ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, 2025 ජූලි 8 වන සඳුදා දින, රටවල් 14ක් මත නව වෙළඳ බදු (තීරුබදු) පනවන බවට ප්රකාශයට පත් කළේය. මෙහිදී ඉහළම තීරුබද්ද වන 40%ක බද්දක් මියන්මාරය සහ ලාඕසය මත පනවා තිබේ. මෙම නව රෙගුලාසි අගෝස්තු මස 1 වන දින සිට බලාත්මක වනු ඇත.
ට්රම්ප් මෙම තීරුබදු පිළිබඳ තොරතුරු හෙළිදරව් කළේ ඔහුගේ 'ටෘත් සෝෂල්' (Truth Social) සමාජ මාධ්ය වේදිකාව ඔස්සේය. මෙම තීරණයට අදාළ නිල ලිපි සියලුම අදාළ රටවල රාජ්ය නායකයින් වෙත යවා ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය. ට්රම්ප් මෙය 'තීරුබදු ලිපිවල නව රැල්ලක්' ලෙසද හැඳින්වීය.
මෙම රටවල් 14 වෙත යවන ලද නිල ලිපිවල, ට්රම්ප් දැඩි ස්වරයෙන් අනතුරු අඟවා ඇත්තේ, ඔවුන් පළිගැනීමේ ක්රියාමාර්ගයක් ලෙස ඇමරිකාව මත තීරුබදු ඉහළ නැංවුවහොත්, ඇමරිකාවද ඒ හා සමාන ප්රතිශතයකින් අමතර බද්දක් පනවන බවයි. "ඔබ කිසියම් හේතුවක් මත ඔබේ තීරුබදු ඉහළ දැමුවහොත්, ඔබ විසින් ඉහළ නංවන ලද ප්රතිශතයට සමාන අමතර බද්දක් අපිද ඊට එකතු කරන්නෙමු," යනුවෙන් ඔහු පැහැදිලිවම සඳහන් කර තිබේ.
ඇමරිකාව මත විශාල වෙළඳ හිඟයක් (Trade Deficit) පැටවූ වසර ගණනාවක් පැරණි වැරදි ප්රතිපත්ති නිවැරදි කිරීම සඳහා මෙම නව තීරුබදු අත්යවශ්ය බවද ඔහු ප්රකාශ කළේය. ට්රම්ප්ට අනුව, මෙම ප්රතිපත්තිවලට තීරුබදු සහ තීරුබදු-නොවන බාධක යන දෙකම ඇතුළත් විය. "ඇමරිකාව මත පැටවී ඇති මෙම වෙළඳ හිඟය අපගේ ආර්ථිකයට පමණක් නොව, ජාතික ආරක්ෂාවටද විශාල තර්ජනයකි," යැයි ට්රම්ප් පැවසීය.
ජපානය සහ දකුණු කොරියාව වැනි රටවල් පළමුවෙන්ම තෝරාගත්තේ මන්දැයි ධවල මන්දිරයේ මාධ්ය ලේකම් කැරොලයින් ලෙවිට්ගෙන් විමසූ විට, ඇය පැවසුවේ, "එය ජනාධිපතිවරයාගේ පරම වරප්රසාදයකි. ඔහු සුදුසු යැයි සිතන රටවල් ඔහු තෝරාගෙන තිබෙනවා," යනුවෙනි.
ට්රම්ප් පරිපාලනය තවත් වෙළඳ හවුල්කරුවන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ ගිවිසුම් අවසන් කිරීමට ආසන්නව සිටින බවද කැරොලයින් වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය. "ජනාධිපතිවරයාට අවශ්ය වන්නේ මෙම ගනුදෙනු ඇමරිකාවට හැකි උපරිමයෙන්ම වාසිදායක වීමයි," යැයි ඇය පැවසුවාය.
විවිධ රටවල් මත පනවා ඇති බදු ප්රතිශතයන්:
- මියන්මාරය - 40%
- ලාඕසය - 40%
- කාම්බෝජය - 36%
- තායිලන්තය - 36%
- බංග්ලාදේශය - 35%
- සර්බියාව - 35%
- ඉන්දුනීසියාව - 32%
- දකුණු අප්රිකාව - 30%
- බොස්නියා සහ හර්සගොවීනා - 30%
- ජපානය - 25%
- කසකස්තානය - 25%
- මැලේසියාව - 25%
- දකුණු කොරියාව - 25%
- ටියුනීසියාව - 25%