පසුගිය අප්රේල් 7 සහ 8 දෙදින තුළ පාකිස්තානයේ මැදිහත්වීමෙන් ප්රකාශයට පත් කරන ලද අමෙරිකානු-ඉරාන සති දෙකක සටන් විරාමය මේ වන විට දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇත. සෘජු ලෙස ඉරානය සහ ඊශ්රායලය අතර මහා පරිමාණ මිසයිල ප්රහාර හුවමාරුවක් පසුගිය පැය 24 තුළ වාර්තා වී නොමැති වුවද, ලෙබනනයට එල්ල වූ දැවැන්ත ඊශ්රායල ප්රහාර සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් ඉරානය පැනවූ නව සීමා කිරීම් හේතුවෙන් මෙම තාවකාලික සාම ගිවිසුම බිඳ වැටීමේ අද්දරටම පැමිණ තිබේ.
ඊශ්රායල ආරක්ෂක බලකාය (IDF) විසින් අප්රේල් 9 වන දින ලෙබනනයේ බීරූට් අගනුවර සහ දකුණුදිග නගර ඉලක්ක කර ගනිමින් විනාඩි 10ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ ගුවන් ප්රහාර 100කට අධික ප්රමාණයක් එල්ල කරනු ලැබීය. හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ මර්මස්ථාන ඉලක්ක කරමින් මෙම මෙහෙයුම දියත් කළ බව ඊශ්රායලය ප්රකාශ කළද, ලෙබනන් සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සහ සිවිල් ආරක්ෂක අංශ තහවුරු කරන්නේ මෙම ප්රහාරවලින් පුද්ගලයන් 203ත් 303ත් අතර ප්රමාණයක් මියගොස් තවත් 1,150කට අධික පිරිසක් තුවාල ලබා ඇති බවයි. සුන්බුන් ඉවත් කිරීමත් සමඟ මෙම මරණ සංඛ්යාව තවදුරටත් ඉහළ යා හැකි අතර, වින්දිතයන් අතර සාමාන්ය වැසියන්, කාන්තාවන්, ළමුන්, සෞඛ්ය සේවකයන් මෙන්ම ලෙබනන් හමුදා භටයන් සිව්දෙනෙකු ද වෙති. මෙම ඛේදවාචකය හේතුවෙන් ලෙබනනය විසින් අප්රේල් 9 වන දින ජාතික ශෝක දිනයක් ලෙස ද ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.
මෙම දැවැන්ත ප්රහාර මාලාව හේතුවෙන් ලෙබනනයේ රෝහල් පද්ධතිය මුළුමනින්ම කඩා වැටීමේ තර්ජනයකට මුහුණ පා ඇත. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ වාර්තාවලට අනුව, මෑත සති කිහිපය තුළ පමණක් සෞඛ්ය සේවකයන් 50කට අධික පිරිසක් මියගොස් හෝ තුවාල ලබා ඇති අතර තවත් සිය ගණනක් සුන්බුන් අතර සිරවී සිටින බවට සැක කෙරේ. හිස්බුල්ලා ඉලක්ක වෙත පමණක් ප්රහාර එල්ල කළ බවට ඊශ්රායලය ප්රකාශ කළද, බීරූට් නුවර සිවිල් වැසියන් වාසය කරන ප්රදේශවලට දැඩි අලාභහානි සිදුවී ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලධාරීහු පෙන්වා දෙති. ලෙබනන් සිවිල් ආරක්ෂක කණ්ඩායම් දැඩි අවදානම් මධ්යයේ වුවද අඛණ්ඩව මුදාගැනීමේ මෙහෙයුම්වල නිරත වෙමින් සිටිති.
ලෙබනනයට එල්ල වූ මෙම ප්රහාරවලට සෘජු ප්රතිචාරයක් ලෙස ඉරානය විසින් අප්රේල් 9 වන දින සිට හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදුවන නාවික ගමනාගමනයට යළිත් වරක් දැඩි සීමා පනවා තිබේ. ඉරාන බලධාරීන් පවසන්නේ ජල මාර්ගය විවෘතව පවතින බව වුවද, අමෙරිකානු නෞකා ඇතුළු සියලුම යාත්රා ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (Sepah navy) නාවික අංශයෙන් පූර්ව අවසරයක් ලබා ගත යුතු බවයි. යුද්ධයට පෙර දිනකට යාත්රා 140ක් පමණ ගමන් ගත් මෙම මුහුදු මාර්ගයේ මේ වන විට ගමන් කරන්නේ යාත්රා අතළොස්සක් පමණි. සටන් විරාමයේ ප්රධාන කොන්දේසියක් වූ මුහුදු මාර්ග බාධාවකින් තොරව විවෘත කිරීම යන කරුණ මෙමගින් උල්ලංඝනය වන බව පවසන අමෙරිකානු බලධාරීන්, මෙය ජාත්යන්තර මුහුදු කොල්ලකෑමක් ලෙස හඳුන්වමින් අවශ්ය වුවහොත් බලය යොදා හෝ සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කරන බවට අනතුරු අඟවා ඇත.
ලෙබනනය හෝ හිස්බුල්ලා සංවිධානය ඉලක්ක කර ගන්නා මෙහෙයුම් මෙම සති දෙකක සටන් විරාම ගිවිසුමට අයත් නොවන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ඊශ්රායල බලධාරීන්ගේ ස්ථාවරය වී තිබේ. ඉරානය ගිවිසුමට පූර්ණ වශයෙන් අනුගත නොවුණහොත් පෙර නොවූ විරූ බලපෑමකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇතැයි ජනාධිපති ට්රම්ප් අනතුරු ඇඟවූ අතර, ලෙබනන් මෙහෙයුම් අඩු මට්ටමකින් පවත්වා ගන්නා ලෙස ඔහු ඊශ්රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුට දන්වා ඇත. කෙසේ වෙතත්, අමෙරිකාව සටන් විරාමය සහ ඊශ්රායලය හරහා කරන යුද්ධය යන දෙකින් එකක් තෝරාගත යුතු බවට ඉරාන විදේශ අමාත්යවරයා දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇති අතර, ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් ඉරානයේ සහභාගීත්වය නැවත සලකා බලමින් සිටින බවද ඉඟි කර තිබේ.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ අප්රේල් 11 වන දින ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ සාම සාකච්ඡා දැඩි අවිනිශ්චිතතාවකට පත්ව ඇත. පෙබරවාරි 28 වන දින සිට මේ දක්වා ලෙබනනය තුළ පමණක් යුද ගැටුම් හේතුවෙන් මියගිය සංඛ්යාව 1,800 ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, මෙය බහු-පාර්ශ්වික යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී. යුක්රේනය විසින් ඉරාන සැලසුම්වලට අනුව නිපදවූ ෂාහෙඩ් (Shahed) ඩ්රෝන යානා මැදපෙරදිගදී බිම හෙලූ බවද තහවුරු කර ඇත. ගෝලීය තෙල් වෙළඳපොළ තුළද දැඩි අස්ථාවරත්වයක් නිර්මාණය වී ඇති අතර ලෝක සැපයුම් දාමයන්ටද ඉන් දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇත. අප්රේල් 10 වන දින උදෑසන වන විටත් සෘජු ඉරාන-ඊශ්රායල ප්රහාර කිසිවක් වාර්තා වී නොමැති වුවද, කලාපය තුළ පවතින්නේ අතිශය උණුසුම් මෙන්ම බිඳෙනසුලු වාතාවරණයකි.
