කාම්බෝජයේ ප්රබල හිටපු නායකයෙකු සමඟ පැවැත්වූ දුරකථන සංවාදයක් කාන්දුවීම හේතුවෙන් ඇති වූ ආචාරධර්ම පරීක්ෂණයකට අදාළව, තායිලන්තයේ අර්බුදයට ලක්වූ අග්රාමාත්යවරිය අඟහරුවාදා දින සිය ධුරයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් කරන ලද අතර, ඇය සේවයෙන් පහකිරීමේ අවදානමකටද මුහුණ පා සිටී.
38 හැවිරිදි පෙටොංටාන් ශිනවත්රා අග්රාමාත්ය ධුරයට පත්වී ගතවී ඇත්තේ මාස 10ක් වැනි කෙටි කාලයකි. ඇයගේ පූර්වප්රාප්තිකයාද ධුරයෙන් ඉවත් කිරීමෙන් අනතුරුව ඇය එම තනතුරට පත්විය. ඇයගේ ධුරය අත්හිටුවීම, වසර ගණනාවක් පුරා දේශපාලන නොසන්සුන්තාවන්ගෙන් සහ නායකත්ව වෙනස්වීම්වලින් පීඩා විඳින මෙම අග්නිදිග ආසියානු රාජධානියට නව අවිනිශ්චිතතාවයක් එක්කර තිබේ.
සෙනේට් සභිකයින් 36 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද පෙත්සමක් තායිලන්තයේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා අධිකරණය විසින් පිළිගන්නා ලදී. එම කාන්දු වූ දුරකථන සංවාදයේදී ආචාරධර්ම ප්රමිතීන් කඩකිරීම තුළින් පෙටොංටාන් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව උල්ලංඝනය කර ඇති බවට ඔවුහු චෝදනා කළ අතර, එම දුරකථන සංවාදය සත්ය එකක් බවට දෙපාර්ශ්වයම තහවුරු කර තිබිණි.
මෙම ආචාරධර්ම නඩුව සම්බන්ධයෙන් තීන්දුවක් ලබා දෙන තෙක් පෙටොංටාන් අග්රාමාත්ය ධුරයේ රාජකාරිවලින් අත්හිටුවීමට අධිකරණය තීන්දු කළේය. කැබිනට් මණ්ඩල සංශෝධනයකින් අනතුරුව, පෙටොංටාන් සංස්කෘතික අමාත්යවරිය ලෙස කැබිනට් මණ්ඩලයේ දිගටම රැඳී සිටිනු ඇත.
කාම්බෝජයේ හුන් සෙන් සමඟ සිදුකළ කාන්දු වූ දුරකථන සංවාදය රට තුළ පුළුල් කෝපයක් ඇති කිරීමෙන් පසුව,
ඉල්ලා අස්වන ලෙසට පෙටොංටාන් වෙත එල්ල වන බලපෑම් වර්ධනය වෙමින් පවතී. පසුගිය සෙනසුරාදා, ආණ්ඩු විරෝධී විරෝධතාකරුවන් අගනුවර වන බැංකොක් නුවර වීදි බැස විරෝධතාවල නිරත විය.
මෙම අපකීර්තිය හේතුවෙන් අග්රාමාත්යවරියගේ රජයේ ප්රධාන හවුල්කාර පක්ෂයක් වන භූම්ජෛතායි පක්ෂය පසුගිය සතියේ සභාගයෙන් ඉවත් වූ අතර, එය ඇයගේ පියු තායි පක්ෂයට බලය රඳවා ගැනීමේ හැකියාවට විශාල පහරක් එල්ල කළේය. පෙටොංටාන් මේ වන විට පහත වැටෙමින් පවතින ජනතා ප්රසාදය සමඟ පොරබදමින් සිටින අතර, පාර්ලිමේන්තුවේදී විශ්වාසභංග යෝජනාවකටද මුහුණ දී සිටී.
තායිලන්තයේ බැංකොක් නුවර පිහිටි රජයේ නිවසේදී, 2025 ජූනි 19 වන දින, තායිලන්ත අග්රාමාත්ය පෙටොංටාන් ශිනවත්රා (මැද) මාධ්යවේදීන් අමතමින්.
ජූනි 15 වන දින සිදුවූ මෙම කාන්දු වූ දුරකථන සංවාදයේදී, පෙටොංටාන්, කාම්බෝජයේ හිටපු ප්රබලයා වන හුන් සෙන්ව "මාමා" ලෙස අමතනු ඇසෙන අතර, පසුගිය මාසයේ දේශසීමා ගැටුම්වලින් කාම්බෝජ සොල්දාදුවෙකු මිය යාමෙන් පසුව, ඇය සිය හමුදාවේ ක්රියාකලාපය විවේචනය කරන බවක් පෙනී යයි.
තමන් දේශීය වශයෙන් පීඩනයකට ලක්ව සිටින බවත්, තායිලන්තයේ ඊසානදිග ප්රදේශයේ සිටින විවෘතව කතා කරන තායි හමුදාපතිවරයෙකු අදහස් කරමින්, "විරුද්ධ පාර්ශ්වයට" සවන් නොදෙන ලෙසත් ඇය හුන් සෙන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ඇසේ.
හුන් සෙන්ට "යමක් අවශ්ය නම්, ඔහුට එය මට පැවසිය හැකි බවත්, මම එය බලාගන්නම්" ලෙසද ඇය වැඩිදුරටත් පැවසුවාය.
මෙම කාන්දු වූ හඬ පටයේ ඇයගේ අදහස් තායිලන්තය තුළ දැඩි කම්පනයක් ඇති කළ අතර, ඇය රටේ ජාතික අවශ්යතා පාවා දුන් බවට විරුද්ධවාදීන් චෝදනා කළහ.
තීන්දුවෙන් පසුව, තමන් අධිකරණ තීන්දුව පිළිගන්නා බවත්, තම අභිප්රාය "සැබවින්ම රටේ යහපතට ක්රියා කිරීම" බවත් පෙටොංටාන් පැවසුවාය.
"මගේ අභිප්රාය සියයට සියයකටත් වඩා අවංක බව මම පැහැදිලිව කිව යුතුයි. මම ක්රියා කළේ රට වෙනුවෙන්, අපේ ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කිරීමට, අපේ සොල්දාදුවන්ගේ ජීවිත රැකගැනීමට සහ අපේ ජාතියේ සාමය සුරැකීමටයි," ඇය අඟහරුවාදා පැවති මාධ්ය හමුවකදී පැවසුවාය.
"මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් අපහසුතාවයට හෝ කනස්සල්ලට පත්ව සිටිය හැකි මගේ සියලුම තායි ජාතිකයන්ගෙන් මම සමාව අයැදීමටද කැමතියි," ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය.
තායිලන්තය සහ කාම්බෝජය අතර පසුගිය දශක කිහිපය තුළ සහයෝගීතාවය සහ එදිරිවාදිකම් යන දෙකෙන්ම සමන්විත සංකීර්ණ සබඳතාවක් පවතී. දෙරට අතර කිලෝමීටර් 817ක් (සැතපුම් 508ක්) දිගු ගොඩබිම් දේශ සීමාවක් ඇති අතර, එය බොහෝ දුරට සිතියම්ගත කර ඇත්තේ ප්රංශය විසින් කාම්බෝජය යටත් කරගෙන සිටි සමයේදීය. මෙම දේශසීමාව කලින් කලට හමුදා ගැටුම්වලට ලක්වී ඇති අතර දේශපාලන ආතතීන්ටද මූලාශ්රයක් වී තිබේ.
මෙම අපකීර්තියෙන් පසුව, පෙටොංටාන්, හුන් සෙන් වෙත පැවසූ තම ප්රකාශයන්ගේ බරපතළකම අඩුකර පෙන්වීමට උත්සාහ කළාය. මාධ්ය හමුවකදී ඇය කියා සිටියේ, තමන් අසල්වැසි රටවල් දෙක අතර ආතතිය සමනය කිරීමට උත්සාහ කළ බවත්,
"පෞද්ගලික" ඇමතුමක් "ප්රසිද්ධ නොකළ යුතුව තිබූ" බවත්ය.
තමන් "සාකච්ඡා උපක්රමයක්" භාවිතා කළ බවත්, ඇයගේ අදහස් "පක්ෂපාතීත්වයේ ප්රකාශයක් නොවන" බවත් අග්රාමාත්යවරිය පැවසුවාය.
පෙටොංටාන් අග්රාමාත්ය ධුරයට පත් වූයේ, ඇයගේ පූර්වප්රාප්තිකයා වූ ස්රෙත්ථා තවිසින් ආචාරධර්ම නීති කඩකර ඇති බවට ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා අධිකරණය තීන්දු කර ඔහුව අගමැති ධුරයෙන් පහකිරීමෙන් පසුවය.
එම අධිකරණයම, 2023 මැතිවරණයෙන් වැඩිම ආසන සංඛ්යාවක් දිනාගත්, රටේ ජනප්රිය ප්රගතිශීලී "මූව් ෆෝවර්ඩ්" පක්ෂයද විසුරුවා හැර, එහි නායකයින්ට වසර 10කට දේශපාලනය තහනම් කළේය.
