පෙබරවාරි 28 වනදා ආරම්භ වූ ඇමරිකානු-ඊශ්රායල සහ ඉරාන යුද්ධය මේ වන විට එහි අටවන සතියට එළඹ ඇති අතර, අප්රේල් 22-23 දිනවලදී කලාපයේ දැඩි උණුසුම්කාරී තත්ත්වයක් දක්නට ලැබුණි. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් අප්රේල් 21-22 දිනවලදී සති දෙකක ඇමරිකානු-ඉරාන සටන් විරාමය දින නියමයක් නොමැතිව දීර්ඝ කිරීමට පියවර ගත්තේය.
සාම සාකච්ඡා සඳහා ඉරානය විසින් ඒකාබද්ධ යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළ යුතු බව ඔහු අවධාරණය කළද, ඉරාන වරායයන් වෙත පනවා ඇති ඇමරිකානු නාවික සම්බාධක සහ අවහිර කිරීම් සම්පූර්ණයෙන්ම ක්රියාත්මක වන බව ධවල මන්දිරය තහවුරු කළේය. මෙහෙයුම් ආරම්භයේ සිට මේ දක්වා නැව් 27 ක් හරවා යැවීමට හෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට පෙන්ටගනය කටයුතු කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, තම තෙල් අපනයනයට බාධා පමුණුවන නාවික සම්බාධක ඉවත් නොකරන තාක් කල් මෙම සටන් විරාමය අර්ථ විරහිත බව පවසමින් ඉරාන බලධාරීන් එය ප්රතික්ෂේප කර තිබේ.සටන් විරාම කාලසීමාව දිගු කිරීමේ නිවේදනයට පැය කිහිපයකට පෙර, අප්රේල් 22 වනදා ඉරාන විප්ලවීය මුරකරුවන්ගේ (IRGC) වෙඩි බෝට්ටු විසින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ගමන් කරමින් තිබූ වාණිජ යාත්රා තුනකට ප්රහාර එල්ල කරන ලදී. එහිදී ලයිබීරියානු ධජය සහිත 'Epaminondas' සහ පැනමා ධජය සහිත 'MSC Francesca' යන බහාලුම් නැව් දෙක ඉරානය විසින් අත්පත් කර ගත් අතර, ප්රහාරයෙන් දැඩි ලෙස හානි වූ 'Euphoria' නෞකාව ඉරාන වෙරළට ඔබ්බෙන් අතරමං විය. ආරක්ෂක උල්ලංඝනය කිරීම්, ඇමරිකාව විසින් පනවා ඇති නාවික අවහිරතා සහ මීට පෙර ඇමරිකාව විසින් ඉරාන තෙල් නැවක් අත්පත් කර ගැනීමට ප්රතිචාර දැක්වීමක් ලෙස මෙම ප්රහාර එල්ල කළ බව ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය වාර්තා කළේය. එක්සත් රාජධානියේ සමුද්රීය වෙළඳ මෙහෙයුම් ආයතනය විසින්ද මෙම ප්රහාර තහවුරු කර ඇති අතර, ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් 20% ක් පමණ ගමන් ගන්නා මෙම මුහුදු මාර්ගයේ යුද්ධය ආරම්භයේ සිට මේ දක්වා මෙවැනි සිදුවීම් 30 කට වඩා වාර්තා වී ඇත.
මේ අතරතුර, දකුණු ලෙබනනයේ ටයිරි (Tayri) නගරයට අප්රේල් 22 වනදා ඊශ්රායලය විසින් එල්ල කරන ලද ගුවන් ප්රහාරවලින් පුද්ගලයින් පස් දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්විය. මියගිය අය අතර අල්-අක්බාර් පුවත්පතේ ලෙබනන් ජාතික මාධ්යවේදිනියක වන අමාල් කලීල් ද සිටින අතර, ප්රහාරයෙන් ඡායාරූප මාධ්යවේදී සෙයිනබ් ෆරාජ් තුවාල ලැබීය. ප්රහාරවලින් පසු සුන්බුන් අතර පැය ගණනාවක් සිරවී සිටි මාධ්යවේදිනිය බේරා ගැනීමේ මෙහෙයුම්වලටද අඛණ්ඩව එල්ල වූ වෙඩි ප්රහාර බාධාවක් විය. මෙය අප්රේල් 16 වනදා ඇති කරගත් ඊශ්රායල-හිස්බුල්ලා සටන් විරාමයෙන් පසු වාර්තා වූ දරුණුතම දිනය ලෙස සැලකෙන අතර, ලෙබනන් බලධාරීන් මෙම ප්රහාර සටන් විරාමය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස දැඩි ලෙස හෙළා දැක තිබේ. එහෙත් ඊශ්රායලය ප්රකාශ කළේ තමන් නිශ්චිත තර්ජන ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කළ බවයි.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ක්රියාකාරකම්වලට සමගාමීව, ඉරාන දැඩි මතධාරීන් අප්රේල් 22-23 දිනවල ටෙහෙරාන් අගනුවර හමුදාවට සහාය පළ කරමින් රැළි සංවිධානය කර තිබුණි. එහිදී බැලස්ටික් මිසයිල වැනි ආයුධ ප්රදර්ශනය කරමින් අඛණ්ඩ ප්රතිරෝධයක නිරත වන බවටත්, යුධ පිටියේ "නව තුරුම්පු" භාවිතා කරන බවටත් රාජ්ය මාධ්ය ඔස්සේ ප්රචාරය කෙරුණි. පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බගර් කලිබාෆ් ඇතුළු නිලධාරීන්ගේ ප්රකාශ තුළින් ඉරාන නායකත්වය අතර පවතින අභ්යන්තර විවාදයන්ද ඉස්මතු වී ඇත. පෙබරවාරි 28 වනදා සිට මේ දක්වා ඇමරිකානු සහ ඊශ්රායල ප්රහාර හේතුවෙන් මියගිය ඉරාන ජාතිකයින්ගේ සංඛ්යාව 3,400 කට ආසන්න බව ඉරාන අධිකරණ වෛද්ය ප්රධානියා විසින් යාවත්කාලීන කර තිබේ. මෙම කාලසීමාව තුළ ඉරාන භූමියට කිසිදු ප්රධාන ඍජු ප්රහාරයක් එල්ල වී නොමැත.
පාකිස්තානයේ ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ ඇමරිකානු-ඉරාන සාම සාකච්ඡා කිසිදු ප්රගතියක් පෙන්වා නොමැති අතර, පාර්ශ්වයන් දෙකම එකිනෙකාට චෝදනා කර ගනිමින් සිටී. නාවික අවහිර කිරීම් හේතුවෙන් ඉදිරි සාකච්ඡා සඳහා සහභාගී වන බව ඉරානය මෙතෙක් තහවුරු කර නොමැති අතර, ජනාධිපති ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ සාකච්ඡා සඳහා නිශ්චිත කාලරාමුවක් නොමැති බවයි. මීට අමතරව, ආසියානු මුහුදු කලාපයේදී ඉරාන තෙල් නැව් තුනක් ඇමරිකාව විසින් අතරමග නවතා දැමීමත් සමග ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යමින් පවතී. මෙම තත්ත්වය ගුවන් සේවා කර්මාන්තයටද දැඩි ලෙස බලපා ඇති අතර ලුෆ්තාන්සා වැනි ගුවන් සේවා තම ගමන් වාර කප්පාදු කර ඇත. කඩදාසියකට පමණක් සීමා වූ සටන් විරාමයක් සහ ක්රියාකාරී නාවික ගැටුම් මධ්යයේ, මෙම සම්බාධක අඛණ්ඩව පැවතියහොත් එය ගෝලීය තෙල් සැපයුමට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇති බවට විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.
