ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිය දෙවන ධුර කාලයේ වසරක් ගතවන තැන, එනම් 2026 පෙබරවාරි 24 වන දින කොන්ග්රස් මණ්ඩලය හමුවේ සිය 'ස්ටේට් ඔෆ් ද යූනියන්' (State of the Union) ජාතිය අමතන වාර්ෂික දේශනය පවත්වන ලදී. මෑතකදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නිශ්ප්රභ කරන ලද ගෝලීය තීරුබදු, සංක්රමණ නීති ප්රතිසංස්කරණ සහ ඉරානය සමග පවතින අර්බුද මධ්යයේ මෙම කතාව කෙරෙහි කාගේත් අවධානය යොමුව තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, ඒබීසී නිවුස්, වොෂින්ටන් පෝස්ට් සහ ඉප්සොස් විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම මත විමසුමකට අනුව, ඔහුගේ ජනප්රියතාවය 60% කින් පහත වැටී ඇති අතර, ඉදිරි නොවැම්බර් මාසයේ පැවැත්වෙන මැදවාර මැතිවරණය ඉලක්ක කරගනිමින් ආර්ථිකය නංවාලීම සඳහා නව පියවර කිහිපයක් ද ඔහු විසින් මෙහිදී ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. නමුත් ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම කතාවේ අඩංගු වූ කරුණු රැසක් අතිශයෝක්තියෙන් යුක්ත වූ හෝ සත්යයෙන් තොර ඒවා බවට කරුණු විමර්ශනය කිරීමේදී අනාවරණය වී ඇත.පසුගිය මාස නවය ඇතුළත කිසිදු නීතිවිරෝධී සංක්රමණිකයෙකුට ඇමරිකාවට ඇතුළු වීමට ඉඩ නොදුන් බවට ජනාධිපතිවරයා කළ ප්රකාශය සම්පූර්ණයෙන්ම සත්ය නොවේ. බයිඩන් පාලන සමයේ වූ මිලියන 1.5 ක වාර්තාගත සංක්රමණිකයන් ප්රමාණය, ට්රම්ප් පරිපාලනයේ දැඩි තීරණ හේතුවෙන් 2025 වසරේදී 28,000 කටත් වඩා අඩු මට්ටමකට පැමිණ ඇති බව රේගු සහ දේශසීමා ආරක්ෂක දත්ත පෙන්වා දෙයි. එහෙත් එම අගය කිසිවිටෙකත් බිංදුවක් වී නොමැති අතර, දේශසීමා හරහා පැමිණීමට උත්සාහ කරන පුද්ගලයින් සංඛ්යාව සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතී නොමැත.
තම පාලනය යටතේ උද්ධමනය පසුගිය වසර පහ තුළ අඩුම මට්ටමට ගෙන ආ බවට ඔහු කළ ප්රකාශය මිශ්ර ප්රතිඵල පෙන්වන්නකි. ඔහු බලයට පත්වන විට 3% ක්ව පැවති උද්ධමනය මේ වන විට 2.4% දක්වා අඩුවී තිබීම සත්යයකි. එහෙත් පනවා ඇති තීරුබදු හේතුවෙන් එදිනෙදා පාරිභෝගික භාණ්ඩ මිල ගණන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, විශේෂයෙන් කෝපි කුඩු මිල පසුගිය වසර තුළ 34% කින් ඉහළ ගොස් ඇත. ඊට අමතරව කෘතිම බුද්ධි තාක්ෂණයන් බලගැන්වීමට අවශ්ය දත්ත මධ්යස්ථාන හේතුවෙන් 2025 ජනවාරි සිට 2026 ජනවාරි දක්වා බලශක්ති පිරිවැය ද 6.3% කින් ඉහළ ගොස් ඇති බව කම්කරු සහ සංඛ්යාලේඛන කාර්යාංශ දත්ත පෙන්වා දෙයි.
මාස 12 ක් ඇතුළත ලොව පුරා රටවලින් ඇමරිකානු ඩොලර් ට්රිලියන 18 ක ආයෝජන ගෙන ආ බවට ට්රම්ප් කළ ප්රකාශය ද කිසිදු සාක්ෂියකින් තොර එකකි. සමස්ත ඇමරිකානු දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ද ඩොලර් ට්රිලියන 31 ක් පමණක් වන පසුබිමක, ධවල මන්දිර වෙබ් අඩවිය පවා දක්වා ඇත්තේ ඔහුගේ දෙවන ධුර කාලය තුළ ලබාගෙන ඇති දේශීය හා විදේශීය ආයෝජන ප්රමාණය ඩොලර් ට්රිලියන 9.6 ක් පමණක් බවයි. කටාර් රාජ්යය සමඟ වූ ඩොලර් ට්රිලියන 1.2 ක ආර්ථික හුවමාරුවක් වැනි ගිවිසුම් ද සෘජු ආයෝජන ලෙස දක්වමින් මෙම සංඛ්යාලේඛන විශාල කර පෙන්වා ඇති බව පෙනෙන්නට තිබේ.
සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින්, ලොව ඉහළම මිලක් පැවති ඇමරිකාවේ ඖෂධ මිල ගණන් ලොව අඩුම මට්ටමට ගෙන ආ බවට ඔහු පැවසුවද එයට තවත් පැහැදිලි කිරීම් අවශ්ය වේ. වෙනත් රටවලට සාපේක්ෂව ඇමරිකාවේ ඖෂධ මිල ගණන් 2.7 සිට 4.2 ගුණයකින් ඉහළ මට්ටමක පවතින බව සත්යයකි. IVF සහ බර අඩු කිරීමේ ඖෂධ කිහිපයක මිල ගණන් යම්තාක් දුරකට අඩුවී ඇතත්, සමස්තයක් ලෙස ඇමරිකානු ඖෂධ වෙළඳපොළේ මිල ගණන් තවමත් ඉහළ මට්ටමක පවතී. එමෙන්ම මෑතකදී වූ විශාලතම ඖෂධ මිල අඩුවීම් සඳහා බොහෝ දුරට බලපා ඇත්තේ ජෝ බයිඩන් විසින් අත්සන් කරන ලද උද්ධමනය අඩු කිරීමේ පනත වැනි පැරණි නීතිරීති බව සෞඛ්ය විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙයි. මහා සෞඛ්ය සැලැස්ම යටතේ රක්ෂණ සමාගම් වෙත මුදල් ගෙවීම නතර කර ජනතාවට සෘජුවම සෞඛ්ය පහසුකම් මිලදී ගැනීමට මුදල් ලබාදෙන බවට ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කළ ද, ඒ සඳහා අරමුදල් සපයාගන්නා ආකාරය හෝ බෙදාහරින ආකාරය පිළිබඳව කිසිදු පැහැදිලි සැලසුමක් ධවල මන්දිරය විසින් මෙතෙක් ඉදිරිපත් කර නොමැත.
මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන් සහ මිනීමරුවන් රටින් පිටවීම වළක්වන බවට නීතිවිරෝධී සංක්රමණිකයන් ගැන කළ ප්රකාශය ද දත්ත සමඟ නොගැලපේ. පෙබරවාරි 7 වන දින වන විට රැඳවුම් කඳවුරුවල සිටි 68,289 ක් වූ පුද්ගලයින්ගෙන් 73% කටම එරෙහිව කිසිදු අපරාධ චෝදනාවක් ඔප්පු වී නොතිබූ අතර, වරදකරුවන් වී සිටියේ 26% ක් පමණි. මැතිවරණ වංචා පිළිබඳව ඔහු කළ ප්රකාශයන් ද අසත්ය බව 2024 මැතිවරණ දත්ත තහවුරු කරයි. මිලියන 8.2 ක් ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයින් සිටින ජෝර්ජියාවේ පුරවැසියන් නොවන පුද්ගලයින් ඡන්දය භාවිතා කර තිබුණේ අවස්ථා 9 කදී පමණක් වන අතර අයෝවා ප්රාන්තයේ එලෙස වාර්තා වී තිබුණේ අවස්ථා 87 ක් පමණි. මෙය සම්පූර්ණ මැතිවරණ වංචාවක් ලෙස හැඳින්විය නොහැකි බව මැතිවරණ නවෝත්පාදන හා පර්යේෂණ මධ්යස්ථානය පවසයි.
වොෂින්ටන් ඩී.සී. නුවර අපරාධ ඉතිහාසයේ අඩුම මට්ටමට පැමිණ ඇති බවත් ජනවාරි මාසයේ මිනීමැරුම් 100% කින් පමණ අඩු වූ බවත් ඔහු කළ ප්රකාශය ද අතිශයෝක්තියකි. පෙබරවාරි 24 වන විට ප්රචණ්ඩකාරී අපරාධ 29% කින් සහ මිනීමැරුම් 67% කින් අඩු වී ඇති බව සත්යයක් වුවද, ජනවාරි මාසයේදී මිනීමැරුම් දෙකක් වාර්තා වී තිබුණි. පසුගිය වසරේ මේ කාලය වන විට මිනීමැරුම් 27 ක් වාර්තා වී තිබූ අතර මේ වසරේ එය 9 ක් දක්වා අඩුවී තිබේ. එහෙත් මෙම අපරාධ අඩුවීමේ ප්රවණතාවය ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් පසුගිය අගෝස්තු මාසයේදී ෆෙඩරල් ආරක්ෂක අංශ කැඳවීමට පෙර සිටම ආරම්භ වී තිබූ එකකි.
ඉරාන න්යෂ්ටික වැඩසටහන මුළුමනින්ම විනාශ කර දැමූ බවට ට්රම්ප් කළ ප්රකාශය ද බොහෝ දුරට අසත්ය වේ. පසුගිය ජුනි මාසයේ එල්ල කළ ප්රහාරවලින් එයට දැඩි හානි සිදුවුවද, රාත්තල් 972 ක පමණ ඉහළ ප්රතිශතයකින් යුත් යුරේනියම් තොග තවමත් ඉරානය සතුව පවතින බව ජාත්යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ (IAEA) ප්රධානී රෆායෙල් ග්රෝසි පවසා ඇත. පරමාණු බෝම්බ සෑදීමට අවශ්ය ද්රව්ය නිපදවා ගැනීමට ඉරානයට ඇත්තේ සතියක පමණ කාලයක් බව ඇමරිකානු විශේෂ නියෝජිත ස්ටීව් විට්කොෆ් ද ප්රකාශ කර තිබේ. එසේම, කිසිදා න්යෂ්ටික අවියක් නිපදවන්නේ නැතැයි ඉරානය මෙතෙක් ප්රකාශ කර නැති බවට ට්රම්ප් පැවසුවද එය සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්යයකි. ඉරාන ජනාධිපති මසූද් පෙෂෙස්කියන් සහ විදේශ අමාත්ය සෙයිඩ් අබ්බාස් අරග්චි ඇතුළු නායකයින් කිහිප අවස්ථාවකදීම න්යෂ්ටික අවි නිපදවීමේ අදහසක් තම රටට නොමැති බව ප්රසිද්ධියේම ප්රකාශ කර ඇත.
තම පළමු මාස දහය තුළ යුද්ධ අටක් අවසන් කළ බවට ජනාධිපතිවරයා කළ ප්රකාශය ද පිළිගත නොහැකිය. කාම්බෝජය සහ තායිලන්තය අතර ගැටුම තාවකාලිකව නැවතුනද 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී නැවතත් සටන් ආරම්භ විය. කොංගෝව සහ රුවන්ඩාව අතර අත්සන් කළ සාම ගිවිසුම ද මේ වන විට බිඳ වැටී ඇති අතර, ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය අතර සාමය ඇතිකිරීමට ට්රම්ප් දැක්වූ දායකත්වය ඉන්දියාව විසින් ප්රතික්ෂේප කර තිබේ. කෙසේ වෙතත් ආර්මේනියාව සහ අසර්බයිජානය අතර සාමය ඇති කිරීමේදී ඔහුගේ රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත්වීම පැහැදිලි ජයග්රහණයක් ලෙස පිළිගැනේ.
සෝමාලි ජන සමාජය විසින් ඇමරිකානු බදු ගෙවන්නන්ගේ ඩොලර් බිලියන 19 ක මුදලක් කොල්ලකා ඇති බවට ඔහු කළ ප්රකාශයට කිසිදු පදනමක් නොමැත. මෙය 2025 දෙසැම්බරයේ සහකාර එක්සත් ජනපද නීතිවේදී ජෝ තොම්සන් කළ ප්රකාශයක් වැරදි ලෙස වටහාගැනීමක් බව පෙනේ. කොවිඩ් වසංගත සමයේදී ආහාර ආධාර වැඩසටහනකින් ඩොලර් මිලියන 300 ක පමණ වංචාවක් සම්බන්ධයෙන් සෝමාලි-ඇමරිකානුවන් 82 කුට චෝදනා එල්ල වී ඇති නමුත්, එය මිනසෝටා ප්රාන්තයේ ජීවත් වන ලක්ෂයක් පමණ වූ නීත්යානුකූල සෝමාලි-ඇමරිකානු පුරවැසියන්ගෙන් ඉතා සුළු ප්රතිශතයක් පමණි.
