2026 වසරේ පෙබරවාරි 28 වනදා සිට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය ඒකාබද්ධව ඉරානයට එල්ල කරන ලද දැවැන්ත ප්රහාර මාලාව සහ ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් ඉරානය විසින් එල්ල කරන ලද මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාර හේතුවෙන් කලාපය පුරා දැඩි උණුසුම්කාරී තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබේ. ඇමරිකාව විසින් "ඔපරේෂන් එපික් ෆියුරි" (Operation Epic Fury) ලෙසත් ඊශ්රායලය විසින් "රෝරින් ලයන්" (Roaring Lion) ලෙසත් නම් කර ඇති මෙම ප්රහාර මෙහෙයුම් හරහා හුදෙක් සංචාරක ආකර්ෂණීය ස්ථාන වෙනුවට ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් හමුදා, රජයේ, න්යෂ්ටික සහ නායකත්ව මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කර ඇත.
එසේ වුවද, ඓතිහාසික සහ සංස්කෘතික වශයෙන් වැදගත්කමක් ඇති ප්රදේශ සහ සිවිල් වැසියන් ගැවසෙන ස්ථාන කිහිපයකටම මෙම ගැටුම්වලින් දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇති බව තහවුරු වී තිබේ.ඉරානයේ ප්රධානතම නාගරික මධ්යස්ථානය මෙන්ම ඓතිහාසික පල්ලි, මාලිගා සහ රාජ්ය පරිපාලන ගොඩනැගිලි පිහිටි අගනුවර වන ටෙහෙරානයට මෙම ඒකාබද්ධ හමුදා ප්රහාරවලින් දරුණු හානි සිදුව ඇත. එහිදී ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ නිල නිවස සහ කාර්යාල සංකීර්ණයට දැඩි ප්රහාරයක් එල්ල වී ඇති අතර, ඔහු ඉන් මියගොස් ඇති බවට ඊශ්රායල නිලධාරීන් විසින් ප්රකාශ කළද එය මෙතෙක් නිල වශයෙන් තහවුරු වී නොමැත. මීට අමතරව බුද්ධි අංශ සහ ආරක්ෂක අමාත්යාංශ ගොඩනැගිලි, පරමාණුක බලශක්ති සංවිධාන මධ්යස්ථාන, පාර්චින් හමුදා සංකීර්ණය, හිටපු රාජ්ය නිලධාරීන් ගැවසෙන නර්මක් නේවාසික ප්රදේශය ඇතුළු ප්රධාන දේශපාලනික සහ ආරක්ෂක රැස්වීම් පැවැත්වෙන ස්ථාන රැසක් වෙත සෘජු ප්රහාර එල්ල වී තිබේ.
ටෙහෙරානයට අමතරව, පර්සියානු වාස්තු විද්යාව සහ ඉමාම් පල්ලිය වැනි ඓතිහාසික ස්ථාන සඳහා ප්රසිද්ධියක් උසුලන ඉස්ෆහාන් නගරයේ පිහිටි හමුදා සහ න්යෂ්ටික පහසුකම් ඉලක්ක කරගෙන යළිත් වරක් ප්රහාර එල්ල වී ඇත. ප්රධාන ෂියා ආගමික මධ්යස්ථානයක් වන කොම් (Qom) නගරයට, පර්සෙපොලිස් සහ සුප්රසිද්ධ කවියන්ගේ සොහොන් කොත් පිහිටි සංස්කෘතික මධ්යස්ථානයක් වන ෂිරාස් නගරයට මෙන්ම, විශ්වවිද්යාල සහ මිසයිල මධ්යස්ථාන පිහිටා ඇතැයි සැකකෙරෙන වයඹදිග ඓතිහාසික ටබ්රීස් නගරයටද ප්රහාර එල්ල වී තිබේ. කර්මන්ෂා හි මිසයිල ආරක්ෂක පද්ධතිවලට, කරජ්, බුෂෙහ්ර් වරාය, සන්ජාන්, උර්මියා, ලොරෙස්තාන්, දමවාන්ඩ් සහ ඉලාම් යන ප්රදේශවලටද, මීට පෙර ප්රහාරවලට ලක්වූ නටාන්ස් සහ ෆෝඩෝව් වැනි න්යෂ්ටික මධ්යස්ථාන වෙතද මෙම ප්රහාර ව්යාප්ත වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්රහාර මාලාවේ වඩාත්ම ඛේදජනක සිදුවීම වාර්තා වූයේ දකුණුදිග මිනාබ් නගරයෙනි; එහිදී බාලිකා ප්රාථමික පාසලකට එල්ල වූ ප්රහාරයකින් කුඩා දරුවන් ඇතුළු විශාල පිරිසක් මියයාම හේතුවෙන් ජාත්යන්තරයේ දැඩි හෙළාදැකීමක් නිර්මාණය වී තිබේ.
මෙම ඒකාබද්ධ ප්රහාරවලට ප්රතිචාර දක්වමින් ඉරානය විසින් ඊශ්රායලය සහ ඇමරිකානු මිත්ර රටවල කලාපීය ඉලක්ක වෙත මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාර රැල්ලක් දියත් කර ඇත. ඊශ්රායලයේ නගර සහ හමුදා මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කරගෙන එල්ල වූ ප්රහාර බොහොමයක් ඊශ්රායල ආරක්ෂක පද්ධති මගින් ගුවනේදීම විනාශ කර ඇති අතර, ජෙරුසලමට ආසන්න ප්රදේශවලටද ප්රහාර එල්ල වූවත් ඩෝම් ඔෆ් ද රොක් වැනි සුප්රසිද්ධ සිවිල් හෝ ආගමික ස්ථානවලට හානි සිදුවී නොමැත. එහෙත් ගල්ෆ් කලාපයේ පිහිටි ඇමරිකානු කඳවුරු සහ ඒ අවට ප්රදේශ ඉලක්ක කරගෙන එල්ල වූ ප්රහාරවලදී, ඩුබායි හි සුප්රසිද්ධ පාම් ජුමෙයිරා කෘත්රිම දූපතේ පිහිටි සුඛෝපභෝගී හෝටලයකට හෝ ජනාකීර්ණ ප්රදේශයකට ඩ්රෝන ප්රහාරයක් හෝ එහි සුන්බුන් කඩා වැටීමක් වාර්තා වී ඇත.
මීට අමතරව බහරේනයේ මනාමා නුවර පිහිටි ඇමරිකානු පස්වන නාවික බලඇණි මූලස්ථානය, කටාර්හි අල් උදෙයිඩ් ගුවන් කඳවුර, කුවේටයේ අල් සලෙම්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ අල් දෆ්රා ගුවන් කඳවුර මෙන්ම සෞදි අරාබියේ රියාද් ප්රදේශයට, ජෝර්දානයට සහ ඉරාකයටද ඉරාන ප්රහාර එල්ල වී තිබේ. සිවිල් වැසියන්ට දැඩි ලෙස බලපෑ මිනාබ් පාසල් ඛේදවාචකය වැනි සිදුවීම් මධ්යයේ මෙම ගැටුම් තත්ත්වය අඛණ්ඩව වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර, ලෝක උරුම හෝ පැරණි ඓතිහාසික ස්ථානවලට මෙතෙක් මහා පරිමාණ විනාශයක් සිදුවී ඇති බවට වාර්තා නොවේ. ටෙහෙරානයට ඉහළින් නගින දුමාරය ඇතුළු විනාශයේ දෘශ්ය සාක්ෂි, ඇල් ජසීරා, බීබීසී, රොයිටර්ස් වැනි ප්රධාන ප්රවෘත්ති ආයතන, විකිපීඩියා සාරාංශ සහ ප්රධාන මාධ්ය ජාලයන්හි සජීවී යාවත්කාලීන කිරීම් හරහා තහවුරු කරගත හැකි වේ.
