ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර සති දෙකක සටන් විරාමයක් 2026 අප්රේල් 7 වැනිදා රාත්රියේ සිට ක්රියාත්මක වී ඇති අතර, එය සති පහකට අධික කාලයක් පුරා පැවති විනාශකාරී යුද්ධය තාවකාලිකව නතර කිරීමට සමත් වී තිබේ. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් "සමස්ත ශිෂ්ටාචාරයක්ම අද රාත්රියේ විනාශ වනු ඇතැයි" පවසමින් පනවා තිබූ දැඩි අවසන් නිවේදනයට පැය කිහිපයකට පෙර මෙම එකඟතාවයට පැමිණීම විශේෂත්වයකි.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා නැව් ගමනාගමනයට ආරක්ෂිතව සහ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉඩ ලබා දෙන්නේ නම් පමණක් මෙම සටන් විරාමයට එකඟ වන බව ජනාධිපති ට්රම්ප් සිය 'Truth Social' ගිණුම හරහා නිවේදනය කර ඇත. මේ සමඟම ඇමරිකානු ධවල මන්දිරය විසින් ඉරානයට එරෙහි සියලුම බෝම්බ හෙලීම් සහ ප්රහාරක මෙහෙයුම් අත්හිටුවා ඇති බව තහවුරු කළ අතර, මෙය දෙපාර්ශ්වයේම එකඟතාවයෙන් සිදුවූවක් බව අවධාරණය කළේය.
ඉරානයට එරෙහිව එල්ල වන ප්රහාරයන් නතර කරන්නේ නම් පමණක් තමන්ද සටන් නතර කිරීමට එකඟ වන බව ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්ය සෙයිද් අබ්බාස් අරග්චි සහ එරට ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලය ප්රකාශ කර තිබේ. මෙය යුද්ධයේ නිමාවක් නොවන බව පවසන ඉරානය, ඉදිරි සාකච්ඡා සඳහා පදනමක් ලෙස කරුණු 10කින් යුත් යෝජනාවලියක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, ඊට දශක කිහිපයක් පැරණි ඇමරිකානු සම්බාධක ඉවත් කිරීම, කලාපයෙන් ඇමරිකානු හමුදා ඉවත් කර ගැනීම සහ යුරේනියම් බලගැන්වීම් පවත්වාගෙන යාම වැනි කොන්දේසි ඇතුළත් වේ.
මෙම අර්බුදය සමනය කිරීම සඳහා පාකිස්තානය ප්රධාන මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර, පාකිස්තාන අග්රාමාත්ය ෂෙබාස් ෂරීෆ් සහ එරට හමුදා නායකත්වයේ දැඩි උත්සාහය මත අප්රේල් 10 වැනිදා සිකුරාදා ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී දෙපාර්ශ්වය අතර සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීමට නියමිතය. රාජ්ය තාන්ත්රික වාර්තාකරුවන්ට අනුව, පාකිස්තානයේ මෙම මැදිහත්වීම මගින් ඇමරිකාවට සහ ඉරානයට යුධමය පසුබෑමකින් තොරව ගෞරවාන්විතව ගැටුමෙන් ඉවත් වීමට අවස්ථාවක් නිර්මාණය කර දී ඇත.
ගෝලීය ඛනිජ තෙල් සහ ද්රවකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) සැපයුමෙන් සියයට 20ක් පමණ ගමන් කරන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය ඉරානය විසින් අවහිර කිරීම හේතුවෙන් තෙල් නැව් සිය ගණනක් අතරමං වී ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදයක් නිර්මාණය වී තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, සටන් විරාමය ප්රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල විශාල වශයෙන් පහත වැටී ඇති අතර ගෝලීය කොටස් වෙළඳපොළ දර්ශක ඉහළ ගොස් ඇති බව ආර්ථික වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
මෙම සටන් විරාමයට පෙර, පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනිදා "Operation Epic Fury" නමින් ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය එක්ව ඉරානයේ න්යෂ්ටික සහ හමුදා ස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ආරම්භ කළ දැවැන්ත ප්රහාර මාලාව හේතුවෙන් හමුදා භටයින් සහ සිවිල් වැසියන් දහස් ගණනක් ජීවිතක්ෂයට පත්විය. මෙම යුද්ධයේදී ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි ඇතුළු ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් රැසක් ඝාතනයට ලක්වූ අතර, සටන් විරාමයට පැය කිහිපයකට පෙර කාෂාන් ප්රදේශයේ පාලමකට එල්ල වූ ප්රහාරයකින් ද පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු මිය ගිය බව ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය වාර්තා කළේ, ඊශ්රායලය විසින් ඉරාන වැසියන්ට ආරක්ෂාව පතා දුම්රිය භාවිත කිරීමෙන් වළකින ලෙස අනතුරු අඟවා තිබූ පසුබිමකය.
ඇමරිකා-ඉරාන සටන් විරාමය සඳහා ඊශ්රායලය සිය සහයෝගය පළ කර ඇති නමුත්, ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා සංවිධානයට එරෙහිව ඔවුන් දියත් කර ඇති මෙහෙයුම් සඳහා මෙම එකඟතාවය අදාළ නොවන බව පැහැදිලි කර තිබේ. සටන් විරාමය ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුවද ඊශ්රායලයේ සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ මිසයිල අනතුරු ඇඟවීම් කිහිපයක් වාර්තා වුවද, ප්රධාන පෙළේ ප්රහාරයන් මේ වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වී ඇත.
