පාකිස්තාන මැදිහත්වීමෙන් ඇති කරගත් අමෙරිකා-ඉරාන සති දෙකක සටන් විරාමය, පැය කිහිපයක් ඇතුළත බිඳවැටෙමින් මැදපෙරදිග කලාපය යළිත් වරක් මහා යුද්ධයක අද්දරට තල්ලු වී තිබේ.
සටන් විරාමය සහ ක්ෂණික බිඳවැටීම
අප්රේල් 8 වැනිදා 'ඉස්ලාමාබාද් එකඟතාව' හරහා මෙම සටන් විරාමය ප්රකාශයට පත් කෙරුණේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීමේ සහ ඉරානයට එල්ල වන ප්රහාර නැවැත්වීමේ අරමුණෙනි. එහෙත් සටන් විරාමය ප්රකාශයට පත් කර පැය කිහිපයක් යාමටත් මත්තෙන්, ඊශ්රායලය විසින් ලෙබනනයේ බීරූට් නුවර දකුණුදිග ප්රදේශ, දකුණු ලෙබනනය සහ බෙකා නිම්නය ඇතුළු හිස්බුල්ලා ඉලක්ක 100 කට වැඩි ප්රමාණයකට විනාඩි 10 ක් ඇතුළත දැවැන්ත ගුවන් ප්රහාර මාලාවක් එල්ල කරන ලදී.
මානුෂීය ඛේදවාචකය
කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව ජනාකීර්ණ නේවාසික සහ වාණිජ ප්රදේශවලට එල්ල වූ මෙම ප්රහාරවලින් පසු බීරූට් නුවර පුරා කළු දුමාරය සහ ගිනිදැල් පැතිර ගියේය. සුන්බුන් අතර සිරවූවන් මුදාගැනීමේ මෙහෙයුම් තවමත් ක්රියාත්මක වන අතර, ලෙබනනයේ සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සහ සිවිල් ආරක්ෂක අංශ මියගිය සංඛ්යාව පිළිබඳව ඉදිරිපත් කරන වාර්තා වෙනස් වේ. වාර්තාවන්ට අනුව පුද්ගලයින් 182 ත් 254 ත් අතර ප්රමාණයක් මියගොස් තවත් 890 කට අධික පිරිසක් තුවාල ලබා ඇති අතර, මෙය ගැටුම් ආරම්භ වූ දා සිට ලෙබනනයට අත්විඳීමට සිදුවූ දරුණුතම දිනයයි. මේ අතර, ඉරානයේ ෂූෂ්තාර් ප්රදේශයට කඩා වැටුණු ඩ්රෝන යානයක සුන්බුන් හේතුවෙන් 7 හැවිරිදි දැරියකද මිය ගොස් ඇත.
ගෝලීය බලපෑම සහ ආර්ථික කම්පනය
ලෙබනන ප්රහාරවලට ප්රතිචාර දක්වමින් ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවීය මුරගායක බලකාය (IRGC) ප්රකාශ කළේ, ලෝක බොරතෙල් සැපයුමෙන් 20% ක් පාලනය කරන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමූ බවයි. මේ හේතුවෙන් දිනකට යාත්රා 130 කට අධික ප්රමාණයක් ගමන් කළ එම මුහුදු මාර්ගයේ ගමනාගමනය යාත්රා 7 ක් දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, රක්ෂණ ගාස්තු අහස උසට නැඟීමත් සමඟ ගෝලීය බලශක්ති වෙළෙඳපොළ දැඩි අවිනිශ්චිතතාවකට මුහුණ දී තිබේ. මීට සමගාමීව කුවේටය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය වෙත ද ඉරානයෙන් මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාර එල්ල වී ඇත.
නොවිසඳුණු ගැටුම් සහ ආතතිය
සටන් විරාම ගිවිසුමට හිස්බුල්ලා සංවිධානය ඇතුළත් නොවන බව ඊශ්රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ප්රකාශ කරද්දී, ඉරාන නියෝජ්ය විදේශ ඇමති සයීඩ් ඛාතිබ්සාදේ එය හඳුන්වා දුන්නේ "බරපතළ ගිවිසුම් උල්ලංඝනයක්" ලෙසයි. තවද, සටන් විරාමය ප්රකාශ කිරීමෙන් පසු ඉරානයේ ලාවාන් දූපතේ පිහිටි ඛනිජ තෙල් පිරිපහදුවකට 'නොහඳුනන සතුරෙකු' විසින් ප්රහාරයක් එල්ල කිරීම හේතුවෙන් ගැටුමේ සැබෑ පාර්ශ්වකරුවන් කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව තවදුරටත් ප්රශ්න මතු වී ඇත.
මහජන ප්රතිචාරය
සටන් විරාමය පිළිබඳව මුලදී ප්රීතිඝෝෂා නැඟූ ටෙහෙරාන් වැසියන් දැන් එහි කල්පැවැත්ම පිළිබඳව දැඩි සැකයකින් පසුවන අතර, සම්මුතිය මුළුමනින්ම බිඳවැටුණහොත් මැදපෙරදිග කලාපය පුරා දැවැන්ත මානුෂීය අර්බුදයක් නිර්මාණය වනු ඇති බවට ජාත්යන්තර සහන සේවා සංවිධාන අනතුරු අඟවයි. අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා පවසා ඇත්තේ මෙම ක්රියාවලිය අසාර්ථක වුවහොත් එය "ප්රධාන යුදමය උත්සන්න වීමක්" කරා ගමන් කරනු ඇති බවයි.
සාමයේ අපේක්ෂාවන් සුන්බුන් බවට පත්වෙද්දී, මුළු මහත් මැදපෙරදිග කලාපයම දැන් ගෙවා දමන්නේ තවත් මහා විනාශයක පෙරනිමිති සහිත තීරණාත්මක හෝරා කිහිපයකි.
