නේපාලයේ හිටපු අග්රාමාත්ය, 74 හැවිරිදි කේ.පී. ෂර්මා ඔලී 2026 මාර්තු 28 වන සෙනසුරාදා දින එරට ආරක්ෂක අංශ විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ.
2025 වසරේ සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ රජය පෙරළා දැමූ තරුණ පරපුරේ (Gen Z) දූෂණ විරෝධී උද්ඝෝෂණ මර්දනය කිරීමේදී සිදුවූ මරණ සම්බන්ධයෙන් ඔහුට මෙම චෝදනා එල්ල වී ඇත. මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදුවන්නේ, මාර්තු 5 සහ 6 දෙදින පැවති මහ මැතිවරණයෙන් ජයගත් ජනප්රිය රැප් ගායකයෙකු මෙන්ම දේශපාලඥයෙකු ද වන බාලේන්ද්ර 'බාලෙන්' ෂා නේපාලයේ නව අග්රාමාත්යවරයා ලෙස දිවුරුම් දී හරියටම එක් දිනකට පසුව වීම විශේෂත්වයකි.ගෞරි බහදූර් කාර්කිගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් රජයේ විමර්ශන කොමිසමක් මගින් පිටු 970කින් යුත් වාර්තාවක් මෑතකදී එළිදක්වන ලද අතර, එමගින් විරෝධතාකරුවන් මර්දනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් හිටපු අග්රාමාත්ය ඔලී, හිටපු ස්වදේශ කටයුතු අමාත්ය රමේෂ් ලේඛාක් සහ හිටපු පොලිස්පති චන්ද්ර කුබේර් ඛාපුං යන අයට සාපරාධී නොසැලකිල්ලේ චෝදනා එල්ල කර තිබුණි. ඍජුවම වෙඩි තැබීමේ නියෝග ලබාදී ඇති බවට සාක්ෂි නොමැති වුවද, බුද්ධි තොරතුරු ලැබී තිබියදීත් පැය ගණනාවක් පුරා සිදුවූ වෙඩි තැබීම් නතර කිරීමට පියවර නොගැනීම සම්බන්ධයෙන් නේපාල දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 181 සහ 182 වගන්ති යටතේ ඔවුන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට කොමිසම නිර්දේශ කර ඇත. මෙම චෝදනා ඔප්පු වුවහොත් වසර 10ක් දක්වා සිරදඬුවම් නියම විය හැකි අතර, නව ස්වදේශ කටයුතු අමාත්ය සුඩාන් ගුරුං මෙම ක්රියාදාමය යුක්තිය ඉටුකිරීමේ ආරම්භය ලෙස හැඳින්වීය.
සෙනසුරාදා අලුයම 5.00ට පමණ කත්මණ්ඩු නුවරට කිලෝමීටර් 12ක් පමණ නැගෙනහිරින් පිහිටි භක්තපූර් හි ගුන්ඩු ප්රදේශයේ පිහිටි ඔලීගේ නිවසට නේපාල පොලිසියේ සහ සන්නද්ධ පොලිස් බලකායේ (APF) දැවැන්ත කණ්ඩායමක් කඩා වැදී ඇත. වරෙන්තුවක් ද සහිතව පැමිණි නිලධාරීන් ඔලීව භද්රකාලි හි පිහිටි කත්මණ්ඩු දිස්ත්රික් පොලිස් කාර්යාලය වෙත රැගෙන ගොස් ඇති අතර, පසුව ත්රිභූවන් විශ්වවිද්යාල ශික්ෂණ රෝහල වෙත වෛද්ය පරීක්ෂණයක් සඳහා ද ඉදිරිපත් කර තිබේ. මීට පෙර, හිටපු ස්වදේශ කටයුතු අමාත්ය රමේෂ් ලේඛාක් ද ඔහුගේ සූර්යබිනායක් හි පිහිටි නිවසේදී අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, සීපීඑන්-යූඑම්එල් (CPN-UML) පක්ෂයේ නායකයින් ප්රකාශ කරන්නේ තම නායකයා ස්වේච්ඡාවෙන්ම පරීක්ෂණවලට සහාය වීම සඳහා පොලිසිය වෙත ගිය බවත්, මෙය නව රජය විසින් ක්රියාත්මක කරන දේශපාලන පළිගැනීමක් බවත්ය.
මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීමට හේතු වූ 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේ පැවති විරෝධතා, දේශපාලන ප්රභූන්ගේ පවුල් ඉලක්ක කරගනිමින් සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ පැතිර ගිය දූෂණ විරෝධී ව්යාපාරයක් මර්දනය කිරීමට රජය ගත් තීරණයත් සමඟ පුපුරා ගියේය. විරෝධතාකරුවන් කත්මණ්ඩු නුවර නායා බනේෂ්වර් ප්රදේශයේදී රැස්වූ අවස්ථාවේදී පොලිසිය විසින් නිරායුධ තරුණ තරුණියන්ට වෙඩි තැබූ අතර, බොහෝ දෙනෙකුගේ හිසට සහ පපුවට වෙඩි වැදී තිබුණි. දින දෙකක් පුරා පැවති මෙම ගැටුම්වලින් පුද්ගලයින් 76ක් හෝ 77ක් පමණ මියගොස් තවත් 2,000කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලැබූහ. මෙම ඛේදවාචකය හමුවේ දැඩි මහජන විරෝධයක් එල්ල වීමෙන් පසු 2025 සැප්තැම්බර් 9 වන දින ඔලී අග්රාමාත්ය ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්වූ අතර, එය 2026 වසරේදී කඩිනම් මහ මැතිවරණයක් කැඳවීමට ද හේතු විය.
මෙම ඓතිහාසික අත්අඩංගුවට ගැනීම නේපාලය පුරා මිශ්ර ප්රතිචාර ඇති කිරීමට සමත් වී තිබේ. මාස ගණනාවක් පුරා සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ අරගල කළ තරුණ පරපුර සහ මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීන් මෙය දකින්නේ මියගිය විරෝධතාකරුවන්ට යුක්තිය ඉටුවීමක් ලෙස වන අතර, ඔවුහු මෙම තීරණය ඉතා ඉහළින් සමරමින් සිටිති. නව රජය මෙය වගවීම තහවුරු කිරීමේ පියවරක් ලෙස හඳුන්වද්දී, සීපීඑන්-යූඑම්එල් පක්ෂය එය හුදු දේශපාලන වාසි තකා සිදුකරන ලද්දක් බව පවසමින් නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමට සූදානම් වේ. ජාත්යන්තර ක්ෂේත්රයද මෙම සිදුවීම දෙස දැඩි අවධානයෙන් පසුවන අතර, දකුණු ආසියානු කලාපය තුළ රාජ්ය නායකයින්ගෙන් වගවීම අපේක්ෂා කිරීමේ දුර්ලභ අවස්ථාවක් ලෙස මෙය ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත.
