ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ ආන්දෝලනාත්මක ප්රකාශ සහ ක්රියාකලාපය හේතුවෙන් උතුරු අත්ලාන්තික් ගිවිසුම් සංවිධානය හෙවත් නේටෝව (NATO) මේ වන විට දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. මිත්ර රටකට අයත් භූමි ප්රදේශයක් වන ග්රීන්ලන්තය අත්පත් කරගන්නා බවට ඇමෙරිකාව මෑතකදී කළ තර්ජනයත් සමඟ නේටෝ සංවිධානයේ අනාගතය පිළිබඳව බොහෝ සාමාජික රටවල් තුළ බරපතළ සැක මතු වී තිබේ.
මේ අතර කැනඩාවට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ ඊට වඩා වෙනස් ස්වරූපයේ ගැටලුවකටය. දේශපාලනික සන්ධාන සහ ආණ්ඩු වෙනස් විය හැකි වුවද, ඇමෙරිකාව සහ කැනඩාව අතර පවතින භූගෝලීය සාධක සහ පිහිටීම කිසිසේත් වෙනස් කළ නොහැකි බව ටොරොන්ටෝ විශ්වවිද්යාලයේ ජාත්යන්තර සබඳතා සහ දේශපාලන විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය ඔරෙල් බ්රෝන් පෙන්වා දෙයි.
සෝවියට් දේශයෙන් එල්ල විය හැකි තර්ජනවලට එරෙහිව සාමූහික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් 1949 වසරේදී කැනඩාව ඇතුළු රටවල් දොළහක් වොෂින්ටනයේදී නේටෝ ගිවිසුමට අත්සන් තැබූහ. වර්තමානය වන විට සාමාජික රටවල් 32 කින් සමන්විත මෙය ලෝක ඉතිහාසයේ පැරණිතම ආරක්ෂක සංවිධානය ලෙස සැලකේ. සාමාජිකයෙකුට එල්ල වන ප්රහාරයකදී සියලු දෙනා එක්ව ප්රතිචාර දැක්විය යුතු බවට වන එහි 5 වැනි වගන්තිය මෙතෙක් ඉතිහාසයේ ක්රියාත්මක කර ඇත්තේ 2001 සැප්තැම්බර් 11 ත්රස්ත ප්රහාරයෙන් පසු ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් පමණි.
එවැනි පසුබිමක් තුළ වුවද, ඇමෙරිකාවට යළිත් හදිසි අවශ්යතාවක් මතු වුවහොත් නේටෝ සාමාජිකයින්ගේ සහාය ලැබෙනු ඇතැයි තමන් විශ්වාස නොකරන බව ට්රම්ප් අවස්ථා කිහිපයකදීම ප්රකාශ කර ඇත. ඇමෙරිකානුවන් වෙනුවෙන් සටන් කර මියගිය මිත්ර රටවල සොල්දාදුවන්ගේ සේවය පවා ඔහු විසින් අවතක්සේරුවට ලක් කර තිබේ. ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය එක්ව ඉරානයට එරෙහිව ගෙන යන යුද මෙහෙයුම, නේටෝවේ බැඳීම උරගා බලන අවස්ථාවක් බව ඔහුගේ සමාජ මාධ්ය සටහන් මගින් ඉඟි කර ඇත.
ඉරානය න්යෂ්ටික අවි නිපදවීම වැළැක්වීමේ ඇමෙරිකානු මෙහෙයුමට බොහෝ නේටෝ මිත්ර රටවල් වාචිකව එකඟතාව පළ කළද, ඊට සෘජුව මැදිහත් වීමට ඔවුන් අකමැත්ත පළ කර ඇති බව ජනාධිපතිවරයා සිය දීර්ඝ සමාජ මාධ්ය සටහනක දක්වා තිබිණි. ඇමෙරිකාව විසින් ඔවුන්ව ආරක්ෂා කළද, අවශ්ය මොහොතක ඔවුන් ඇමෙරිකාව වෙනුවෙන් කිසිවක් නොකරනු ඇති බවට ඔහු එහිදී චෝදනා කළේය.
මේ අතර, ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීමට එරෙහිව කැනඩාව, එක්සත් රාජධානිය, ප්රංශය, ජර්මනිය, ඉතාලිය, නෙදර්ලන්තය සහ ජපානය එක්ව ඒකාබද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කර ඇත. එම කලාපයේ නාවික ආරක්ෂාව සහ ගමනාගමනය තහවුරු කිරීම සඳහා අවශ්ය දායකත්වය ලබාදෙන බව එම රටවල් සිය නිවේදනය මගින් තහවුරු කර තිබේ.
මහාචාර්ය බ්රෝන් පෙන්වා දෙන්නේ ට්රම්ප්ගේ ආත්මාර්ථකාමී සහ පළිගැනීමේ ස්වභාවයෙන් යුත් ප්රකාශ හේතුවෙන් නේටෝ සංවිධානය දැඩි ලෙස අවතක්සේරුවට ලක්ව ඇති බවයි. ඔහුගේ ප්රකෝපකාරී හැසිරීම් නිසා මිත්ර රටවල් තුළ කෝපයක් සහ කලකිරීමක් නිර්මාණය වී ඇති අතර, එය ජාත්යන්තර මට්ටමේ සැබෑ ගැටලු වෙත අවධානය යොමු කිරීමට බාධාවක් වී ඇත. ඉරානයට එරෙහි ගුවන් ප්රහාර ආරම්භ වීමෙන් පසු බොහෝ යුරෝපීය නායකයින් ප්රකාශ කර තිබුණේ ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම යුද්ධය යුරෝපයේ යුද්ධයක් නොවන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, නේටෝව තුළ ඇමෙරිකාවේ අනාගතය යම් ස්ථාවර මට්ටමක පවතින බව ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් විශ්වවිද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය අර්වන් ලගාඩෙක්ගේ මතයයි. යුරෝපයේ රැඳී සිටින ඇමෙරිකානු හමුදා ප්රමාණය ඒකපාර්ශ්විකව අඩු කිරීම වළක්වන සහ නේටෝ අණදෙන ව්යුහය තුළ ඇමෙරිකානු භූමිකාව පවත්වාගෙන යන නීති සම්පාදනය කිරීමට එරට කොංග්රසය පියවර ගෙන තිබීම ඊට හේතුවයි. එමෙන්ම ඇමෙරිකාව 5 වැනි වගන්තියට තවදුරටත් බැඳී සිටින බව නේටෝවේ ඇමෙරිකානු තානාපති මැතිව් විටේකර් පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේදී සහතික විය.
නමුත් කොංග්රසයේ නීති මගින් පමණක් ජනාධිපතිවරයාගේ ක්ෂණික තීරණ පාලනය කළ නොහැකි බව කැනඩාව අත්දැකීමෙන්ම දනී. ට්රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලය තුළ අත්සන් තැබුණු ඇමෙරිකා-කැනඩා-මෙක්සිකෝ නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම පවා ඔහුගේ අනපේක්ෂිත තීරුබදු ප්රතිපත්ති හමුවේ මේ වන විට අවදානමට ලක්ව ඇත. ඔහු කැනඩාවේ ස්වෛරීත්වයටද තර්ජනය කර ඇති අතර එරට වත්මන් සහ හිටපු අගමැතිවරුන් "ආණ්ඩුකාරවරුන්" ලෙස හඳුන්වමින් අපහාස කිරීමටද පෙළඹී තිබේ.
ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් නිර්මාණය කර ඇති මෙම අස්ථාවරත්වය හමුවේ යුරෝපය සිය මිලිටරි හැකියාවන් ශක්තිමත් කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටී. ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ තර්ජනවලට ප්රතිචාරයක් ලෙස කැනඩාවද මේ වන විට සිය ආරක්ෂක වියදම් සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නැංවීමට පියවර ගනිමින් සිටින බව ජාත්යන්තර විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
