ශ්රී ලංකා ක්රිකට් සභාපති ශම්මි සිල්වා සහ විධායක කමිටු සාමාජිකයෝ ඉල්ලා අස්වීම නිල වශයෙන් අද සිදුවූ අතර ඒ ගැන ලිපියක් පළ කරන ක්රික් ඉන්ෆො වෙබ් අඩවිය පෙන්වා දෙන්නේ මෙම තීරණය නිසා වෙනසක් සිදුවීම හෝ නොවීම අයිසීසීයේ අවසන් නිගමනයට යටත් විය හැකි බවයි. ශ්රී ලංකා රජය දැන් අතුරු කමිටුවක් පත් කිරීමට ඉඩ ඇති අතර, ඊට හිටපු ක්රිකට් ක්රීඩකයින් වන සිදත් වෙත්තමුණි සහ රොෂාන් මහානාම ඇතුළත් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
ශ්රී ලංකා ක්රිකට් (SLC) සභාපති ශම්මි සිල්වා සහ මණ්ඩලයේ විධායක කමිටු සාමාජිකයින් බදාදා නිල වශයෙන් ඉල්ලා අස් වූ අතර, මෙම පියවර ඊට පෙර දින පැවති විශේෂ කමිටු රැස්වීමකදී අනුමත කර තිබුණි.
මෙම තත්ත්වය වාර්තා වන්නේ රටේ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ඉල්ලීමකින් පසුවය. වැඩෙන මහජන පීඩනය සහ මූල්ය අක්රමිකතා පිළිබඳ දිගින් දිගටම එල්ල වන චෝදනා මධ්යයේ සුහද නික්මයාමක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ඔහු පසුගිය සිකුරාදා සිල්වා මහතා මුණගැසී ඇති බව ක්රික් ඉන්ෆො වෙත දැනගන්නට ඇත.
රජය දැන් හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී එරාන් වික්රමරත්නගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් අතුරු කමිටුවක් පත් කිරීමට ඉඩ ඇත. ප්රතිසංස්කරණ වේගවත් කිරීම සඳහා ප්රවීණ හිටපු ක්රිකට් ක්රීඩකයින් වන සිදත් වෙත්තමුණි සහ රොෂාන් මහානාම හටද මෙම නව සැකැස්ම තුළ භූමිකාවන් ලබා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ, කෙසේ වෙතත් මෙතෙක් කිසිවක් නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කර නොමැත.
"ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ආයතනයේ සභාපති ශම්මි සිල්වා මහතා අද සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි සිය තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපිය භාර දී ඇත," යනුවෙන් ශ්රී ලංකා ක්රිකට් මාධ්ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්රකාශ කළේය. තවද නිලධාරීන් සහ විධායක කමිටුවේ සාමාජිකයින් ද ඉල්ලා අස්වීම් භාර දී ඇති බවත්, එම තීරණ ජනාධිපති දිසානායක සහ ක්රීඩා අමාත්ය සුනිල් කුමාර ගමගේ වෙත දැනුම් දී ඇති බවත් එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් විය.
සිල්වා මහතා මුලින්ම සභාපතිත්වය භාර ගත්තේ 2019 පෙබරවාරි මාසයේදීය. ඒ දූෂණ චෝදනාවලට අලුත් පුද්ගලයෙකු නොවූ තිලංග සුමතිපාලගේ අනුප්රාප්තිකයා වශයෙනි. මුලදී සුමතිපාලගේ හිතවතෙකු ලෙස සැලකුණු සිල්වා මහතා, පසුව සිය ස්ථාවරය තහවුරු කර ගනිමින් පිට පිටම සිව් වතාවක් ජයග්රහණය කළ අතර ඉන් තුන් වතාවක්ම නිතරගයෙන් තේරී පත් විය.
ඔහුගේ වසර හතක ධූර කාලය තුළ, පිරිමි සහ කාන්තා කණ්ඩායම් ආසියානු කුසලාන ජයග්රහණය කළද, අඛණ්ඩ සාර්ථකත්වයක් ලබා ගැනීම දුෂ්කර වී ඇත. පිරිමි කණ්ඩායමේ ශ්රේණිගත කිරීම්වල තියුණු කඩා වැටීමක් සිදුවූ අතර, 2023 එක්දින ලෝක කුසලානයෙන් (නවවැනි ස්ථානයට පත්වෙමින්) මෙන්ම 2024 සහ ශ්රී ලංකාවේ සම සත්කාරකත්වයෙන් පැවති 2026 පන්දුවාර විස්සයි විස්ස ලෝක කුසලාන තරඟාවලිවලින්ද කනගාටුදායක ලෙස ඉවත් වීමට සිදුවිය. මේ මස මුලදී පිරිමි කණ්ඩායමේ ප්රධාන පුහුණුකරු ලෙස ගැරී කර්ස්ටන් පත් කිරීමෙන් පවා නායකත්වයේ වෙනසක් සඳහා වන ඉල්ලීම් සමනය කිරීමට නොහැකි වී තිබේ.
මෙම සංක්රාන්තිය සඳහා ඇති ප්රධානතම තර්ජනය වන්නේ ක්රිකට් පරිපාලනයට රජය මැදිහත් වීම සම්බන්ධයෙන් වන ICC යේ (ජාත්යන්තර ක්රිකට් කවුන්සිලයේ) ශුන්ය-ඉවසීමේ ප්රතිපත්තියයි. අතුරු කමිටුවක් හෝ නිසි බලධාරියෙකු වුවද, රජය විසින් පත් කරන ලද ඕනෑම ආයතනයක් ICC ය ඓතිහාසිකව සලකන්නේ 2.4 (D) වගන්තිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙසිනි.
රටේ පුළුල් ආර්ථික අභියෝග මධ්යයේ වුවද වාර්තාගත ආදායමක් උපයාගත්, ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ආයතනය රටේ ධනවත්ම ක්රීඩා ආයතනය බවට වන තත්ත්වය පිළිබඳව සිල්වා මහතා නිතර කතා කර ඇත. එසේ වුවද, පරිපාලනයට දූෂණ හා වැරදි කළමනාකරණය පිළිබඳ චෝදනා නිරන්තරයෙන් එල්ල විය. මෙය 2023 අගභාගයේදී එහි උපරිමයට පැමිණියේ, විගණනය කරන ලද අක්රමිකතා සාක්ෂි දක්වමින් එවකට ක්රීඩා අමාත්ය රොෂාන් රණසිංහ මණ්ඩලය නෙරපා හැරීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදීය. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස සිල්වා මහතා පලවා හරිනු ලැබුවද, අභියාචනාධිකරණයක් මගින් ඔහුව ඉක්මනින්ම නැවත පිහිටුවන ලදී. මෙම පියවර අමාත්යාංශය සහ ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ආයතනය අතර දරුණු ගැටුමකට තුඩු දුන් අතර, අවසානයේදී රණසිංහ මහතාවද ඔහුගේ තනතුරෙන් ඉවත් කිරීමට එය හේතු විය.
විධායක කමිටුව ඉල්ලා අස්වීම සහ යෝජිත වික්රමරත්න මහතාගේ පත්වීම වටා තවමත් නීතිමය සංකීර්ණතා පවතී. ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ව්යවස්ථාවට අනුව, පුරප්පාඩුවක් ඇති වූ අවස්ථාවකදී, එම ඉහළම තනතුරට දැනට සිටින උප සභාපතිවරයෙකු පත් කිරීම සඳහා විධායක කමිටුව රැස්විය යුතුය. අඟහරුවාදා දක්වා උප සභාපතිවරුන් ලෙස කටයුතු කළ ජයන්ත ධර්මදාස සහ රවීන් වික්රමරත්න යන දෙදෙනාම මේ වන විට ඉල්ලා අස්වී සිටිති.
අභ්යන්තර මණ්ඩල නීති මඟහැරීම සඳහා, රජය සාමාන්යයෙන් 1973 අංක 25 දරන ක්රීඩා පනතේ 33 වැනි වගන්තිය මත විශ්වාසය තබා ඇති අතර, එමගින් ක්රීඩා අමාත්යවරයාට ජාතික ක්රීඩා සංගමයක් විසුරුවා හැරීමට සහ අතුරු විධිවිධාන යෙදීමට අවසර ලබා දේ.
මෙම සංක්රාන්තියට ඇති ප්රබලතම තර්ජනය ක්රිකට් පරිපාලනයට රජය මැදිහත් වීම සම්බන්ධයෙන් වන ICC යේ ශුන්ය-ඉවසීමේ ප්රතිපත්තිය වන්නේ එබැවිනි. අතුරු කමිටුවක් හෝ නිසි බලධාරියෙකු වුවද, රජය විසින් පත් කරන ලද ඕනෑම ආයතනයක් 2.4 (D) වගන්තිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස ICC ය ඓතිහාසිකව සලකා ඇත.
2015 අප්රේල් 1 වන දින කොළඹදී සිදත් වෙත්තමුණි අතුරු කමිටුවේ ප්රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී 2015 දී, සිදත් වෙත්තමුණි ප්රමුඛ කමිටුව පිළිගැනීම ICC ය ප්රතික්ෂේප කළ අතර, ඔවුන් හුදෙක් "නිරීක්ෂකයින්" ලෙස පමණක් සලකමින් මැතිවරණයක් පවත්වන තුරු ඩොලර් මිලියන ගණනක අරමුදල් රඳවා ගන්නා ලදී .
එම සන්දර්භය තුළ, 2023 නොවැම්බර් මාසයේ සිදුවීම්වල අඳුරු සෙවනැලි තවමත් දිස්වෙමින් පවතී. රණසිංහ මහතා මණ්ඩලය නෙරපා හැරීම සඳහා සිය ව්යවස්ථාපිත බලතල භාවිතා කළ විට, ICC ය ඊට ප්රතිචාර දැක්වූයේ ශ්රී ලංකාවේ ICC සාමාජිකත්වය අත්හිටුවමිනි. මෙම පියවර මගින් ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ආයතනයට ICC යෙන් ලැබෙන අරමුදල් අහිමි වූ අතර වයස අවුරුදු 19 න් පහළ ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ සත්කාරකත්වය වෙනස් කිරීමටද බල කෙරුණි. ICC යේ ස්ථාවරය පැහැදිලි විය: දේශීය දූෂණ චෝදනා කුමක් වුවත් ඔවුන් පිළිගන්නේ තේරී පත් වූ නායකත්වය පමණි.
එවැන්නක් නැවත සිදුවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා වත්මන් රජය වෙනස්ම ආකාරයේ උපක්රමයක් භාවිතා කිරීමට උත්සාහ කරන බව පෙනේ. නිල වශයෙන් අමාත්යවරයා විසින් "නෙරපා හැරීමක්" සිදු කරනවාට වඩා ස්වේච්ඡාවෙන් සිදු කරන සමූහ ඉල්ලා අස්වීමක් ලබා ගැනීම හරහා, රජය විසින් මෙම පුරප්පාඩුව දේශපාලනික තීරණයක් ලෙස නොව අභ්යන්තර පරිපාලනමය බිඳවැටීමක් ලෙස පෙන්වා දීමට උත්සාහ කරයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉල්ලා අස්වීම රජය විසින් බලහත්කාරයෙන් සිදු කරන ලද්දක් බවට ICC ය තීරණය කළහොත්, තහනමක් පැනවීම බැහැර කළ නොහැක.
ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ආයතනයේ අතුරු කමිටු සැකැස්ම ප්රතික්ෂේප කිරීම සම්බන්ධයෙන් ICC යට දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. 2015 දී, වෙත්තමුණි ප්රමුඛ කමිටුව පිළිගැනීම ICC ය ප්රතික්ෂේප කළ අතර, ඔවුන් හුදෙක් "නිරීක්ෂකයින්" ලෙස පමණක් සලකමින් මැතිවරණයක් පවත්වන තුරු මිලියන ගණනක අරමුදල් රඳවා ගන්නා ලදී. 2018 දී කමල් පද්මසිරි මහතා නිසි බලධාරියා ලෙස පත් කළ විට, ICC ය මැතිවරණ සඳහා දැඩි මාස හයක කාල සීමාවක් නියම කළ අතර, මණ්ඩලය දිගටම රජයේ පාලනය යටතේ පැවතුණහොත් තවදුරටත් සම්බාධක පනවන බවට තර්ජනය කළේය.
රජයට ඇති අභියෝගය වන්නේ, සිල්වා යුගයේ අවසානයක් ඉල්ලා සිටින මහජනතාව තෘප්තිමත් කරන අතරම, අතුරු ආයතනයක් යනු ව්යවස්ථාපිත ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වූ තාවකාලික පාලමක් බව ICC යට ඒත්තු ගැන්වීමයි. ඒ අනුව, ඉල්ලා අස්වීම් අභ්යන්තර කාරණයක් ලෙස ICC ය පිළිගන්නේද, නැතහොත් එය බලහත්කාරයෙන් සිදුකළ දේශපාලන මැදිහත්වීමක් ලෙස දකින්නේද යන්න මත ශ්රී ලංකාවට තවත් ජාත්යන්තර තහනමකට මුහුණ දීමට සිදුවේද යන්න තීරණය වනු ඇත.
- ක්රික් ඉන්ෆො ලිපිය ඇසුරිනි.
