විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, 2025 වසරේ ශ්රී ලංකා රුපියලේ අගය අවප්රමාණය වීමට ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ ඉහළ රාජ්ය අංශයේ ණය ප්රතිපූරණ සහ බහුපාර්ශ්වික ආයතනවලින් අපේක්ෂිත ප්රමාණයට වඩා අඩු මුදල් නිකුත් කිරීම් බවයි. වසර තුළ වාර්තා වූ වාහන ආනයනයේ ඉහළ මට්ටම ඊට හේතු නොවූ බව ඔවුන්ගේ අදහසයි.
Frontier Research ආයතනයේ සාර්ව ආර්ථික උපදේශක අංශයේ ප්රධානී චායු දම්සිංහ මහතා සඳහන් කළේ, 2025 වසරේ ශ්රී ලංකා රුපියල අවප්රමාණය වීමට වාහන ආනයනය හේතු වූ බවට පොදු මතයක් පැවතියද, ආර්ථික දර්ශක මගින් මෙම ප්රකාශය සනාථ නොවන බවයි.
"වසර අවසන් වන විට ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2කට ආසන්න වටිනාකමකින් යුත් වාහන විශාල ප්රමාණයක් ආනයනය කර තිබුණද, අපට මේ වසරේ ජංගම ගිණුමේ අතිරික්තයක් පවත්වා ගැනීමට හැකි වනු ඇත," ඔහු ප්රකාශ කළේය.
2025 වසරේ මුල් මාස දහය තුළ ශ්රී ලංකාව ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.7ක පමණ ජංගම ගිණුම් අතිරික්තයක් වාර්තා කිරීම, ඉහළ වාහන ආනයන පරිමාවක් පැවතියද, ඒවා මුදල් අවප්රමාණය වීමට මූලික හේතුව නොවන බවට දර්ශකයක් බව දම්සිංහ මහතා වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
ඔහු පෙන්වා දුන්නේ, 2025 වසරේ මුල් මාස දහය තුළ ශ්රී ලංකාවේ ජංගම ගිණුම් අතිරික්තය, 2024 වසරේ අනුරූප කාලපරිච්ඡේදයට වඩා පුළුල් වීමෙන්, ආනයන මුදල් අවප්රමාණය වීමට ප්රධාන හේතුව නොවන බවට තහවුරු වන බවයි.
එම නිසා, 2025 වසරේ රුපියලේ අගය අවප්රමාණය වීමට මූලික හේතුව රජයේ ණය ප්රතිපූරණවල ඉහළ මට්ටම බවට ඔහු අදහස් පළ කළේය.
"2025 වසරේ රජයේ ණය ප්රතිපූරණ ඉතා ඉහළයි. මධ්යම රජයේ ණය ප්රතිපූරණ පමණක් සලකා බැලුවොත්, එය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2ක් පමණ වන අතර එය එතරම් ඉහළ නැත. ඊට අමතරව, ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවට (CBSL) ද ණය ප්රතිපූරණ ඇත."
"මේ සියල්ල ඒකාබද්ධ කළ විට, රාජ්ය අංශයේ විදේශ ණය ප්රතිපූරණය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 4කට ආසන්න වන අතර එය සාපේක්ෂව ඉහළ අගයකි. මෙය 2028 සහ 2029 වසරවල අපට ඇති විය හැකි ප්රමාණයට වඩා වැඩි වීමට ඉඩ ඇත."
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF), ලෝක බැංකුව සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව වැනි බහුපාර්ශ්වික ආයතනවලින් ශ්රී ලංකාවට ලැබුණු මුදල් නිකුත් කිරීම් කලින් අපේක්ෂා කළ ප්රමාණයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වූ බවද දම්සිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
ඔහුට අනුව, වසර තුළ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 800ක පමණ මුදල් නිකුත් කිරීම් අපේක්ෂා කළ නමුත්, ඇත්ත වශයෙන්ම ලැබී ඇත්තේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 200ක් පමණි.
නොවැම්බර් මාසය වන විට ශුද්ධ විදේශ ණය ප්රතිපූරණ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියනයකට අධික මුදල් පිටතට ගලා යාමක් සිදු වූ බව ඔහු ප්රකාශ කළේය. ණය ප්රතිපූරණ සඳහා සිදු වූ මෙම සැලකිය යුතු පිටතට ගලා යාම සලකා බලන විට, මුදල් ඒකකය 5-6% කින් පමණක් අවප්රමාණය වීම ආර්ථිකයේ ශක්තියට සාක්ෂියක් බව දම්සිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
දම්සිංහ මහතා සඳහන් කළේ, සාමාන්ය තත්වයන් යටතේ, මෙවැනි විශාල මුදල් පිටතට ගලා යාමක් 2018 වසරේ අත්විඳින ලද තත්වයට සමානව, 10-20% ක පමණ මුදල් අවප්රමාණය වීමට සාමාන්යයෙන් හේතු වන බවයි.