සාමාන්යයෙන් අපේ නිවෙස්වල මහලු වියට පත්වන තුරු සුරතලයට හැදෙන්නේ බල්ලන් හෝ බළලුන්ය. නමුත් වයස අවුරුදු පහළොවක් වූ, දෙනෙත් අන්ධ, ජෑස් සංගීතයට පෙම් බඳින කිකිළියක් නිවසක් තුළ පවුලේ සාමාජිකයෙකු ලෙස හැදෙන්නේ යැයි කීවොත් ඔබ පුදුමයට පත්වනු නිසැකය.
ඇමරිකාවේ මේන් ප්රාන්තයේ පෝට්ලන්ඩ් නුවර ජීවත් වන 'ගර්ටි' (Gertie) නමැති මේ අපූරු කිකිළිය, ලොව වෙසෙන වයස්ගතම කිකිළිය ලෙස පසුගියදා ගිනස් ලෝක වාර්තා පොතට එක්වූවාය. 2025 වසරේ නොවැම්බර් මාසය වන විට ඇයගේ වයස අවුරුදු 15 සහ දින 100ක් ලෙස නිල වශයෙන් තහවුරු කර තිබුණු අතර, ගිනස් ආයතනය විසින් මෙම අපූරු වාර්තාව ලොවට හෙළි කළේ 2026 අප්රේල් මාසයේදීය. ටෙක්සාස්හි 'පර්ල්' නමැති කිකිළිය සතුව තිබූ පෙර වාර්තාව බිඳ හෙළමින් ගර්ටි මෙම කිරුළ පැළඳුවාය.
ගර්ටිගේ හිමිකරු වන ෆ්රෑන්ක් ටියුරෙක්ට ඇයව ලැබෙන්නේ 2010 වසරේ ජූලි මාසයේදී තැපෑලෙන් ගෙන්වා ගත් කුකුළු පැටවුන් අට දෙනෙකුගෙන් යුත් පෙට්ටියකිනි. ගෝල්ඩන් සීබ්රයිට් (Golden Sebright bantam) නමැති කුරු වර්ගයට අයත් ඇය, සෙසු පැටවුන්ට වඩා ප්රමාණයෙන් කුඩා වුවද මුල සිටම කණ්ඩායමේ නායකත්වය ගත්තාය. පක්ෂි විද්යාඥ නෝවා පර්ලුට් පවසන පරිදි, සාමාන්යයෙන් කුකුළෙකුට වසර පහක් සම්පූර්ණ වීමත් දැවැන්ත කඩඉමකි. එසේ තිබියදී වසර පහළොවකට වඩා ජීවත් වීම යනු අතිශය දුර්ලභ, විශ්වාස කිරීමටත් අපහසු තරමේ සුවිශේෂී සිදුවීමකි.
තම යෞවන කාලයේදී මිහිරි රසයෙන් යුත් බිත්තර දැමූ ගර්ටි, කලක් රංචුවේ ආධිපත්යය පතුරවමින් සේපාලයෙකු සේ හැඬලූ අවස්ථාද තිබුණි. කෙසේ වෙතත් ඇගේ ජීවිතයේ සැඳෑ සමය එතරම් සුන්දර වූයේ නැත. 2024 වසරේ ගිම්හානය එළඹෙත්ම ඇයගේ පෙනීම දුර්වල වී දෑස් අන්ධ වන්නට විය. මේ නිසාම රංචුවේ සිටි තරුණ හා ශක්තිමත් සෙසු කුකුළන්ගෙන් ඇයට නිරන්තරයෙන් ප්රහාර එල්ල විය. එම වසරේ නත්තල් දා ඇයට එල්ල වූ දරුණු ප්රහාරයකින් පසු, ෆ්රෑන්ක් ඇයව නිවස තුළට ගෙනැවිත් පැරණි සුනඛ කූඩුවක් නවීකරණය කර ඇයට ආරක්ෂිත නිවහනක් සාදා දුන්නේය.
අද වන විට ගර්ටි යනු සාමාන්ය ගෙවත්තේ සිටින කිකිළියක් නොව, පවුලේ ආදරණීය වැඩිහිටියෙකි. ඇය තමන්ගේම කුඩා ආරක්ෂිත කුටියක ජීවත් වන අතර, ෆ්රෑන්ක්ගේ 'මේසී' නමැති දැවැන්ත සුනඛයා අසල නිදාගැනීමටත් ප්රිය කරයි. ෆ්රෑන්ක් ඇයට කතා කරන විට හෝ සින්දු කියන විට ඇය මෘදු ශබ්ද නඟමින් ඊට ප්රතිචාර දක්වන්නීය. වඩාත් සිත්ගන්නා කරුණ නම්, ඇය වේගවත් ජෑස් සහ බීබොප් (bebop) සංගීතයට සවන් දීමට දක්වන දැඩි කැමැත්තයි.
තැපැල් පෙට්ටියකින් නිවසට පැමිණි සාමාන්ය කුකුළු පැටවෙකු, ලෝක වාර්තාවක් තබන තරමට ජීවත් වූයේ හුදෙක් වාසනාවකට නොවේ. එයින් කියවෙන්නේ අන්ධ වූ, අසරණ වූ සත්වයෙකුට පවා ආදරය සහ රැකවරණය නිසි ලෙස හිමිවන විට, ජීවිතය කොතරම් විස්මිත ලෙස දිගු විය හැකිද යන්න ගැන අපූරු පාඩමකි.
