ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ විශ්වවිද්යාල ආචාර්යවරුන් කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) හේතුවෙන් උසස් අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ නිර්මාණය වී ඇති අර්බුදයකට මුහුණ දීම සඳහා පැරණි සෝක්රටීස් ක්රමවේදයක් වන වාචික විභාග වෙත යොමු වෙමින් සිටිති. 'ChatGPT' වැනි නිර්මාණාත්මක කෘත්රිම බුද්ධි මෙවලම් සිසුන් අතර බහුලව භාවිත වීමත් සමඟ, ඔවුන් ලබා දෙන නිබන්ධන සහ පැවරුම් ඉතා ඉහළ මට්ටමක පැවතුණද, එම කරුණු පෞද්ගලිකව පැහැදිලි කිරීමට සිසුන්ට නොහැකි වී ඇත.
මේ හරහා සිසුන්ගේ විවේචනාත්මක චින්තනය, නිර්මාණශීලිත්වය සහ සංජානන කුසලතා පිරිහී යමින් පවතින බවටත්, ඔවුන් සිතීමේ වෑයම කෘත්රිම බුද්ධියට පවරා ඇති බවටත් අධ්යාපනඥයෝ දැඩි ලෙස කනස්සල්ලට පත්ව සිටිති.මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා ලැප්ටොප් පරිගණක සහ චැට්බොට් වලින් තොරව සජීවීව ප්රශ්න ඇසීමේ ක්රමවේදයක් ලෙස වාචික විභාග නැවත හඳුන්වා දීමට පියවර ගෙන ඇත. කෝනෙල් විශ්වවිද්යාලයේ ජෛව වෛද්ය ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය ක්රිස් ෂැෆර් පසුගිය අධ්යයන වාරයේදී තම සිසුන් සඳහා විනාඩි 20 ක වාචික ප්රශ්න කිරීමේ සැසි හඳුන්වා දුන් අතර, එහිදී ලකුණු ලබා දීම මුළුමනින්ම වාචික පිළිතුරු මත පමණක් පදනම් විය. වාචික විභාගයක් සඳහා කෘත්රිම බුද්ධිය භාවිතා කළ නොහැකි බව පවසන ඔහු, මෙය සැබෑ අවබෝධය දිරිගන්වන ක්රමයක් බව පෙන්වා දෙයි. මෙම ක්රමය පිළිබඳව අදහස් දක්වන කෝනෙල් විශ්වවිද්යාලයේ සිසුවියක වන ඔලිවියා පිසර්චියා පවසන්නේ, සජීවීව ප්රශ්න ඇසීම මගින් තමන්ට විෂය කරුණු කෙරෙහි වැඩි වගකීමක් සහ අධ්යයනය කිරීමට පෙළඹවීමක් ඇති වන බවයි.
පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය එමලි හැමර් ද තම විෂයයන් සඳහා ලිඛිත පැවරුම් සමඟ වාචික විභාග ද යොදා ගනී. ඇය පෙන්වා දෙන්නේ මෙය හුදෙක් වංචා කිරීම වැළැක්වීමට වඩා සිසුන්ට අහිමි වන සංජානන හැකියාවන් රැකගැනීම වෙනුවෙන් ගන්නා උත්සාහයක් බවයි. මීට අමතරව, නිව්යෝර්ක් විශ්වවිද්යාලයේ ව්යාපාරික පාසලේ මහාචාර්ය පැනොස් ඉපෙයිරෝටිස් මෙම ගැටලුවට නවීන විසඳුමක් ගෙන එමින් කෘත්රිම බුද්ධිය මගින් ක්රියාත්මක වන හඬ නියෝජිතයන් (voice agents) හරහා සිසුන්ගේ වාචික විභාග පැවැත්වීමට පියවර ගෙන ඇත. සිසුන්ගේ ලියකියවිලි සැබෑ චින්තනයේ ප්රතිඵලයක් බව තවදුරටත් විශ්වාස කළ නොහැකි බැවින්, සෑම ලිඛිත පැවරුමක් සමඟම වාචික විභාගයක් පැවැත්විය යුතු බව ඔහුගේ අදහසයි. නිව්යෝර්ක් විශ්වවිද්යාලයේ සිසුවියක වන ඇන්ඩ්රියා ලියු මෙම කෘත්රිම බුද්ධි ක්රමවේදය මඳක් අපහසුතාවක් ගෙන දුන්නද එහි අවශ්යතාවය පිළිගන්නා බව ප්රකාශ කළාය.
මෙම වාචික ප්රවේශය හරහා සිසුන්ගේ සැබෑ දැනුම තහවුරු කිරීම මෙන්ම ඔවුන්ගේ වෘත්තීය කුසලතා වර්ධනය කිරීමද සිදු වේ. එහෙත් විශාල පන්ති සඳහා මෙය ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කිරීමේදී කාලය කළමනාකරණය කිරීම අභියෝගයක් වී ඇති අතර, ලැජ්ජාශීලී හෝ විශේෂ අවශ්යතා ඇති සිසුන් තුළ මේ හරහා යම් කාංසාවක් ඇති විය හැකි බවටද අදහස් මතු වී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, පැරණි යුරෝපීය විශ්වවිද්යාල වල පොත්පත් හිඟ කාලයේ භාවිතා වූ මෙම සෝක්රටීස් ක්රමවේදය, වර්තමානයේ කෘත්රිම බුද්ධියට තනිවම සිතා තීරණ ගැනීමේ හැකියාවක් නොමැති බව තහවුරු කරමින් නූතන අධ්යාපනයට යළිත් වරක් විශාල වටිනාකමක් එක් කරමින් පවතී.
