2026 වසරේ පෙබරවාරි අග භාගයේ සහ මාර්තු මුල් සතියේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර ඇති වූ යුදමය තත්ත්වය උත්සන්න වීමත් සමඟ ගෝලීය බලශක්ති වෙළෙඳපොළ දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. විශේෂයෙන්ම හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය ආශ්රිතව සිදුවූ බාධා කිරීම්, ඛනිජ තෙල් යටිතල පහසුකම් වෙත එල්ල වූ ප්රහාර සහ මැදපෙරදිග කලාපයේ නැව් ගමනාගමනය මෙන්ම තෙල් නිෂ්පාදනය අඩාල වීම හේතුවෙන් ලෝක බොරතෙල් බැරලයක මිල නිතරම ඩොලර් 100 සීමාව විශාල වශයෙන් ඉක්මවා ගොස් ඇත.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉන්ධන ආනයනය මත යැපෙන රටවල දේශීය වෙළෙඳපොළ තුළ පෙට්රල් සහ ඩීසල් මිල ගණන් සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, රජයන් විසින් සහනාධාර ලබා දුන්නද එහි බලපෑම පාරිභෝගිකයාට දැඩිව දැනෙමින් පවතී. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ගැසොලින් මිල සියයට 17කින් පමණ ඉහළ ගොස් බොහෝ ප්රදේශවල ගැලුමක් ඩොලර් 2.98 සිට 3.48 දක්වාත්, ඩීසල් මිල සියයට 23කින් පමණත් වැඩි වී ඇත්තේ ඉහළ ගිය බොරතෙල් මිලට වෙළෙඳපොළ දක්වන සෘජු ප්රතිචාරයක් වශයෙනි. මීට සමගාමීව එක්සත් රාජධානියේද පෙට්රල් ලීටරයක මිල පෙන්ස් 4-5 කින් ද (පෙන්ස් 137-140 දක්වා), ඩීසල් ලීටරයක මිල පෙන්ස් 8-9 කින් ද (පෙන්ස් 151 දක්වා) ඉහළ ගොස් ඇති අතර බොරතෙල් මිල තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පැවතුණහොත් මෙම අගයන් තවත් වැඩි වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
ආසියානු සහ අප්රිකානු කලාපයේ රටවලට මෙම ඉන්ධන අර්බුදය දැඩි ලෙස බලපා ඇති බව වාර්තා වේ. පකිස්ථානය තුළ පෙට්රල් ලීටරයක මිල රුපියල් 321ක් දක්වා සියයට 21ක පමණ ප්රතිශතයකින් ඉහළ යාම හේතුවෙන් එරට ජනතාව පෝලිම් වල රැඳී සිටින අතර ඊට එරෙහිව දැවැන්ත විරෝධතා ද පැනනැඟී තිබේ. අසල්වැසි ඉන්දියාව ද ගෘහස්ථ ගෑස් (LPG) මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් ජනතා විරෝධතාවලට මුහුණ දී සිටින නමුත්, පෙට්රල් සහ ඩීසල් මිල ස්ථාවරව තබා ගැනීමට එරට රජය යම් උත්සාහයක නිරත වන බවක් දක්නට ලැබේ. මීට අමතරව හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ බලපෑම මත ඝානාව තුළ ද මාර්තු මුල සිට ඉන්ධන මිල ඉහළ ගොස් ඇති අතර, නයිජීරියාවේ ඉන්ධන ලීටරයක් නයිරා 950 සිට 1110 දක්වා දින කිහිපයක් ඇතුළත ඉහළ යාම මත යුදමය තත්ත්වය සහ ගෝලීය සාධක පිළිබඳව එරට මහජනතාව අතර දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී ඇත.
බටහිර යුරෝපයේ සමහර ප්රදේශවල ඩීසල් ලීටරයක මිල යුරෝ ශත 30කින් පමණ වැඩි වී ඇති අතර, චීනය සහ නෙදර්ලන්තය වැනි රටවලින් ද මෙවැනිම තත්ත්වයන් වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, ඉන්දුනීසියාව මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දීම සඳහා ලබාදෙන සහනාධාර ප්රමාණය වැඩි කර ඇති අතර දකුණු කොරියාව පාරිභෝගිකයින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඉන්ධන සඳහා උපරිම සිල්ලර මිලක් නියම කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටී. මෙම අර්බුදය ආනයනික රටවලට දැඩිව බලපෑවද, සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය සහ ඉරානය වැනි ප්රධාන වශයෙන් ඛනිජ තෙල් නිපදවන රටවල ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම සියයට 4ත් 7ත් අතර අවම අගයක පවත්වා ගනිමින් තම රටවල ස්ථාවරත්වය තහවුරු කර ගැනීමට ඔවුන් සමත් වී තිබේ. දිනෙන් දින වෙනස් වන මෙම යුදමය තත්ත්වය හමුවේ බොරතෙල් මිලෙහි දැඩි අස්ථාවරත්වයක් පවතින අතර, බොහෝ රටවල රජයන් නිල වශයෙන් මිල වැඩි කිරීම් නිවේදනය නොකළද වෙළෙඳපොළ බලපෑම මත ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමේ පීඩනය සෘජුවම සාමාන්ය ජනතාව වෙත එල්ල වෙමින් පවතී.