පෙබරවාරි අග භාගයේදී ඉරානයට එරෙහිව ආරම්භ වූ අමෙරිකානු-ඊශ්රායල ඒකාබද්ධ හමුදා මෙහෙයුමත් සමග ලෝකයේ වඩාත්ම තීරණාත්මක සමුද්රීය කලාපයක් වන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ අර්බුදකාරී තත්ත්වය මේ වනවිට උච්චතම අවස්ථාවකට පැමිණ තිබේ. 'Operation Epic Fury' ලෙස නම් කර ඇති මෙම යුද ගැටුම් පසුබිම තුළ මාර්තු 4 වැනිදා ඉරානය විසින් මෙම සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමූ බව ප්රකාශ කළ අතර, මේ හේතුවෙන් ගෝලීය සමුද්රීය වෙළඳාමට සහ බලශක්ති සැපයුමට බරපතල බලපෑම් එල්ල වී ඇත.
ඉරානය විසින් ඩ්රෝන යානා, මිනිසුන් රහිත මතුපිට යාත්රා, පුපුරණ ද්රව්ය පටවාගත් බෝට්ටු සහ නාවික බිම්බෝම්බ භාවිතා කරමින් අසමමිතික ප්රහාර එල්ල කිරීම හේතුවෙන් මේ වනවිට වාණිජ නෞකා 20කට වැඩි ප්රමාණයක් ප්රහාරයට ලක්ව තිබේ. මේ යටතේ තායිලන්ත ධජය සහිත 'Mayuree Naree' නෞකාවට සහ 'Safesea Vishnu' මෙන්ම 'Zefyros' යන තෙල් ප්රවාහන නෞකාවලට දරුණු ප්රහාර එල්ල වී ගිනිගැනීම් සිදුව ඇති අතර එක් නාවිකයෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත. මෙම අර්බුදයත් සමග ගෝලීය බොරතෙල් වෙළඳපොළේ බැරලයක මිල ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර ආසියානු සහ යුරෝපීය ගෑස් මිල ගණන් ද සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් තිබේ.
සැතපුම් 21ත් 60ත් අතර පළලකින් සහ සැතපුම් 100ක පමණ දිගකින් යුත් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගෝලීය මුහුදු බොරතෙල් වෙළඳාමෙන් සියයට 27ක් පමණ සහ ගෝලීය ද්රවකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) සැපයුමෙන් සියයට 20ක් පමණ ගමන් කරයි. දෛනිකව නෞකා 130ත් 138ත් අතර ප්රමාණයක් ගමන් ගත් මෙම මුහුදු මාර්ගයේ රථවාහන ගමනාගමනය මේ වනවිට දිනකට නෞකා කිහිපයක් දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, නාවිකයින් 20,000ක් පමණ මේ හේතුවෙන් දැඩි අවදානමකට ලක්ව සිටිති.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂිත සහ නිදහස් නාවික ගමනාගමනය තහවුරු කිරීම සඳහා වන ජාත්යන්තර ප්රයත්නයන්ට දායක වීමට දකුණු කොරියාවද මේ වනවිට තීරණය කර ඇත. බ්රිතාන්යය, ප්රංශය, ජර්මනිය, ඉතාලිය, නෙදර්ලන්තය සහ ජපානය යන රටවල නායකයින් විසින් මුලින්ම අත්සන් කරන ලද මෙම ඒකාබද්ධ ප්රකාශයට මේ වනවිට කැනඩාව, ඔස්ට්රේලියාව, නවසීලන්තය ඇතුළු තවත් රටවල් රැසක් එක්ව සිටින අතර, අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ බලපෑම් මත රටවල් 20ක් පමණ සහය ලබාදීමට ඉදිරිපත් වී තිබේ.
මේ අතර, ජපානයට සම්බන්ධ නෞකාවලට හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කිරීමට අවසර දීමට ඉරානය සූදානම් බව ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි පවසා ඇත. ජපාන පාර්ශ්වය සමග මේ සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇති බව ඔහු ප්රකාශ කළද, ජපාන රජයේ නිලධාරීන් මීට ඉතා ප්රවේශම් සහගත ප්රතිචාරයක් දක්වා තිබේ. ඉරානය සමග සෘජු සාකච්ඡා පැවැත්වීම වඩාත් ඵලදායී ක්රමය වුවද, අමෙරිකාව කුපිත නොකිරීමට උපරිම සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතු බවත්, ජපාන නෞකාවලට ගමන් කිරීමට ඉඩ ලබා දුන්නද ඉන් වත්මන් බලශක්ති අර්බුදය විසඳෙන්නේ නැති බවත් ජපාන බලධාරීන් පෙන්වා දී ඇත. තවද, ඉරාන විදේශ අමාත්යවරයාගේ ප්රකාශයේ සැබෑ අරමුණ ප්රවේශමෙන් තක්සේරු කළ යුතු බවද ජපාන විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ නිලධාරියෙකු ප්රකාශ කර තිබේ.
මුහුදු මාර්ගයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා අමෙරිකානු හමුදා විසින් මේ වනවිට A-10 Warthogs සහ Apache හෙලිකොප්ටර් යානා යොදවා ඉරාන ප්රහාරක යාත්රා සහ බිම්බෝම්බ අතුලන යාත්රා 30කට වැඩි ප්රමාණයක් විනාශ කර දමා තිබේ. අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඉරානය යුදමය වශයෙන් පිරිහී ඇති බවත්, අවශ්ය වුවහොත් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව ස්ථිරවම තහවුරු කිරීම සඳහා භූමි මෙහෙයුම් දියත් කිරීමට වුවද තමා විවෘතව සිටින බවත්ය. එමෙන්ම යුරෝපීය මිත්ර රටවල් සිය වගකීම් පැහැර හරිමින් සිටි බවටද ඔහු චෝදනා කර තිබේ.
