ඉන්දුනීසියාවේ ජාවා සහ සුමාත්රා දූපත් අතර පිහිටි සුන්ඩා සමුද්ර සන්ධියේ පිහිටි අනක් ක්රකටාවු (Anak Krakatau) ගිනි කන්ද පසුගිය සැප්තැම්බර් 4 වනදා රාත්රියේ සිට පැය 25 කට ආසන්න කාලයක් පුරා අඛණ්ඩව විදාරණය වීමත් සමඟ ප්රබල අළු වලාකුළක් වායුගෝලයට එක්වී තිබේ. අහසට විසිවූ අළු කිලෝමීටර් 15 ක් තරම් ඉහළට ගමන් කර ඇති අතර, කිලෝමීටර් 150 කට වඩා වැඩි දුරකට පැතිර යාම හේතුවෙන් ජාකර්තා නුවර ප්රධාන ගුවන් තොටුපළ ඇතුළු ගුවන් තොටුපළවල් කිහිපයක් තාවකාලිකව වසා දැමීමට බලධාරීහු පියවර ගත්හ.
මෙම හදිසි තත්ත්වය නිසා ලක්ෂ සංඛ්යාත ගුවන් මගීන් පිරිසක් දැඩි අපහසුතාවයට පත්ව සිටින නමුත්, වර්තමාන තත්ත්වය හමුවේ කිසිදු සුනාමි තර්ජනයක් නොමැති බව බලධාරීන් තහවුරු කරයි. ANTARA Newsජූලි මස මුල් භාගයේ සිටම සක්රීය මට්ටමේ පැවැති මෙම ගිනි කන්දේ ප්රබලම විදාරණය සැප්තැම්බර් 4 වන සිකුරාදා රාත්රී 23:07 ට පමණ ආරම්භ වූයේ විශාල ගර්ජනා සහ ලාවා විසිවීම් සමඟිනි. ඉන්පසුව පැය 25 කට ආසන්න කාලයක් පැවැති මෙම අඛණ්ඩ විදාරණ තත්ත්වය සැප්තැම්බර් 6 වන ඉරිදා අලුයම නිමා වූ අතර, ඉන්පසුව නැවතත් සාමාන්ය මට්ටමේ කළු අළු පිටකිරීම් වාර්තා වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඉදිරියේදීත් තවත් විදාරණයන් සිදුවීමේ ඉහළ ප්රවණතාවක් පවතින බව විද්යාඥයෝ පවසති. මෙම අළු වලාකුළු පළාත් පහක් පුරා පැතිර ගොස් ඇති අතර, ඇතැම් ප්රදේශවල ජනතාවට ඇස් දැවිල්ල වැනි රෝගී තත්ත්වයන් හටගැනීම නිසා පාසල් පන්ති අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පැවැත්වීමටත්, ධීවරයන්ට මුහුදු යාමෙන් වළකින ලෙසටත් උපදෙස් දී තිබේ. VOI.ID
ගිනි කඳු විදාරණයේ උපරිම අවස්ථාවේදී ජාකර්තා හි සුකර්නෝ-හට්ටා ඇතුළු ගුවන් තොටුපළවල් අටක් තාවකාලිකව වසා දැමීමට සිදුවිය. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ගුවන් වාර දහස් ගණනක් අවලංගු වූ අතර, විශාල මගීන් සංඛ්යාවකට බලපෑම් එල්ල විය. සිංගප්පූරු එයාර්ලයින්ස් ඇතුළු ජාත්යන්තර ගුවන් සේවා කිහිපයක් ද ජාකර්තා වෙත යන ගමන් වාර අවලංගු කළ අතර, තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා දුම්රිය සහ බස් රථ වැනි විකල්ප ප්රවාහන සේවා යොදවා ඇත. වාතයේ ඇති අළු ප්රමාණය අඩු කිරීම සඳහා කෘතිම වැසි ඇතිකිරීමේ පියවර කෙරෙහි ද රජයේ අවධානය යොමු වී තිබේ. The Guardian
ගිනි කන්ද අවට කිලෝමීටර් 3 ක ආරක්ෂිත කලාපයක් පනවා ඇති අතර, සංචාරකයන්ට සහ ප්රදේශවාසීන්ට එම සීමාවට ඇතුළු වීම තහනම් කර ඇත. 2018 වසරේදී මෙම ගිනි කන්දේ කොටසක් මුහුදට කඩා වැටීමෙන් ඇතිවූ දරුණු සුනාමි තත්ත්වය මතක් කරමින් ජනතාව භීතියට පත්ව සිටියද, වර්තමාන නව ගිනි කඳු කට තවමත් ප්රමාණයෙන් කුඩා බැවින් මුහුදු මට්ටමේ වෙනසක් හෝ සුනාමි අවදානමක් නැති බව කාලගුණ සහ භූ විද්යා දෙපාර්තමේන්තු තහවුරු කර ඇත. එබැවින් ව්යාජ සුනාමි කටකතාවලට නොරැවටෙන ලෙස වෙරළබඩ ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
ක්රකටාවු ගිනි කන්දේ ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී, 1883 වසරේ සිදුවූ දැවැන්ත විදාරණයෙන් 36,000 කට අධික පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්වූ අතර, එහිදී පැවැති ගිනි කන්දෙන් තුනෙන් දෙකක්ම විනාශ වී මුහුදට බිඳ වැටිණි. පසුව 1927 දී මුහුදු පතුලෙන් නැවත මතුවූ නව ගිනි කඳු කට "අනක් ක්රකටාවු" හෙවත් "ක්රකටාවුගේ දරුවා" ලෙස නම් කෙරිණි. වසර ගණනාවක් පුරා ක්රමයෙන් වර්ධනය වූ මෙම ගිනි කන්ද 2018 දී නැවත වරක් කඩා වැටීමෙන් 400 කට වැඩි පිරිසක් මියගියහ. වර්තමානයේ නැවත ගොඩනැගෙමින් පවතින මෙම ගිනි කන්ද, 2018 වසරේ පැවැති තරම් විශාල නොවන බැවින් වත්මන් විදාරණය ගුවන් ගමනාගමනයට බාධා කළ ද දරුණු සුනාමි තත්ත්වයක් ඇති කිරීමට සමත් නොවන බව භූ විද්යාඥයින්ගේ නිගමනයයි.
