a-statement-from-the-us-secretary-of-state-to-the-media-during-the-g7-summit-with-world-leaders

ප්‍රංශයේ පැවැති ජී-7 (G7) විදේශ අමාත්‍යවරුන්ගේ උණුසුම් හමුවෙන් පසු අදහස් දක්වමින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාකෝ රුබියෝ ප්‍රකාශ කර සිටියේ, ඉරානයට එරෙහිව ඇමෙරිකාව ප්‍රමුඛව දියත් කර ඇති යුධ මෙහෙයුම මේ වන විට එහි අවසන් අදියරට ළඟා වෙමින් පවතින බවයි. මාස ගණනාවක් පුරා යුද්ධය ඇදගෙන යාම වෙනුවට සති කිහිපයක් ඇතුළත එහි ප්‍රධාන අරමුණු ජයග්‍රහණය කරමින් එය නිමා කිරීමට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දැඩි විශ්වාසයකින් පසුවන බව ඔහු එහිදී අවධාරණය කළේය.
මෙම සමුළුවේදී ඇමරිකානු යුද්ධය දැඩි විවේචනයට ලක්වීමෙන් පසු මෙම ප්‍රකාශය සිදුවීම විශේෂිතය.

2026 පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඉරාන යුද්ධය ආරම්භ වීමෙන් පසු පැවැති පළමු ජී-7 අමාත්‍ය මට්ටමේ හමුව මෙය වූ අතර, පැරිස් නුවරට ආසන්නව පිහිටි Vaux-de-Cernay හි පැවැති සංවෘත සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව Le Bourget ගුවන්තොටුපළේදී මාධ්‍යවේදීන් අමතමින් රාජ්‍ය ලේකම්වරයා මේ බව තහවුරු කළේය.




ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්‍රායල හමුදා ඒකාබද්ධව ක්‍රියාත්මක කරන මෙම සති හතරක් පැරණි මෙහෙයුමේ වත්මන් තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් මිත්‍ර රටවල් දැනුවත් කිරීමට ද රුබියෝ කටයුතු කළේය. ඉරාන නාවික සහ ගුවන් හමුදා විනාශ කිරීම, මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථාන අඩපණ කිරීම මෙන්ම න්‍යෂ්ටික අවි තැනීම වැළැක්වීම සඳහා ඔවුන්ගේ බැලස්ටික් මිසයිල සංචිතය විශාල වශයෙන් විනාශ කිරීම ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන අරමුණු වී තිබේ. රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වාර්තාවලට අනුව, මෙම මෙහෙයුම් සැලසුම් කළ කාලයටත් වඩා වේගයෙන් ඉදිරියට යන බව රුබියෝ පෙන්වා දුන්නේය. ඉදිරි සති කිහිපය තුළ මෙහෙයුම් අවසන් වූ පසු, මෑත ඉතිහාසයේ ඉරානය සිටි දුර්වලම තත්ත්වයට ඔවුන් පත්වනු ඇතැයි ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේය. එමෙන්ම, මෙම සියලු අරමුණු භූමි හමුදා යෙදවීමකින් තොරවම ජයගත හැකි බවත්, කෙසේ වෙතත් හදිසි තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීම සඳහා දහස් ගණනක් වූ අතිරේක ඇමෙරිකානු භට පිරිස් කලාපය තුළ රඳවා ඇති බවත් ඔහු තහවුරු කළේය.

යුද්ධයෙන් පසුව පැනනැගිය හැකි ප්‍රධානතම අභියෝගයක් වන්නේ, ගෝලීය බොරතෙල් සැපයුමෙන් 20%ක් පමණ ගමන් කරන හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) හරහා නීතිවිරෝධී ගාස්තු අයකිරීමට ඉරානය උත්සාහ කිරීමයි. මෙවැනි ක්‍රියාමාර්ගයක් කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැකි බවත්, සතුරුකම් අවසන් වූ පසු එම සමුද්‍ර සන්ධිය ගාස්තුවලින් තොරව විවෘතව තබා ගැනීමේ ජාත්‍යන්තර සැලැස්මකට සහය දැක්වීමට ඇමෙරිකාව සූදානම් බවත් රුබියෝ සඳහන් කළේය. ජී-7 හමුවෙන් පසු නිකුත් කළ ඒකාබද්ධ නිවේදනය මගින් ද සිවිල් වැසියන්ට සහ යටිතල පහසුකම්වලට එල්ල වන ප්‍රහාර වහාම නතර කරන ලෙසත්, ජාත්‍යන්තර නාවික ගමනාගමනය සඳහා හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය කඩිනමින් විවෘත කරන ලෙසත් ඉල්ලා තිබේ. කෙසේ වෙතත්, එම ජල මාර්ගයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කළ යුත්තේ යුධ ගැටුම් සමනය වීමෙන් පසුව බව එම නිවේදනය වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.




පසුගිය පෙබරවාරි අග භාගයේදී ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එක්ව ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන සහ හමුදා යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගනිමින් මෙම ප්‍රහාර මාලාව ආරම්භ කරන ලදී. මේ වන විට එය ලෝක තෙල් වෙළඳපොළට සහ නාවික ගමනාගමනයට දැඩි බලපෑම් එල්ල කරමින් සිව්වන සතියටත් ක්‍රියාත්මක වේ. ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික අවි තැනීමේ හැකියාව උදාසීන කිරීම සහ කලාපීය තර්ජනයක් වීමේ හැකියාව දුර්වල කිරීම ඇමෙරිකාවේ අරමුණ වුවද, ඉරාන රජය පෙරළා දැමීමේ සෘජු අදහසක් ඔවුන් ප්‍රකාශ කර නොමැත. දැනට ගුවන් සහ නාවික ප්‍රහාරවලට පමණක් සීමා වී ඇති මෙම මෙහෙයුම අතරතුර, හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් ඉරානයට ලබා දී තිබූ පැය 48ක කාලසීමාව අප්‍රේල් 6 දක්වා දීර්ඝ කර තිබේ. මේ අතර, රුසියාව විසින් ඉරානයට හමුදාමය සහය ලබාදෙන බවට යුරෝපා රටවල් චෝදනා කළද, එය ඇමෙරිකානු මෙහෙයුම්වලට කිසිදු බලපෑමක් නොකරන බව පවසමින් රුබියෝ එම අදහස බැහැර කළේය.

මෙම සමුළුව අතරතුර ජී-7 රටවල් සහ ඇමෙරිකාව අතර යම් යම් මතභේදාත්මක තත්ත්වයන් ද දැකගත හැකි විය. යුරෝපීය මිත්‍ර රටවල් කඩිනම් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විසඳුමක අවශ්‍යතාව දැඩිව අවධාරණය කළ අතර, නේටෝව (NATO) සහ යුරෝපය සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් මෑතකදී සිදුකළ ප්‍රසිද්ධ විවේචන හේතුවෙන් රුබියෝට ද දැඩි බලපෑමකට මුහුණ දීමට සිදුවිය. යුක්රේන අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් ද යුරෝපා සංගමයේ විදේශ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රධානී කාජා කැලස් සහ රුබියෝ අතර උණුසුම් වචන හුවමාරුවක් සිදුවූ බව වාර්තා වේ. යුක්රේනය සම්බන්ධයෙන් ඉක්මන් සටන් විරාමයක් සහ සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳුමකට එළඹීම සඳහා වන ට්‍රම්ප්ගේ ස්ථාවරය රුබියෝ එහිදී නැවතත් අවධාරණය කළේය. මෙවැනි මතභේද පැවතියද, මෙම සාකච්ඡා ඉතා සාර්ථක වූ බවත්, යුධ තත්ත්වය පිළිබඳව ලබාදුන් යාවත්කාලීන කිරීම් සම්බන්ධයෙන් මිත්‍ර රටවල් සිය අගය කිරීම පළකළ බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.