නවතම අධ්යයනයකට අනුව, ෆේස්බුක් සමාජ මාධ්ය ජාලය තුළ කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) මගින් නිර්මාණය කරන ලද කාන්තා රූප භාවිතා කරමින් පවත්වාගෙන යන ව්යාජ ගිණුම් ජාලයක් මගින් ශ්රී ලාංකිකයින්ව විවිධ වංචාවන් සඳහා යොමු කරන බවට අනාවරණය වී ඇත. මෙම ගිණුම් හරහා හැඟීම්බර සහ ලිංගිකත්වය ඉස්මතු කරන අන්තර්ගතයන් මූලික කරගනිමින් පරිශීලකයින්ව වැඩිහිටි කතාබස් සේවා, සූදු වෙබ් අඩවි, ක්රිප්ටෝ මුදල් ප්රවර්ධනයන් සහ වෙනත් සැක සහිත අන්තර්ජාල වේදිකා වෙත යොමු කරනු ලබයි.
ජ්යෙෂ්ඨ පර්යේෂක ආචාර්ය සංජන හත්තොටුව මහතා විසින් සිදු කරන ලද මෙම පර්යේෂණය මගින් පරීක්ෂාවට ලක් කළ ෆේස්බුක් ගිණුම් 10කින් කිසිවක් සැබෑ කාන්තාවන් නියෝජනය කර නොමැති බව තහවුරු වී තිබේ. ඒ වෙනුවට ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම කෘත්රිම බුද්ධියෙන් නිමවූ ඡායාරූප සහ ව්යාජ අනන්යතාවන් මත යැපී ඇත. 2025 පෙබරවාරි සහ 2026 ජූනි අතර කාලය තුළ පළ කරන ලද ෆේස්බුක් සටහන් 1,706ක් මෙම අධ්යයනය සඳහා විශ්ලේෂණය කර ඇති අතර, ඒවාට සමාජ මාධ්ය තුළ ප්රතිචාර දැක්වීම් සහ බෙදාගැනීම් 890,000කට වඩා ලැබී තිබීම විශේෂත්වයකි.
මෙම ව්යාජ පැතිකඩයන් බොහෝ විට සිංහල භාෂාවෙන් සටහන් පළ කරමින්, තමන් හුදකලා වූ, දික්කසාද වූ, වැන්දඹු වූ හෝ මූල්යමය වශයෙන් අසරණ වූ සහකරුවෙකු සොයන කාන්තාවන් ලෙස පෙනී සිට ඇත. මෙමගින් අදහස් දක්වන පුද්ගලයින්ව ප්රසිද්ධ අවකාශයේ සිට වට්ස්ඇප් (WhatsApp) වැනි පුද්ගලික පණිවුඩ හුවමාරු සේවා වෙත ගෙන යාමට ඔවුන් උත්සාහ කර තිබේ. එමෙන්ම, අවම වශයෙන් ගිණුම් පහක්වත් සංවිධානාත්මකව ක්රියාත්මක වී ඇති බවට සාක්ෂි හමුවී ඇති අතර, සමාන සිරස්තල සහිත පොකුරු 113ක් සහ එකම ආකාරයේ සටහන් 676ක් විවිධ ගිණුම් හරහා මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත හුවමාරු වී තිබීමෙන් මෙය මධ්යගතව පාලනය වන ජාලයක් බව පැහැදිලි වේ.
ෆේස්බුක් හි වාරණ සීමාවන්ගෙන් ගැලවීම සඳහා ඉතා සූක්ෂම ලෙස නිර්මාණය කරන ලද, අතිශයෝක්තියට නැංවූ ශාරීරික ලක්ෂණ සහිත ආකර්ෂණීය සහ ලිංගිකත්වය ඉස්මතු වන කෘත්රිම ඡායාරූප මෙම ගිණුම් සඳහා බහුලව භාවිත කර ඇත. ආචාර්ය හත්තොටුව මහතා පෙන්වා දෙන්නේ පරිශීලකයින්ව වෙනත් වංචනික වෙබ් අඩවි වෙත යොමු කිරීම සඳහා මෙම ගිණුම්වල කෙටි සබැඳි (short URLs) භාවිතා කර ඇති බවයි. තවද, ෆේස්බුක් ජාලයෙන් පිටත වෙනත් වේදිකාවලට පිවිසීමේදී මෙම ගිණුම් පිටුපස සිටින්නන් සිය අනන්යතාවන් වෙනස් කර ඇති බැවින්, පරිශීලකයින්ට තමන් කතා කරන්නේ සැබෑ පුද්ගලයෙකු සමගද නැතහොත් වාණිජ මෙහෙයුමක් සමගද යන්න හඳුනාගැනීම අතිශයින් දුෂ්කර වී ඇත.
මෙම ක්රියාකාරකම් පිටුපස කිසිදු දේශපාලනික බලපෑමක් නොමැති වුවද, මෙය හුදෙක් මුළා කිරීම් හරහා ආදායම් ඉපයීමේ අරමුණින් ක්රියාත්මක වන සංවිධානාත්මක වාණිජ මෙහෙයුමක් බව පර්යේෂකයින් විසින් හඳුනාගෙන තිබේ. මෙවැනි කෘත්රිම බුද්ධි අනන්යතාවන්ට සැබෑ පුද්ගලයින් සම්බන්ධ නොවී සමාජයේ විශ්වාසය දිනාගත හැකි බැවින්, අනාගතයේදී මෙම යටිතල පහසුකම් මූල්ය වංචා හෝ වෙනත් අන්තර්ජාලය හරහා සිදුකරන හැසිරවීම් සඳහා යොදාගැනීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බවට පර්යේෂකයා අනතුරු අඟවා ඇත. මෙවැනි කෘත්රිම බුද්ධිය ආශ්රිත අන්තර්ගතයන් සහ පිටුපස ක්රියාත්මක වන පුද්ගලයින් හඳුනාගැනීම සඳහා ෆේස්බුක් වැනි සමාජ මාධ්ය වේදිකාවන් තුළ වඩාත් ශක්තිමත් විනිවිදභාවයක්, හෙළිදරව් කිරීමේ අවශ්යතා සහ බාහිර සබැඳි පිළිබඳව දැඩි නිරීක්ෂණයක් පැවතිය යුතු බව මෙම වාර්තාව මගින් අවධාරණය කර තිබේ.