2026 මැයි 22 වන දින, ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් එක්සත් ජනපද සංක්රමණික ප්රතිපත්තියේ දැවැන්ත වෙනසක් ප්රකාශයට පත් කරමින්, තාවකාලික වීසා මත දැනටමත් එක්සත් ජනපදයේ රැඳී සිටින බොහෝ පුද්ගලයින්ට ග්රීන් කාඩ්පත් (Green Cards) සඳහා අයදුම් කිරීමේදී තම මව් රටවලට යාමට සිදුවන බව නිවේදනය කරන ලදී.
එක්සත් ජනපද පුරවැසිභාවය සහ සංක්රමණ සේවා ආයතනය (USCIS) විසින් නිකුත් කරන ලද PM-602-0199 ප්රතිපත්ති සංදේශයට අනුව, අයදුම්කරුවන්ට රටින් පිටවීමකින් තොරව ස්ථිර පදිංචිය ලබා ගැනීමට පෙර පැවති ක්රමවේදය (Adjustment of Status - Form I-485) මෙතැන් සිට අත්හිටුවා ඇත. නව නීතියට අනුව මෙම පහසුකම ලබා දෙනු ලබන්නේ සංකීර්ණ සහ "සුවිශේෂී තත්වයන්" (extraordinary circumstances) යටතේ පමණක් වන අතර, අනෙකුත් සියලුම තාවකාලික වීසා ලාභීන් තම මව් රටේ පිහිටි එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලයක් හරහා කොන්සියුලර් ක්රියාවලිය සම්පූර්ණ කළ යුතු වේ. එසේ වුවද, මෙම සුවිශේෂී තත්ත්වයන් මොනවාද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිත ලැයිස්තුවක් මෙතෙක් ඉදිරිපත් කර නොමැති අතර එය නිලධාරීන් විසින් සිද්ධියෙන් සිද්ධියට තීරණය කරනු ඇත.
H-1B වෘත්තිකයන්, F-1 සිසුන්, J-1 වීසා ලාභීන් මෙන්ම සංචාරක වීසා මත සිටින පුද්ගලයින් ද මෙම නව නීතියට යටත් වනු ඇත. දත්ත විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙමගින් දැනටමත් අයදුම් කර ඇති මිලියන 1.2 කට ආසන්න පිරිසකට සෘජු බලපෑමක් එල්ල වනු ඇති බවයි. 2024 මූල්ය වර්ෂය තුළ පමණක් නිකුත් කරන ලද ග්රීන් කාඩ්පත් 783,000 කින් ආසන්න වශයෙන් සියයට 58 ක් ම නිකුත් කර ඇත්තේ එක්සත් ජනපදය තුළ රැඳී සිටිමින් තත්ත්වය වෙනස් කිරීමේ (in-country adjustment) පදනම මත වීම හරහා මෙම වෙනසේ විශාලත්වය මනාව පැහැදිලි වේ.
මෙම නව පියවර පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් USCIS ප්රකාශක සෑක් කාලර් (Zach Kahler) ප්රකාශ කළේ, පරිපාලනය නීතියේ මූලික අරමුණ වෙත නැවත ගමන් කරමින් සිටින බවයි. තාවකාලිකව එක්සත් ජනපදයේ සිටින විදේශිකයෙකු ග්රීන් කාඩ්පතක් අපේක්ෂා කරන්නේ නම්, සුවිශේෂී අවස්ථාවකදී හැර ඔවුන් තම මව් රටට ආපසු යා යුතු බවත්, එමගින් පද්ධතියේ ඇති හිඩැස් අයුතු ලෙස භාවිත කිරීම වළක්වා නීතිය නිසි පරිදි ක්රියාත්මක කිරීමට හැකිවන බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය. INA 245 වගන්තියට අනුව මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමේ අවස්ථාව පරිපාලනමය වරප්රසාදයක් මිස අනිවාර්ය අයිතිවාසිකමක් නොවන බව රජයේ ස්ථාවරය වී තිබේ.
එසේ වුවද, සංක්රමණික නීතීඥයින්, තාක්ෂණික අංශයේ නායකයින් සහ මානව හිමිකම් කණ්ඩායම් මෙම නව ප්රතිපත්තිය දැඩි ලෙස විවේචනය කරති. විශේෂයෙන් ඉන්දියාව, මෙක්සිකෝව සහ පිලිපීනය වැනි රටවල තානාපති කාර්යාලවල පවතින දැඩි තදබදය හේතුවෙන් සම්මුඛ පරීක්ෂණ සඳහා වසර ගණනාවක් ගතවිය හැකි බවත්, ඒ හරහා පවුල් වෙන්වීම්, රැකියා අහිමි වීම් සහ එක්සත් ජනපදයේ විද්යා හා තාක්ෂණික (STEM) ක්ෂේත්රවල ප්රගතියට දැඩි බාධා එල්ල විය හැකි බවත් ඔවුහු පෙන්වා දෙති. වීසා ලබා ගැනීමේ දැඩි ප්රමාදයන්ට මුහුණ දී සිටින ඉන්දියානු සහ චීන ජාතික තාක්ෂණික වෘත්තිකයින්ට මෙමගින් එල්ල වන බලපෑම අතිවිශාල වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
අනෙක් අතට, මෙම ප්රතිපත්තියට සහාය දක්වන්නන් පවසන්නේ මෙමගින් නීතියේ ආධිපත්යය තහවුරු වන බවත්, වීසා කාලය ඉක්මවා රැඳී සිටීම අධෛර්යමත් කරන බවත්ය. ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් නීත්යානුකූල සංක්රමණ පද්ධතිය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ක්රියාත්මක කරනු ලබන ජාතික ආරක්ෂාව සහ මහජන ආරක්ෂාවට ප්රමුඛත්වය ලබා දෙන වැඩපිළිවෙළේ, එනම් අධි-අවදානම් රටවලින් අයදුම්පත් තාවකාලිකව අත්හිටුවීම සහ දැඩි පසුබිම් පරීක්ෂාවන් සිදුකිරීම වැනි ක්රියාමාර්ගවල ම දිගුවක් ලෙස මෙම නව ප්රතිපත්තිය සැලකේ.
