ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර මේ වන විට ඇවිළී යන දැවැන්ත යුදමය තත්ත්වයේ තවත් උණුසුම් හැරවුමක් සනිටුහන් කරමින්, ඉරාන උත්තරීතර ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ (SNSC) ලේකම් මෙන්ම එරට බලවත්ම නායකයෙකු වන අලි ලාරිජානි ඊශ්රායල ගුවන් ප්රහාරයකින් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත. මේ බව ඉරානය විසින් 2026 මාර්තු 17 සහ 18 යන දිනවලදී නිල වශයෙන් තහවුරු කරන ලද අතර, ඊට පැය කිහිපයකට පෙර ඊශ්රායල ආරක්ෂක බලකාය (IDF) විසින් එල්ල කරන ලද රාත්රී කාලයේ 'නිශ්චිත' ඉලක්කගත ප්රහාරයකින් ඔහුව ඝාතනය කළ බවට ඊශ්රායලය ප්රකාශ කර තිබුණි.
හැට හත් හැවිරිදි වියේ පසුවූ ලාරිජානි, පසුගිය 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින මෙම යුද ගැටුමේ පළමු දිනයේදී ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි ඝාතනයට ලක්වීමෙන් අනතුරුව ඉරානයේ වැඩබලන නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය. දැඩි ගුවන් ප්රහාර සහ කලාපීය අර්බුද මධ්යයේ ඉරානයේ ජාතික ආරක්ෂාව, මිලිටරි උපායමාර්ග සහ ප්රධාන තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලීන් මෙහෙයවන ලද්දේ ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ ප්රධානියා ලෙස කටයුතු කළ ඔහු විසිනි. ටෙහෙරානය ආසන්නයේ එල්ල කළ මෙම ඉලක්කගත ප්රහාරයෙන් ඔහු සම්පූර්ණයෙන්ම 'ඉවත් කර දැමූ' බව ඊශ්රායල ආරක්ෂක අමාත්ය ඊශ්රායෙල් කාට්ස් විසින් පසුව තහවුරු කරන ලදී.
මෙම ප්රහාරයට සමගාමීව, අභ්යන්තර කැරලි මර්දනය සඳහා යොදාගන්නා බසිජ් (Basij) පැරාමිලිටරි බලකායේ ප්රධානී ගොලාම්රේසා සොලෙයිමානි ද ඝාතනය කළ බව ඊශ්රායල හමුදාව නිවේදනය කර ඇත. මේ අතර, ටස්නිම්, ෆාර්ස් සහ මෙහර් යන ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය ජාලයන් ලාරිජානිගේ මරණය තහවුරු කරමින් ඔහුව 'ප්රාණපරිත්යාගියෙකු' ලෙස හඳුන්වා දී තිබේ. වාර්තාවලට අනුව, මෙම ප්රහාරයෙන් ලාරිජානිගේ පුත් සහ ආරක්ෂක නියෝජ්ය ප්රධානී මොර්ටෙසා ලාරිජානි, ඔහුගේ කාර්යාලයේ ප්රධානී අලි රේසා බයාත් ඇතුළු ආරක්ෂක නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුද මියගොස් ඇත. ටෙහෙරානය ආසන්නයේ පිහිටි පාර්ඩිස් ප්රදේශයේ ආරක්ෂිත නිවසකට හෝ ඔහුගේ දියණියගේ නිවසකට මෙම ප්රහාරය එල්ල වී ඇති බවට විවිධ මූලාශ්ර ඔස්සේ තොරතුරු වාර්තා වේ.
"ඔපරේෂන් එපික් ෆියුරි" (Operation Epic Fury) නමින් හැඳින්වෙන දැඩි මෙහෙයුම් ආරම්භ වී සති තුනකට පමණ පසු සිදුවූ මෙම ඝාතනය, කමේනිගේ මරණයෙන් පසුව ඉරාන නායකත්වයට එල්ල වූ දරුණුතම ප්රහාරයක් ලෙස සැලකේ. කමේනිගේ සමීපතමයෙකු වූ ලාරිජානි, බටහිර රටවල් සමඟ න්යෂ්ටික ගිවිසුම් වැනි ප්රායෝගික ප්රවේශයන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අයෙකු මෙන්ම ඉරානයේ ප්රොක්සි ජාලයන් සම්බන්ධීකරණය කළ ප්රබලයෙකි. ඔහුගේ අහිමි වීමත් සමඟ අනාගතයේදී ඇතිවිය හැකි සටන් විරාම හෝ සාම සාකච්ඡා සඳහා මැදිහත් විය හැකි ප්රධාන සාකච්ඡාකරුවෙකු ඉරානයට අහිමි වී ඇති බව විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
මෙම තත්ත්වයත් සමඟ කලාපයේ යුද උණුසුම තවදුරටත් වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීම් සහ ඊශ්රායලයට මෙන්ම ගල්ෆ් කලාපයට ඉරානයෙන් එල්ල වන ප්රහාර පිළිබඳව ද වාර්තා වේ. මේ අතර, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා නේටෝ මිත්ර රටවල් සහාය නොදැක්වීම සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිය දැඩි විවේචනය එල්ල කර තිබේ. ලාරිජානි සහ සොලෙයිමානි වැනි ජ්යේෂ්ඨ නායකයින් අහිමි වීම ඉරාන හමුදා මෙහෙයුම් ව්යුහයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇති නමුත්, මෙම ඝාතනයන් හරහා සාකච්ඡා සඳහා විවෘතව සිටි මධ්යස්ථ මතධාරීන් ඉවත් වීම ඊශ්රායලයට සහ ඇමරිකාවට අයහපත් ලෙස බලපෑ හැකි බවටද ඇතැම් පාර්ශ්ව අනතුරු අඟවයි. ඉරාන මාධ්ය මෙම මරණය සිය අධිෂ්ඨානය ශක්තිමත් කරන අවස්ථාවක් ලෙස ප්රචාරය කරමින් සිටී.
