඳහා විශාල ආරක්ෂක භට පිරිසක් යෙදවීමට රජයට සිදුව තිබෙන අතර සමස්ත කලාපීය සහයෝගීතාවය අත්යවශ්ය බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවා අවධාරණය කර ඇත.
