ලොව පුරා මිලියන සංඛ්යාත පරිශීලකයින් පිරිසකට බලපාමින් ෆේස්බුක් (Facebook) සහ ඉන්ස්ටග්රෑම් (Instagram) සමාජ මාධ්ය ජාලයන්හි පුළුල් බිඳවැටීමක් අද (2026 ජූනි 12) වාර්තා වී තිබේ. මෙම තාක්ෂණික ගැටලුව ශ්රී ලංකා වේලාවෙන් පස්වරු 7:10 ට (ග්රිනිච් වේලාවෙන් පස්වරු 1:40 ට පමණ) ආරම්භ වී ඇති අතර, රාත්රී කාලය වන විටත් සේවාවන් අඩාල වී පවතින බව වාර්තා වේ.
වට්ස්ඇප් (WhatsApp) සේවාව සම්බන්ධයෙන් ද මෙහිදී මිශ්ර ප්රතිචාර ලැබී ඇති අතර, ඇතැම් පරිශීලකයන් ගැටලු වාර්තා කළ ද ෆේස්බුක් සහ ඉන්ස්ටග්රෑම් තරම් එයින් දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී නොමැති බව පෙනී යයි.Downdetector වෙබ් අඩවිය සහ 'X' (ට්විටර්) සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ පරිශීලකයන් රැසක් මේ පිළිබඳව තොරතුරු තහවුරු කර ඇති අතර, ගිණුම්වලින් ඉබේම ඉවත් වීම (Logged out) සහ නැවත ඇතුළු වීමට නොහැකි වීම ප්රධාන ගැටලුවක් වී තිබේ. නිවැරදි මුරපද ඇතුළත් කළ ද නැවත නැවතත් ඇතුළු වන ලෙස (Login) දන්වන බවත්, ඇතැම් පරිශීලකයන්ගේ ගිණුම් භාවිත කරමින් සිටින අතරතුරම අගුලු වැටී ඇති බවත් වාර්තා වේ. මීට අමතරව නව තොරතුරු (Feeds) සහ ස්ටෝරි (Stories) ලෝඩ් නොවීම, ලයික් සහ කමෙන්ට් කිරීමට හෝ පෝස්ට් කිරීමට නොහැකි වීම, සෙවුම් පහසුකම් ක්රියා විරහිත වීම මෙන්ම මෙසෙන්ජර් (Messenger) සේවාව අඩාල වීම ද මෙම බිඳවැටීමට ඇතුළත් ය. මෙම අපහසුතාව ෆේස්බුක් ජංගම දුරකථන යෙදවුමට (App) මෙන්ම වෙබ් අඩවියට ද එකලෙස බලපා ඇත.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, ඉන්දියාව සහ පිලිපීනය ඇතුළු රටවල් රැසක පරිශීලකයන්ට මෙයින් දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇති අතර, පිලිපීනයෙන් පමණක් පැමිණිලි 1,200 කට වඩා වාර්තා වී තිබේ. ශ්රී ලංකාව ඇතුළු එකම වේලා කලාපයන්හි පසුවන පරිශීලකයන්ට ද අද සන්ධ්යා කාලයේදී මෙම බිඳවැටීමට මුහුණ දීමට සිදු විය. මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ෆේස්බුක් දැන්වීම් කළමනාකරු (Ads Manager) වැනි මෙටා සමාගමේ ව්යාපාරික මෙවලම් සඳහා ද වක්ර බලපෑම් එල්ල වී ඇති බව විශ්වාස කෙරේ.
මෙම බිඳවැටීම සිදුවන මුල් අවස්ථාවන්හිදී සාමාන්යයෙන් සිදුවන පරිදි, මේ දක්වා මෙටා (Meta) සමාගමේ නිල තත්ත්ව නිරීක්ෂණ පිටුවෙහි (Status page) කිසිදු ප්රධාන ගැටලුවක් පිළිගෙන නොමැති අතර මාධ්ය ප්රකාශයට පත් කරන අවස්ථාව වන විටත් සමාගම විසින් නිල ප්රකාශයක් ද නිකුත් කර නොමැත. කෙසේ වෙතත්, මෙටා සමාගමට අයත් සියලුම යෙදවුම් පොදු යටිතල පහසුකම් සහ සර්වර් (Servers) භාවිත කරන බැවින්, එක් වැරදි වින්යාසගත කිරීමක් (Faulty configuration change) හෝ ජාලගත දෝෂයක් (Routing issue) සමස්ත පද්ධතියටම බලපෑ හැකිය. වත්මන් බිඳවැටීමට සයිබර් ප්රහාරයක (DDoS) සම්බන්ධයක් ඇති බවට මෙතෙක් සාක්ෂි ලැබී නොමැති අතර, මෙය අභ්යන්තර තාක්ෂණික දෝෂයක් විය හැකි බව උපකල්පනය කෙරේ. මීට පෙර ද 2021 ඔක්තෝබර් මාසයේදී පැය 6 ක ගෝලීය බිඳවැටීමක් සහ 2024 වසරේ අප්රේල් සහ දෙසැම්බර් මාසවලදී ද මෙවැනිම තාක්ෂණික දෝෂ හේතුවෙන් මෙටා සේවාවන් අඩාල විය.
