මෙක්සිකෝවේ ප්රධාන මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවෙකු වන 'එල් මෙන්චෝ' හමුදා මෙහෙයුමකින් ඝාතනය වීමත් සමඟ එරට ප්රාන්ත 20ක පමණ දැඩි ප්රචණ්ඩකාරී තත්ත්වයක් හටගෙන තිබේ. ඔහුගේ ආධාරකරුවන් විසින් සිදු කරන ලද මෙම කලබලකාරී හැසිරීම් හේතුවෙන් මේ වන විට හමුදා භටයින් 25 දෙනෙකු ඇතුළු 32 දෙදෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත. ප්රචණ්ඩ ක්රියා හේතුවෙන් මාර්ග අවහිර කර, වාහන සහ ගුවන් යානා රැසක් ගිනි තබා ඇති අතර, රජයට අයත් බැංකු ශාඛා 20කට වැඩි ප්රමාණයක් ද ගිනිබත් කර තිබේ. 2026 ෆීෆා ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ සත්කාරක නගරයක් ද වන ජලිස්කෝ (Jalisco) ප්රාන්තය මේ වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමා (Lockdown) ඇත.
මෙක්සිකෝ හමුදාව විසින් ඉරිදා දින දියත් කරන ලද විශේෂ මෙහෙයුමකදී මෙම ඝාතනය සිදුවී ඇත. මෙක්සිකෝවේ ආරක්ෂක අමාත්ය රිකාඩෝ ට්රෙවිලා ප්රකාශ කළ පරිදි, බුද්ධි අංශ විසින් එල් මෙන්චෝගේ පෙම්වතියගේ සමීපතමයෙකු ලුහුබැඳ යාම හරහා ඔහුගේ රහසිගත ස්ථානය සොයාගෙන තිබේ. ජලිස්කෝ ප්රදේශයේ පිහිටි ආරක්ෂිත කඳවුරක් වටලා සිදුකළ වෙඩි හුවමාරුවේදී මෙන්චෝ බරපතල ලෙස තුවාල ලබා ඇත.
අනතුරුව ඔහුව වෛද්ය ප්රතිකාර සඳහා හෙලිකොප්ටරයකින් රැගෙන යන අතරතුරදී ඔහු සහ ඔහුගේ ආරක්ෂකයින් දෙදෙනෙකු මියගොස් තිබේ. මෙම මෙහෙයුමේදී තවත් අපරාධකරුවන් 8 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර, සන්නද්ධ රථ සහ රොකට් විදින ඇතුළු විශාල ආයුධ තොගයක් හමුදාව භාරයට ගෙන ඇත.
ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන් කාටෙල් (CJNG) නම් සංවිධානයේ නායකයා වූ එල් මෙන්චෝ, ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියනයකට ආසන්න ත්යාග මුදලක් නියම වී සිටි අයෙකි. 2009 වසරේදී ආරම්භ කරන ලද මෙම සංවිධානය, කොකේන්, මෙතම්ෆෙටමින් සහ ෆෙන්ටනිල් වැනි කෘතිම මත්ද්රව්ය ඇමෙරිකාවට හොර රහසේ ප්රවාහනය කරන ප්රධානතම ජාලය බවට පත්ව තිබුණි. ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් මෑතකදී මෙම මත්ද්රව්ය කල්ලි විදේශීය ත්රස්තවාදී සංවිධාන ලෙස නම් කළ අතර, ඔවුන්ට එරෙහිව දැඩි පියවර ගන්නා ලෙස මෙක්සිකෝ රජයට දැඩි බලපෑම් එල්ල කර තිබුණි. මෙම සංවිධාන සතුව මැෂින් තුවක්කු, යුද ටැංකි සහ ඩ්රෝන යානා පවා පවතින බව වාර්තා වේ.
මෙක්සිකෝව තුළ මෙවැනි ප්රබල කාටෙල් නායකයෙකු අත්අඩංගුවට ගත් හෝ ඝාතනය කළ පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ. මීට පෙර 2016 දී 'එල් චාපෝ', 2019 දී ඔහුගේ පුත් 'ඔවිඩියෝ ගුස්මාන්' සහ 2024 දී 'එල් මායෝ' අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථාවලදී ද මෙවැනිම ප්රචණ්ඩකාරී තත්ත්වයන් රට තුළ උද්ගත විය.
විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙන්චෝගේ මරණයෙන් පසු සංවිධානයේ මීළඟ නායකත්වය සඳහා අභ්යන්තර ගැටුම් ඇති වුවහොත් මෙම ලේ වැගිරීම් තවදුරටත් වර්ධනය විය හැකි බවයි. 160,000 කට අධික පිරිසක් මෙම මත්ද්රව්ය ජාලයන්හි සේවය කරන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, ඇතැම් ප්රදේශවල ඔවුන් රජයේ සහ පොලිසියේ බලය පවා අභියෝගයට ලක් කරමින් ක්රියාත්මක වේ.
මේ අතර, රට තුළ පවතින අස්ථාවර තත්ත්වය හේතුවෙන් මෙක්සිකෝවේ පිහිටි ඉන්දීය තානාපති කාර්යාලය විසින් එහි වෙසෙන ඉන්දීය ජාතිකයින් සඳහා විශේෂ උපදේශන මාලාවක් නිකුත් කර තිබේ. ජලිස්කෝ, තමාඋලිපාස්, මිචෝවාකන්, ගුරේරෝ සහ නියුවෝ ලියොන් යන ප්රාන්තවල වෙසෙන පුද්ගලයින්ට දැඩි අවධානයෙන් පසුවන ලෙසත්, අනවශ්ය ගමන් බිමන්වලින් සහ ජනාකීර්ණ ස්ථානවලින් වැළකී ආරක්ෂිතව සිටින ලෙසත් ඔවුන් ඉල්ලා ඇත. හදිසි අවස්ථාවකදී 911 අමතන ලෙසත්, අමතර සහය සඳහා +52-55-4847-7539 යන දුරකථන අංකය ඔස්සේ තානාපති කාර්යාලය වෙත සම්බන්ධ වන ලෙසත් වැඩිදුරටත් දැනුම් දී තිබේ.
