බටහිර ආසියානු කලාපයේ උත්සන්න වී ඇති ගැටුම් මධ්යයේ ඉහළ අවදානමක් සහිත හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් ගත් ලයිබීරියානු ධජය සහිත 'Shenlong Suezmax' බොරතෙල් නෞකාව 2026 මාර්තු 11 වන දින සාර්ථකව ඉන්දියාවේ මුම්බායි වරායට සේන්දු විය.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අඛණ්ඩව වසා දැමීමට ටෙහෙරානයේ නව උත්තරීතර නායකයා ප්රතිඥා දීමෙන් පැය කිහිපයකට පසු, බලශක්ති සැපයුම් අවදානම අවම කර ගැනීම සඳහා කඩිනම් පියවර ගනිමින් ඉන්දීය අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි ඉරාන ජනාධිපති මස්වුද් පෙසෙෂ්කියන් වෙත දුරකථන ඇමතුමක් ලබා දුන්නේය. යුද්ධය ආරම්භ වීමෙන් පසු මෝදි ඉරානයට ලබා දුන් පළමු ඇමතුම මෙය වන අතර, ලොව තෙවන විශාලතම තෙල් ආනයනකරුවා සහ දෙවන විශාලතම ද්රව පෙට්රෝලියම් වායු (LPG) පාරිභෝගිකයා වන ඉන්දියාව මේ වන විට ඉහළ යන බලශක්ති පිරිවැය සහ සැපයුම් හිඟය මධ්යයේ දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී.
ඉන්දීය ජාතිකයින්ගේ ආරක්ෂාව මෙන්ම බලශක්ති හා භාණ්ඩ බාධාවකින් තොරව ප්රවාහනය කිරීම ඉන්දියාවේ ප්රධාන ප්රමුඛතාවය බව අග්රාමාත්යවරයා ඉරාන නායකයා සමඟ පැවති සාකච්ඡාවේ තොරතුරු හුවමාරු කරමින් සිය නිල එක්ස් (X) ගිණුමේ සටහන් කර තිබුණි.
සිටි (Citi) ආයතනයට අනුව, ඉන්දියාවේ බොරතෙල් අවශ්යතාවයෙන් 50%ක් පමණ සහ වාණිජ හා ගෘහස්ථ කටයුතු සඳහා භාවිත කරන ප්රධාන ඉන්ධනය වන LPG වැඩි ප්රමාණයක් ආනයනය කරනු ලබන්නේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහාය. ඉන්ධන පිරවුම්හල්වල ප්රමාණවත් තොග පවතින නමුත්, LPG සඳහා පාරිභෝගිකයන් අතර දැඩි කලබලකාරී මිලදී ගැනීම් (panic-buying) දක්නට ලැබෙන බව රජයේ නිලධාරීහු මාධ්ය හමුවකදී ප්රකාශ කළහ.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ ගෘහස්ථ LPG සැපයුමට ප්රමුඛතාවය දීම සඳහා, ආපනශාලා හා හෝටල් ක්ෂේත්රය වෙත භූමිතෙල්, ජෛව ස්කන්ධ සහ ගල් අඟුරු වැනි විකල්ප ඉන්ධන භාවිත කිරීමට අවසර දෙන ලෙස රජය පරිසර දූෂණ පාලන මණ්ඩලවලට උපදෙස් දී ඇත. ඉන්දියාවේ මිලියන 330කට ආසන්න නිවාස සහ මිලියන 3කට අධික ව්යාපාර LPG සිලින්ඩර භාවිත කරන අතර, පවතින හිඟය හේතුවෙන් බොහෝ ආපනශාලා වැසී යාමට හෝ ඔවුන්ගේ මෙනු සීමා කිරීමට සිදුව ඇති බව ඉන්දීය ජාතික ආපනශාලා සංගමය CNBC නාලිකාව වෙත පවසා තිබුණි.
ගෝල්ඩ්මන් සැක්ස් ආයතනයේ නිඛිල් භණ්ඩාරි පවසන්නේ ඉන්දියාවට තවත් තෙල් සහ ගෑස් අවශ්ය බවත්, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින ඉන්දියාවට වෙනත් උතුරු ආසියානු වෙළඳපොළවලට සාපේක්ෂව ඇත්තේ ඉතා අඩු සංචිත ප්රමාණයක් බවත්ය.
2027 මාර්තු මාසයෙන් අවසන් වන මූල්ය වර්ෂය සඳහා වන 4%ක උද්ධමනය පදනම් අංක 50ත් 75ත් අතර ප්රමාණයකින් ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතින බව සිටි ආයතනය පුරෝකථනය කරයි. තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 90 ත් 100 ත් අතර මට්ටමක පැවතුණහොත් ඉන්ධන ලීටරයක මිල රුපියල් 5 සිට 10 දක්වා ඉහළ යා හැකි අතර, එය පමණක් උද්ධමනය පදනම් අංක 50කින් ඉහළ යාමට බලපානු ඇති බව එම ආයතනය තවදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
මේ අතර, ගෝලීය තැරැව්කාර සමාගමක් වන නොමුරා (Nomura), වාණිජ LPG හිඟය හේතුවෙන් ආපනශාලා මිල ගණන් ඉහළ යාමේ අවදානම සලකා බලමින් ඉන්දියාවේ පාරිභෝගික උද්ධමන පුරෝකථනය 3.8% සිට 4.5% දක්වා ඉහළ නංවා ඇත. සැපයුම් දාමයේ බාධාවන් මාසයකට වඩා පැවතුනහොත් උද්ධමන පීඩනයන්ගේ මූලාශ්ර කිහිපයක් නිර්මාණය විය හැකි බවද නොමුරා ආයතනය සඳහන් කරයි.
රජය පාරිභෝගිකයින් වෙත සැපයුම ප්රමුඛතාවයක් ලෙස සලකා කටයුතු කළද, යුද්ධය ආරම්භ වීමෙන් පසු ගෙන ආ සීමා කිරීම් හේතුවෙන් ගෘහස්ථ ප්රවේශයද සීමා වී ඇත. මේ හේතුවෙන් නාගරික පාරිභෝගිකයින්ට LPG ඇණවුමක් ලබා ගැනීම සඳහා පෙර පැවති දින 21ක කාලය වෙනුවට දින 25ක් බලා සිටීමට සිදුව ඇති අතර, ග්රාමීය නිවාස සඳහා එය දින 45ක් දක්වා දීර්ඝ වී තිබේ.
සැපයුම් සීමා වීම් මධ්යයේ ගෘහස්ථ ගෑස් සිලින්ඩරයක මිල රුපියල් 60කින් (එනම් 6.5%කින් පමණ) ඉහළ නංවා තිබුණද, ප්රධාන ප්රාන්ත පහක දැනට ක්රියාත්මක මැතිවරණ ව්යාපාර හේතුවෙන් ඉහළ යන ඉන්ධන පිරිවැය සම්පූර්ණයෙන්ම පාරිභෝගිකයා මත පැටවීමේ හැකියාව රජයට සීමා වී ඇතැයි විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
තෙල් මිල දිගු කලක් ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇතැයි වෙළඳුන් පුරෝකථනය කිරීමත් සමඟ, ඩොලරයට සාපේක්ෂව ඉන්දීය රුපියලේ අගය සිකුරාදා වන විට 92.48 දක්වා වාර්තාගත ලෙස පහත වැටී තිබුණි. තෙල් මිල ඩොලර් 100 සීමාව පසු කළහොත් ඉන්දියාවේ ජංගම ගිණුමේ පරතරය පදනම් අංක 70කින් පුළුල් විය හැකි බව සිංගප්පූරුවේ DBS බැංකුවේ ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්යාඥ රාධිකා රාඕ පවසයි. 2025 දෙසැම්බර් අග වන විට ඉන්දියාවේ ජංගම ගිණුමේ හිඟය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 1.3%ක් වූ අතර, එය තවදුරටත් පුළුල් වුවහොත් මුදල් අවප්රමාණය වීමට එය සෘජුවම බලපානු ඇත.