නේපාලයේ භෝටෙකෝෂි සහ ත්රිශූලි ගංගා ආශ්රිතව ඇති වූ මහා ගංවතුරින් ජලවිදුලි ව්යාපෘතිවල උමං මාර්ග තුළ සිරවූ සේවකයන් සොයා ආරම්භ කළ මෙහෙයුම්වලට දින හතක් ගතවී තිබුණද, ඔවුන් ජීවත්ව සිටීමේ බලාපොරොත්තුව තවමත් අතහැර නොමැත. ගංවතුර සමඟ පැමිණි මඩ, ගල් සහ පස් කඳු නිසා උමං මාර්ගවල ප්රවේශ ද්වාර සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී පැවතීම හේතුවෙන් මුදවා ගැනීමේ කණ්ඩායම්වලට අභ්යන්තරයට ඇතුළු වීමට දැඩි බාධා එල්ල වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, විශාල උමං තුළ සිරවන පුද්ගලයන් සති දෙකකට ආසන්න කාලයක් ජීවත්ව සිට මුදවා ගත් ජාත්යන්තර උදාහරණ පවතින බැවින් මෙම බලාපොරොත්තු තවදුරටත් සජීවීව පවතී.උමගක ප්රවේශ ද්වාරය වැසී ගිය පමණින් එහි ඇති ඔක්සිජන් ක්ෂණිකව අවසන් නොවීම මීට ප්රධානතම හේතුවයි. මීටර් 500 ක් දිග, මීටර් 5 ක් පළල සහ මීටර් 5 ක් උසැති උමං කොටසක සෛද්ධාන්තිකව වාතය ඝන මීටර් 12,500 ක් පමණ රැඳී පැවතිය හැකිය. ඉදිකිරීම් යටතේ පවතින උමං තුළ වාතාශ්රය පවත්වා ගැනීමට පයිප්ප සහ පංකා පද්ධති යොදාගෙන තිබීමත්, මිනිසුන් නොසන්සුන් නොවී සන්සුන්ව සිටින විට ඔක්සිජන් භාවිතය අඩු වීමත් හේතුවෙන් වාතය පවතින 'එයාර් පොකට්' (Air pockets) තුළ සිරවූවන්ට සැලකිය යුතු කාලයක් හුස්ම ගැනීමට අවකාශ සැලසේ.
ආහාර නොමැතිව දින කිහිපයක් ශරීරයේ තැන්පත් වී ඇති ශක්තිය භාවිත කරමින් ජීවත් විය හැකි වුවද, පිරිසිදු පානීය ජලය නොමැති වීම මෙවැනි අවස්ථාවකදී මාරාන්තික තර්ජනයක් වේ. උමං තුළ ජලය පැවතියද ඒවා මඩ සහ අන්තරායකර ක්ෂුද්රජීවීන්ගෙන් දූෂිත වී තිබීම අවදානම ඉහළ නංවයි. එසේම ගංවතුර සමඟ පැමිණි මඩ සහ විශාල ගල් පර්වත උමගේ අභ්යන්තරයටම ගලා ගොස් ඇත්නම්, සිරවී සිටින පුද්ගලයන්ට හිමි වන ආරක්ෂිත ඉඩකඩ අඩුවීම සහ හයිපෝතර්මියා වැනි තත්ත්වයන් ඇතිවීම මඟින් ජීවත් වීමේ හැකියාව පහළ බසී.
ලොව පුරා සිදුවූ මෙවැනි පතල් සහ උමං අනතුරුවලදී සිරවූවන් දින ගණනාවක් තිස්සේ ජීවත්ව සිටි පූර්වාදර්ශ රැසක් පවතී. 2010 වසරේ චීනයේ වංජියාලිං ගල් අඟුරු පතලේ සිරවූ සේවකයන් 115 දෙනෙකු දින 8 කට පසුවත්, 2022 වසරේ දකුණු කොරියාවේ දින 9 ක් සිරවී සිටි පතල් කම්කරුවන් දෙදෙනෙකුත් ජීවග්රහයෙන් මුදවා ගැනීමට හැකි විය. එමෙන්ම 1963 ජර්මනියේ ලෙන්ගෙඩේ පතල් අනතුරේදී සහ 2021 චීනයේ හුෂාන් රන් පතල් අනතුරේදී දින 14 කට පසුවද, 2023 වසරේ ඉන්දියාවේ උත්තරාකන්ඩ් හි සිල්ක්යාරා උමං අනතුරේදී දින 17 කට පසුවද කම්කරුවන් මුදවා ගැනීමට හැකිවීම මෙසේ බලාපොරොත්තු තබා ගැනීමට හේතු වී ඇත.
භෝටෙකෝෂි සහ ත්රිශූලි ප්රදේශයේ පවතින ප්රධානතම ගැටලුව වන්නේ ගංවතුර නිසා භූ විෂමතාව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වී තිබීමයි. විශාල ගල් පර්වත සහ පස් කඳු කඩා වැටීම හේතුවෙන් උමංවල ප්රවේශ ද්වාර සොයා ගැනීමට පවා ඉංජිනේරු සැලසුම් භාවිත කිරීමට සිදුව තිබේ. මෙම ආපදාවෙන් නුවරකොට් සහ රසුමා දිස්ත්රික්කවල ජලවිදුලි ව්යාපෘති 11 ක සේවකයන් 900 කට ආසන්න පිරිසක් අතුරුදහන් වී ඇති අතර, ඉන් අවම වශයෙන් 325 දෙනෙකු උමං අභ්යන්තරයේ සිරවී සිටින බවට විශ්වාස කෙරේ. විශේෂයෙන් ඉහළ ත්රිශූලි-1 ව්යාපෘතියේ පමණක් 300 ක් පමණ උමග තුළ සිරවී සිටින අතර ඉහළ ත්රිශූලි-3 'ඒ', ලංටං කොලා සහ චිලිමේ යන ව්යාපෘතිවල උමං තුළද පිරිස් සිරවී සිටිති.
මෙහෙයුම්වල ප්රගතිය මන්දගාමී වීම සම්බන්ධයෙන් විවේචන ද එල්ල වී තිබේ. විදේශීය විශේෂඥ කණ්ඩායම් කැඳවීමට ප්රමාද වීම සහ ව්යාපෘතිවල ඉංජිනේරුවන් හා තාක්ෂණික ශ්රමිකයන් සමඟ නිසි සම්බන්ධීකරණයකින් තොරව මෙහෙයුම් සිදුකිරීම පිළිබඳව නේපාල විදුලි බල මණ්ඩලයේ හිටපු විධායක අධ්යක්ෂ කුල්මාන් ගිසිං සහ ස්වාධීන බලශක්ති නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමය (IPPAN) චෝදනා කරති. කොරියාවෙන් පැමිණි 44 දෙනෙකුගෙන් යුත් ආපදා සහන කණ්ඩායමක්ද ඇතුළත්ව නේපාල හමුදාව සහ වෙනත් විශේෂඥ කණ්ඩායම් මේ වන විට පාෂාණ ඉවත් කරමින්, ජලය සහ වාතය පම්ප් කරමින් සිරවූවන් වෙත ළඟා වීමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වෙති.
