
දින 27ක් පුරා ඇදී යන ඇමරිකානු, ඊශ්රායල සහ ඉරාන යුද ගැටුම මේ වන විට කලාපීය වශයෙන් දැඩි අර්බුදයක් නිර්මාණය කර ඇති අතර, සමස්ත කලාපය පුරා වාර්තා වන මරණ සංඛ්යාව 3,000 ඉක්මවා ගොස් තිබේ. පසුගිය පැය 24ක කාලය තුළ ඉරානය විසින් "Operation True Promise 4" මෙහෙයුම යටතේ ඊශ්රායලයේ ටෙල් අවිව්, හයිෆා, කාෆ්ර් කාසිම් (Kafr Qasim) ඇතුළු ප්රධාන නගර රැසකට සහ ඩිමෝනා න්යෂ්ටික මධ්යස්ථානය අවට ප්රදේශවලට දැඩි බැලිස්ටික් මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාර මාලාවක් එල්ල කර ඇත.
මෙම ප්රහාර හමුවේ ඊශ්රායලයේ අයන් ඩෝම් (Iron Dome) ගුවන් ආරක්ෂණ පද්ධතියට දැඩි පීඩනයක් එල්ල වී ඇති අතර, කිලෝග්රෑම් 100ක යුධ ශීර්ෂයක් සහිත මිසයිලයක් සෘජුවම නේවාසික ප්රදේශයකට පතිත වීමෙන් ගොඩනැගිලි කඩා වැටී වාහන ගිනිගෙන විනාශ වී ඇත. ඊශ්රායල සෞඛ්ය අංශවලට අනුව ගෙවී ගිය දිනය තුළ පමණක් පුද්ගලයින් 149 දෙනෙකුට පමණ තුවාල සිදුව තිබේ.මෙම ප්රහාරවලට ප්රතිචාර දක්වමින් ඊශ්රායලය විසින් ඉරානයේ බන්ඩාර් අබ්බාස් කලාපයට එල්ල කළ දැවැන්ත ගුවන් ප්රහාරයකින් ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) නාවික අණදෙන නිලධාරී අලි රේසා තන්ගිසිරි (Alireza Tangsiri) ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීමේ උපායමාර්ගයේ ප්රධානියෙකු වූ ඔහුගේ මරණය ඉරාන නාවික බලයට එල්ල වූ දැඩි ප්රහාරයක් ලෙස සැලකේ. ඊට සමගාමීව, ඊශ්රායල සහ ඇමරිකානු හමුදා එක්ව ඉරානයේ ඉස්ෆහාන් පළාතේ මිසයිල නිෂ්පාදන මධ්යස්ථාන, ටබ්රිස් අසල අමාන්ඩ් මිසයිල කඳවුර සහ ෂිරාස්හි ආර්ටෙෂ් ගුවන් කඳවුර ඉලක්ක කර ගනිමින් දැඩි ප්රහාර දියත් කර තිබේ. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉරාන න්යෂ්ටික මධ්යස්ථාන ආසන්නයට තවදුරටත් ප්රහාර එල්ල වීමෙන් බරපතල විකිරණශීලී අනතුරක් සිදුවිය හැකි බවට ජාත්යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ (IAEA) ප්රධානී රෆායෙල් ග්රෝසි අනතුරු අඟවා ඇත.
යුද ගැටුමේ බලපෑම මේ වන විට ඊශ්රායලයෙන් ඔබ්බට ගොස් සමස්ත මැදපෙරදිග කලාපයම ග්රහණයට ලක් කරමින් පවතී. ඉරානය විසින් අබුඩාබි, කුවේට්, බහරේන් සහ සෞදි අරාබියේ බලශක්ති මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාර එල්ල කර ඇති අතර, ඉන් කුවේටයේ සහ බහරේනයේ පිරිපහදු මධ්යස්ථානවලට හානි සිදුවී සිවිල් සේවකයෙකු ද මියගොස් තිබේ. මේ අතර ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා සංවිධානය ද උතුරු ඊශ්රායලයට රොකට් ප්රහාර තීව්ර කර ඇති අතර, ඊට ප්රතිචාර ලෙස ඊශ්රායලය දකුණු ලෙබනනයට එල්ල කළ ප්රහාර හේතුවෙන් එහි මරණ සංඛ්යාව 1,100 ඉක්මවා ඇත. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව තර්ජනයට ලක්වීමත් සමඟ ගෝලීය නැව් ගමනාගමනයට ද බාධා එල්ල වී ඇති අතර කලාපීය නැව් ගාස්තු සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.
ගැටුම් සමනය කිරීමේ රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රයත්නයන් ද මේ අතර ක්රියාත්මක වන අතර, ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉරාන බලශක්ති අංශ වෙත එල්ල කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ ප්රහාර අප්රේල් 06 දක්වා කල් දැමීමට තීරණය කර ඇත. පකිස්ථානය හරහා ඉරානය වෙත යොමු කළ කරුණු 15කින් යුත් සාම යෝජනාවලියක් පිළිබඳව දැනට සාකච්ඡා පැවැත්වෙන බවත්, එම සාකච්ඡා සාර්ථක මට්ටමක පවතින බවත් ඇමරිකාව පවසයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරාන විදේශ අමාත්යවරයා මෙම යෝජනා ඒකපාර්ශ්වික සහ අසාධාරණ බව ප්රකාශ කර තිබුණද, ඉරානය ඒ පිළිබඳව සලකා බලමින් සිටින බව තහවුරු කර ඇත. මේ වන විට ඉරානය තුළ පමණක් මරණ 1,900කට වඩා වාර්තා වී ඇති අතර, දෙරටේම සිවිල් වැසියන් දහස් ගණනක් අවතැන් වී යටිතල පහසුකම් බිඳවැටීමෙන් දැඩි මානුෂීය අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටිති.

