නගරය තිරස් අතට පුළුල් වෙමින් ගම්බද බිම් ගිලගැනීම වෙනුවට, සිරස් අතට අහස දෙසට විහිදෙන උස් ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමේ “tall over sprawl” උපායමාර්ගය පෙරදැරි කරගනිමින්, ඔස්ට්‍රේලියාවේ බ්‍රිස්බේන් නගර සභාව විසින් Fortitude Valley ප්‍රදේශය වෙනුවෙන් සුවිශේෂී කෙටුම්පත් සැලැස්මක් කරළියට ගෙනැවිත් තිබේ. දැනට පවතින උපරිම තට්ටු 30ක පමණ සීමාව තට්ටු 40ක් දක්වා ඉහළ නැංවීමට ඉඩ සලසන මෙම යෝජනාව හරහා නිවාස දහස් ගණනක් එකතු කිරීම මෙන්ම, එම කලාපයටම ආවේණික වූ සජීවී සංගීතය හා රාත්‍රී ජීවන රටාව ආරක්ෂා කරගැනීමත් ප්‍රධාන අරමුණක් වී ඇත.
2026 නොවැම්බර් 10 ආසන්නයේදී එළිදැක්වුණු මෙම Fortitude Valley තිරසර වර්ධන කලාප සැලැස්ම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් බ්‍රිස්බේන් නගරාධිපති ඒඩ්‍රියන් ශ්‍රිනර් පෙන්වා දෙන්නේ, යටිතල පහසුකම් අලුතින් සැපයීමට හා ගස් කැපීමට සිදුවන පිටත හරිත බිම් කරා නගරය ව්‍යාප්ත කරනවාට වඩා, දැනටමත් ප්‍රවාහන, වෙළඳසැල් සහ විනෝදාස්වාද පහසුකම්වලින් පිරිපුන් මෙවැනි අභ්‍යන්තර නගර කලාපයක නිවාස දහස් ගණනක් සඳහා අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම ප්‍රායෝගික බවයි. බ්‍රිස්බේන් නගරයේ මධ්‍යන්‍ය නිවාස වටිනාකම ඩොලර් මිලියනය සීමාවේ හෝ ඊට ඉහළින් පැවතීම, සියයට 2ක පමණ ජනගහන වර්ධනය, සියයට 0.9 සිට 1 දක්වා වූ දැඩි හිස් නොවන අනුපාතය සහ වාර්ෂිකව සියයට 6කින් පමණ ඉහළ යන කුලී අගයන් හමුවේ පවතින දැඩි නිවාස සැපයුම් පීඩනයට විසඳුමක් ලෙස මෙම ඝනත්ව වර්ධනය ඉදිරිපත් කර තිබේ.
යෝජිත සැලැස්මට අනුව තට්ටු 40 දක්වා වූ සීමාව ක්‍රියාත්මක වන්නේ St Pauls Terrace සහ Brookes Street අතර, Ann Street ඔස්සේ සහ Cathedral Place අවට පිහිටි “Valley Heart” හෙවත් කලාපයේ හදවත බඳු ප්‍රදේශයේ සුදුසුකම් ලත් ස්ථාන සඳහා පමණි. එම උපරිමය ලබාගැනීමට නම් භූමි ප්‍රමාණය අවම වශයෙන් වර්ග මීටර් 3,000ක් විය යුතු අතර ඉදිරිපස මුහුණත මීටර් 20ක් හෝ ඊට වැඩි විය යුතුය. වර්ග මීටර් 2,000ත් 3,000ත් අතර බිම් කොටස් සඳහා තට්ටු 25ක පමණ සීමාවක් පැනවෙන අතර, ඊට වඩා කුඩා බිම් සඳහා වන සීමාවන් ඊටත් බෙහෙවින් අඩුය. නගර සැලසුම්කරුවන් පවසන පරිදි මෙම තට්ටු 40 උපරිම සීමාව තීරණය කර ඇත්තේ ගුවන් ගමන් මාර්ග සැලකිල්ලට ගනිමින් සිවිල් ගුවන් සේවා ආරක්ෂණ අධිකාරිය (CASA) ලබාදුන් උපදෙස් පදනම් කරගෙනය. කලාපයේ දාර දෙසට යත්ම ගොඩනැගිලි උස තට්ටු 30ක් හෝ ඊට පහළ මට්ටමකට ක්‍රමයෙන් අඩු කෙරේ.
පයින් ගමන් කළ හැකි සජීවී සංගීත ශාලා වැඩිම සාන්ද්‍රණයක් සහිත කලාපය වන මෙහි, නව පදිංචිකරුවන් සහ සංගීත ශාලා අතර සහජීවනයක් ගොඩනැගීම සඳහා දැඩි ශබ්ද පාලන ප්‍රමිතීන් සහ ද්විත්ව වීදුරු ආවරණ (double glazing) වැනි ක්‍රමවේද අනිවාර්ය කර ඇත. පයින් ගමන් කිරීම හා පොදු ප්‍රවාහනය දිරිමත් කිරීම සඳහා අනිවාර්ය වාහන නැවතුම් පහසුකම් ඉවත් කර ඇති අතර, Cross River Rail Exhibition දුම්රිය ස්ථානය, යෝජිත Gold CityGlider සේවාව සහ 2032 ඔලිම්පික් හා පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩාංගණ සමඟ පවතින සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් කෙරේ. දැනටමත් 11,500කට අධික පදිංචිකරුවන් පිරිසක් සහ 28,000කට ආසන්න සේවක පිරිසක් ගැවසෙන මෙම කලාපයේ නීතිරීති සංශෝධනය වන්නේ 2010 අසල්වැසි සැලැස්මෙන් පසුව සිදුවන විශාලතම වෙනස ලෙසිනි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම උස් ගොඩනැගිලි සංකල්පය විවේචනයෙන් තොර වූවක් නොවේ. නගර සභාවේ කම්කරු පක්ෂ විපක්ෂ නායක ජැරඩ් කැසිඩි පෙන්වා දෙන්නේ ගොඩනැගිලි උස වැඩි කිරීම පමණක් නිවාස අර්බුදයට මැජික් විසඳුමක් නොවන බවත්, දැරිය හැකි නිවාස ඉලක්ක (affordable housing targets) මේ සඳහා අනිවාර්යයෙන් ඇතුළත් විය යුතු බවත්ය. නගරාධිපතිවරයා මීට පෙර එවැනි ඉලක්කවලට සහාය දැක්වුවද වර්තමාන කලාප සැලසුම්වලට ඒවා එක්කිරීමට විරුද්ධ වන බව ඔහු සඳහන් කරයි.
එමෙන්ම නාගරික විශේෂඥ මහාචාර්ය බ්‍රයන් රොබට්ස් මෙම ප්‍රවේශය “සොහොන් කොත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයක්” (tombstone architecture) ලෙස හඳුන්වමින් තර්ක කරන්නේ තට්ටු 40ක උස බ්‍රිස්බේන් නගරයේ පරිමාණයට නොගැළපෙන බවත්, උස් ගොඩනැගිලි මගින් හුදකලාබව වැනි සමාජ ගැටලු උත්සන්න විය හැකි බවත්ය. නගරයේ පවතින නිර්මාණශීලී අනන්‍යතාවයට මෙවැනි වෙනස්කම්වලින් හානි විය හැකි බවට අනතුරු අඟවන Brisbane Residents United සංවිධානයේ එළිසබෙත් හැන්ඩ්ලි, උස් කුලුනු වෙනුවට සමාජ නිවාස කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි.
මෙම විවාද මැද ක්වීන්ස්ලන්ත රාත්‍රී ආර්ථික කොමසාරිස් ජෝන් කොලින්ස් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ නව පදිංචිකරුවන් පැමිණීම යහපත් වුවද, එහි පදිංචියට එන පුද්ගලයන් එම පරිසරයේ ඇති සජීවී හා ඝෝෂාකාරී ස්වභාවය පිළිගත යුතු බවයි.
මෙම කෙටුම්පත ශ්‍රිනර් පාලන අධිකාරිය විසින් ක්‍රියාත්මක කරන පුළුල් ඝනත්ව වර්ධන සැලසුම් පෙළක තවත් එක් පියවරක් පමණි. Indooroopilly, Westfield Carindale සහ Nundah වැනි ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථාන ආශ්‍රිතව උස සීමා ඉහළ නැංවීමේ සංශෝධන 2026 දෙසැම්බර් 11 වනදා සිට බලාත්මක වීමට නියමිතව තිබේ. මීට අමතරව ක්වීන්ස්ලන්ත රජයද 2032 ක්‍රීඩක ගම්මානය ආශ්‍රිත Bowen Hills කලාපයේ උස සීමා තට්ටු 30 සිට 50 දක්වා ඉහළ නැංවීමට වෙනම යෝජනා කර ඇත.
ඉදිකිරීම් පිරිවැය ඉහළ යාම සහ කම්කරු හිඟය හේතුවෙන් නගරයේ මහල් නිවාස ව්‍යාපෘති රැසක් ප්‍රමාද වී හෝ අත්හිටුවා ඇති පසුබිමක ඉදිරිපත් වූ මෙම නව කෙටුම්පත් සැලැස්ම පිළිබඳ මහජන අදහස් විමසීම 2026 නොවැම්බර් 13 සිට දෙසැම්බර් 18 දක්වා පැවැත්වේ. නිල ලේඛන සහ සිතියම් බ්‍රිස්බේන් නගර සභා වෙබ් අඩවිය හරහා මහජනතාවට විවෘතව පවතින අතර, මහජන ප්‍රතිචාරවලින් අනතුරුව අවසන් සැලැස්ම 2027 වසරේදී සම්මත කර නගර සැලැස්මට ඇතුළත් කිරීමට නියමිතය.
