වසර කිහිපයක තහනමකින් පසුව නැවතත් වාහන ආනයනය සඳහා අවස්ථාව ලබා දීමට ශ්‍රී ලංකා රජය ගත් තීරණය හේතුවෙන් රාජ්‍ය ආදායම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ. මුදල් අමාත්‍යාංශය විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම දත්ත වාර්තාවලට අනුව, 2026 වසරේ පළමු මාස හය තුළදී රජයේ ආදායම් ඉපැයීම්වල කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් වාර්තා වී ඇත.

මෙරටින් පිටට නීතිවිරෝධීව අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන ගණනක මුදලක් උණ්ඩියල් ක්‍රමය යටතේ ප්‍රේෂණය කිරීමේ සිදුවීම සම්බන්ධව අත්අඩංගුවට ගත් පෞද්ගලික බැංකු කළමනාකරුවන් 4 දෙනා සම්බන්ධව කැබිනට් ප්‍රකාශක අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතා අද (18) කරුණු රැසක් අනාවරණය කරනු ලැබීය.

TM App නමැති ජංගම යෙදවුම නීති විරෝධී පිරමීඩ යෝජනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කරමින් එය ප්‍රවර්ධනය කර ඇති බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සිදුකළ විශේෂ විමර්ශනයකදී අනාවරණය වී තිබේ. 1988 අංක 30 දරන (සංශෝධිත) බැංකු පනතේ 83(ඇ) වගන්තියට ප්‍රකාරව මෙම පරීක්ෂණය පවත්වා ඇති අතර, මහ බැංකුවේ මූල්‍ය පාරිභෝගික සබඳතා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් නිකුත් කරන ලද ප්‍රසිද්ධ නිවේදනයක මේ පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් වේ.

Standard Chartered ශ්‍රී ලංකා හි ධන කළමනාකරණ සහ පුද්ගලික බැංකුකරණ ව්‍යාපාරය අත්පත් කරගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සාර්ථකව නිම කිරීමට DFCC බැංකුව සමත්ව තිබේ. මෙම වැදගත් උපායමාර්ගික පියවරත් සමඟ Standard Chartered බැංකුවේ පාරිභෝගිකයින් 50,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මෙන්ම අදාළ ව්‍යාපාරික අංශයේ සේවකයින් ද මේ වන විට DFCC බැංකු ජාලය සමඟ සෘජුවම එක්ව සිටිති.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම දත්ත වාර්තාවලට අනුව මෙම වසරේ මුල් මාස හය තුළදී මෙරටට ආනයනය කර ඇති වාහනවල සමස්ත වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් කෝටි 125.4 ක් හෙවත් ශ්‍රී ලංකා රුපියල් කෝටි 41,971 කි. පසුගිය වසරේ මුල් මාස හයේදී වාහන ආනයනය වෙනුවෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් කෝටි 157 ක් (රුපියල් කෝටි 52,614 ක් පමණ) වැය කර තිබූ අතර, ඊට සාපේක්ෂව මෙම වසරේ මුල් භාගයේදී වාහන ආනයන වියදම ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 318 කින් හෙවත් රුපියල් කෝටි 10,645 ක පමණ අඩුවීමක් පෙන්නුම් කරයි.

රේගු ආඥා පනත උල්ලංඝනය කරමින් භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමේ මුවාවෙන් අමෙරිකානු ඩොලර් විදේශ රටවලට යැවීමේ මහා පරිමාණ ජාවාරමකට මෙරට ප්‍රමුඛ පෙළේ සමාගම් 21ක් සම්බන්ධ බවට තොරතුරු අනාවරණය වී තිබේ. කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අසංග එස්.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන යටතේ ශ්‍රී ලංකාව සඳහා නියම කර තිබූ විදේශ සංචිත පිළිබඳ දර්ශක ඉලක්කය සපුරාලීමට ශ්‍රී ලංකාව අපොහොසත් වී තිබේ. දැඩි ණය වර්ධනය සහ ස්වැප් (swaps) යාන්ත්‍රණය හරහා වෙළෙඳපොළට ද්‍රවශීලතාව එක්කිරීම මීට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වී ඇත.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මුදල් ප්‍රතිපත්ති මණ්ඩලය ඊයේ පැවැත්වූ රැස්වීමේදී වත්මන් ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතය වෙනස් නොකර සියයට 8.75 මට්ටමේම තබා ගැනීමට පියවර ගෙන තිබේ. දේශීය මෙන්ම ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ඇතිව තිබෙන ආර්ථික ප්‍රවණතා සහ අනාගත පෙරනිමිති පිළිබඳව දීර්ඝ වශයෙන් විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනතුරුව මහ බැංකුව මෙම තීරණයට එළඹ ඇත.

මහා භාණ්ඩාගාරයේ අතිශය රහසිගත මෙන්ම සංවේදී රාජ්‍ය තොරතුරු හුවමාරු කිරීම සඳහා යොදාගන්නා ඊමේල් සර්වර් පද්ධතිය 2019 වසරේ සිට කිසිදු ආකාරයක නඩත්තුවක් හෝ ආරක්ෂක යාවත්කාලීන කිරීමක් නොමැතිව සම්පූර්ණයෙන්ම අනාරක්ෂිත තත්ත්වයක පවතින බව රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවේදී අනාවරණය වී තිබේ.

චීන රාජ්‍ය දැවැන්තයෙකු වන සයිනොපෙක් සමාගම විසින් යෝජිත ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7 ක තෙල් පිරිපහදුවක් පිහිටුවීම සඳහා ආයෝජනය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය මෙතෙක් අවසන් තීරණයකට එළඹ නොමැත. අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කර වසර එකහමාරකට වැඩි කාලයක් ගත වී ඇතත්, ව්‍යාපෘතියේ නියමයන් සහ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් පවතින එකඟ නොවීම් හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය උද්ගත වී ඇති බව දැක්වේ.

ශ්‍රී ලංකාව තුළ තහ­නම් කර ඇති පිර­මිඩ ක්‍රමයේ ජාවා­රම් මෙහෙ­ය­වන සහ ප්‍රව­ර්ධ­නය කරන ආය­තන පිළි­බඳ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් විශේෂ අනා­ව­ර­ණ­යක් සිදු කර ඇත. මහ බැංකුව විසින් පෙරේදා (ජූලි 01) නිකුත් කරන ලද, යාව­ත්කා­ලීන කරන ලද ලැයි­ස්තු­වට අනුව අලු­තින්ම තහ­නම් කර ඇත්තේ ‘ඉන්ෆි­නිටි රෝවර්’ (Infinity Rover (Pvt) Ltd) නමැති පෞද්ග­ලික සමා­ග­මයි.

රජය විසින් මෑතකදී වාහන ආනයන අධිභාරය සියයට 50 කින් ඉහළ නැංවීමට ගත් තීරණය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක කරන ආධාර වැඩසටහනේ එකඟතාවන් උල්ලංඝනය කිරීමක් බව එම අරමුදලේ මෙරට දූත මණ්ඩල ප්‍රධානී එවන් පැපජෝර්ජියෝ මහතා පවසයි. ඊයේ (30) පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු සඳහන් කළේ, මෙම අතිරේක බදු පැනවීම මාස තුනක් අවසානයේදී රජය විසින් ඉවත් කරනු ඇතැයි මූල්‍ය අරමුදල දැඩිව විශ්වාස කරන බවයි.

වත්මන් ජාතික ජන බලවේගය රජය විසින් සේවක අර්ථසාධක අරමුදල (EPF) සහ සේවක නියුක්තයන්ගේ භාර අරමුදල (ETF) ඒකාබද්ධ කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටින බව පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය අනාවරණය කරයි. පසුගිය පහළොස්වන දින රැස්වූ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් මෙම අරමුදල් දෙක ඒකාබද්ධ කිරීමේ යෝජනාවක් සම්මත කර ඇති බවත්, මෙය සේවකයන් සතු අරමුදල් කොල්ලකෑමේ වුවමනාවක කොටසක් බවත් එම පක්ෂයේ නායක කුමාර් ගුණරත්නම් මහතා පෙන්වා දෙයි.

කොළඹ කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වූ මහා පරිමාණ විදේශ විනිමය ජාවාරමකට සම්බන්ධ ව්‍යාපාරිකයෙකු මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (FCID) විසින් මෑතකදී අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ. මෙම පුද්ගලයා 2023 වසරේ සිට ව්‍යාජ සමාගම් (Shell Companies) විශාල සංඛ්‍යාවක් උපයෝගී කරගනිමින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන ගණනක් මෙරටින් බැහැරට ගලා යාමට සලස්වා ඇති බව හෙළි වී ඇත.

ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් 2021 වර්ෂය පදනම් වර්ෂය ලෙස ගනිමින් 2026 මැයි මාසය සඳහා වන ජාතික පාරිභෝගික මිල දර්ශකය සහ මාසික පාරිභෝගික උද්ධමන අනුපාතයන් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. ඒ අනුව, 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී සියයට 4.7 ක් ලෙස වාර්තා වූ ශ්‍රී ලංකාවේ ලක්ෂ්‍යමය මතුපිට උද්ධමන අනුපාතය, 2026 මැයි මාසය වන විට සියයට 5.4 ක් දක්වා කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් පෙන්වා තිබේ.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ කිසිදු නියාමනයක් හෝ ලියාපදිංචියක් නොමැතිව මහජනතාවගෙන් මුදල් තැන්පතු ලබාගන්නා වංචනික මූල්‍ය සහ වැවිලි ආයෝජන ව්‍යාපෘති ප්‍රවර්ධනය කිරීම මෙන්ම ඒවායේ වෙළෙඳ දැන්වීම් පළකිරීම වහාම නතර කරන ලෙස මහ බැංකුව විසින් මෙරට සියලුම මාධ්‍ය ආයතන වෙත දැඩි අවවාදයක් නිකුත් කර තිබේ. මහ බැංකුව විසින් කොතරම් දැනුවත් කිරීම් සිදු කළද, ඇතැම් ප්‍රමුඛ පෙළේ මාධ්‍ය ආයතන ඔස්සේ මෙවැනි නියාමනයක් නොමැති වංචනික ආයතනවල ප්‍රචාරක වැඩසටහන් සහ සම්මුඛ සාකච්ඡා විකාශය කිරීම හේතුවෙන් අහිංසක ජනතාව විශාල වශයෙන් සිය මුදල් අහිමි කරගන්නා බව නිරීක්ෂණය වී ඇත.

NDB බැංකුව තුළ සිදුව ඇතැයි කියන රුපියල් බිලියන 13 ක දැවැන්ත මූල්‍ය වංචාවට අදාළ මුදල් විදේශ රටවලට සංක්‍රමණය කර තිබේද සහ එමඟින් මෙරට විදේශ විනිමය සංචිත දරුණු ලෙස පිරිහීමට බලපෑමක් සිදුව ඇත්දැයි සෙවීම සඳහා පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (FCID) මඟින් විශේෂ වාර්තාවක් සකස් කරමින් පවතී.

අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වන සූදු සහ ඔට්ටු ඇල්ලීමේ ව්‍යාපාර සඳහා ඉදිරි කාලයේදී බදු පැනවීමට රජයේ දැඩි අවධානයක් යොමුව ඇති බව කර්මාන්ත නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය චතුරංග අබේසිංහ මහතා පවසයි. සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම හරහා විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දෙන්නේ, මෙම ක්ෂේත්‍රය නිසි පරිදි නියාමනයකට ලක් කිරීමෙන් අනතුරුව අදාළ බදු පැනවීමේ කටයුතු ආරම්භ කිරීමට නියමිත බවයි.

ඌබර් සහ පික්මී වැනි ඩිජිටල් ප්‍රවාහන සේවා මඟින් මගීන්ගෙන් අය කරනු ලබන සමස්ත ගාස්තුව මත වැට් (VAT) බදු පැනවීමට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව ගෙන ඇති උත්සාහය සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදි බව රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවේ (COPF) සභාපති ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා පවසයි. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ බදු පැනවීම සිදු කළ යුත්තේ අදාළ සමාගම් ලබාගන්නා කොමිස් මුදලට පමණක් බවයි.

ශ්‍රී ලංකාව විසින් වාහන ආනයනය කිරීම සඳහා දිනපතා වැය කරනු ලබන විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 4 සීමාවට වඩා පහළ මට්ටමකට පැමිණ ඇති බව මුදල් හා සැලසුම් නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය අනිල් ජයන්ත ප්‍රනාන්දු මහතා ප්‍රකාශ කර තිබේ. රජය විසින් වාහන ආනයන රේගු බදු මත තාවකාලික අධිභාරයක් පැනවීමට කටයුතු කිරීමේ සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම සාර්ථක වර්ධනය වාර්තා වී ඇති බව ද අමාත්‍යවරයා පැවසීය.