වෙනිසියුලාවේ කරාකස් නුවර ඇතුළු ප්රදේශ රැසකට ඊයේ ජුනි 24 වැනිදා රාත්රියේ ප්රබල භූමිකම්පා ද්විත්වයක් බලපෑ අතර, මේ හේතුවෙන් විශාල වශයෙන් ගොඩනැගිලි කඩාවැටීම්, පුද්ගල තුවාල ලැබීම් සහ ඉහළ ජීවිත හානි සිදුවීමේ දැඩි අවදානමක් මතුව තිබේ. දේශීය වේලාවෙන් රාත්රී 10:04 ට පමණ (නැගෙනහිර වේලාවෙන් සවස 6:04 ට පමණ) මෙම භූචලනය සිදුව ඇති අතර, එය මෑත ඉතිහාසයේ එම කලාපයට බලපෑ දරුණුතම ස්වභාවික ව්යසනයක් ලෙස වාර්තා වේ.
එක්සත් ජනපද භූ විද්යා සමීක්ෂණ ආයතනය මරණ සංඛ්යාව 100000 ඉක්මවා යාහැකි බවට අනුමාන කර තිබේ.මෙහිදී පළමුවෙන් යාරකුයි ප්රාන්තයේ සැන් ෆෙලිපේ නගරය ආසන්නයේ කිලෝමීටර් 20-22ක් පමණ ගැඹුරින් රික්ටර් මාපකයේ 7.2ක ප්රබලත්වයෙන් යුත් පූර්ව භූචලනයක් හටගෙන ඇත. ඉන් තත්පර 39-40ක් වැනි ඉතා කෙටි කාලයකට පසුව, එම ප්රාන්තයේම යුමාරේ ප්රදේශය කේන්ද්ර කරගනිමින් කිලෝමීටර් 10ක් වැනි නොගැඹුරු මට්ටමක රික්ටර් මාපකයේ 7.5ක ප්රබලත්වයෙන් යුත් ප්රධාන භූමිකම්පාව සිදුව තිබේ. බොකොනෝ විදාරණ පද්ධතිය ආශ්රිතව හටගත් මෙම භූචලනවල කේන්ද්රස්ථානය අගනුවර වන කරාකස් සිට කිලෝමීටර් 100ත් 170ත් අතර බටහිර දෙසින් පිහිටා තිබූ අතර, කරාකස් සහ අවට ප්රදේශවලට දැඩි කම්පනයක් දැනී ඇත.
භූචලනයත් සමඟ අරූබා, බොනෙයර් සහ පුවර්ටෝ රිකෝ වැනි කැරිබියන් කලාපයේ කොටස් කිහිපයක් සඳහා කෙටි කාලීන සුනාමි අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කළද, විශාල සුනාමි රළ පිළිබඳව වාර්තා වී නොමැත. කෙසේ වෙතත්, කරාකස් හි බැන්කරිබේ ගොඩනැගිල්ල මෙන්ම බරුටා, චකාඕ සහ ලා ග්වයිරා වැනි ප්රදේශවල බහුවිධ ව්යුහයන් රැසක් සම්පූර්ණයෙන්ම කඩාවැටී ඇති අතර රාත්රී කාලයේදී විදුලි පන්දම් ආලෝකය ආධාරයෙන් සුන්බුන් අතර සිරවූවන් සෙවීමේ මෙහෙයුම් ක්රියාත්මක විය. මේ වන විට එක් නගර සභාවකින් පමණක් අවම වශයෙන් මරණ 3ක් වාර්තා වී ඇති අතර, ෆැල්කොන් ප්රදේශයේ 32 දෙදෙනෙකු රෝහල්ගත කිරීම ඇතුළුව තවත් පුද්ගලයින් විශාල පිරිසක් තුවාල ලබා සිටිති.
එක්සත් ජනපද භූ විද්යා සමීක්ෂණ ආයතනය (USGS) විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් 'රතු නිවේදනයක්' නිකුත් කර ඇති අතර, ඔවුන්ගේ ආදර්ශන පෙන්වා දෙන්නේ දරුණුතම තත්ත්වයන් යටතේ ජීවිත හානි සංඛ්යාව දහස් ගණනක් හෝ ලක්ෂය ඉක්මවා යා හැකි බවයි. මෙම ආපදාව හේතුවෙන් රට තුළ විදුලි බිඳවැටීම්, ගුවන් තොටුපළවල් සහ පාසල් වසා දැමීම් මෙන්ම මාර්ග පද්ධතියට දැඩි හානි සිදුව ඇති අතර, පසු කම්පන 20ක් පමණ වාර්තා වීමත් සමඟ බියට පත් ජනතාව වීදිවලට පැමිණ තිබේ. පවතින තත්ත්වය හමුවේ වෙනිසියුලාවේ වැඩබලන ජනාධිපති ඩෙල්සි රොඩ්රිගස් විසින් රට තුළ හදිසි තත්ත්වයක් ප්රකාශයට පတ် කර ඇත.
කැරිබියන් සහ දකුණු ඇමරිකානු භූ තැටි සීමා අසල පිහිටීම හේතුවෙන් වෙනිසියුලාව භූ විද්යාත්මකව සක්රීය කලාපයක් වන අතර, මෙම භූමිකම්පාව සියවසකට වැඩි කාලයක් තුළ එරටට බලපෑ ප්රබලතම භූචලනයක් ලෙස සැලකේ. මීට පෙර 1812 වසරේදී කරාකස් නුවරට බලපෑ රික්ටර් මාපකයේ 7.7ක භූමිකම්පාවෙන් 15,000ත් 20,000ත් අතර පිරිසක් මියගිය අතර, 1967 වසරේ සිදු වූ රික්ටර් මාපකයේ 6.6ක භූචලනයෙන් පුද්ගලයන් 300ක් පමණ ජීවිතක්ෂයට පත් විය. එසේම 1997 වසරේදී පුද්ගල මරණ 73ක් වාර්තා වූ අතර, 2018 වසරේදී මුහුදේ හටගත් රික්ටර් මාපකයේ 7.3ක භූචලනයෙන් සිදු වූයේ සීමිත හානියකි.
මෙම භූමිකම්පාව ඉතා නොගැඹුරු මට්ටමක සිදුවීම හේතුවෙන් ජනාකීර්ණ ප්රදේශවල කම්පන තත්ත්වය තීව්ර වී ඇති අතර, නායයෑම් සහ පස ද්රවීකරණය වීමේ දැඩි අවදානමක් ද මතුව තිබේ. කරාකස් නුවර පැවැති බේස්බෝල් තරඟයක් අතරතුර ක්රීඩාංගණය සෙලවෙන අයුරු සහ ජනතාව කලබලයෙන් ඉවතට දිවයන දර්ශන සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ සංසරණය වෙමින් පවතී. දැනට පවතින ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුද හේතුවෙන් වෙනිසියුලාවේ යටිතල පහසුකම් දුර්වල මට්ටමක පැවතීම සහ සම්පත් සීමිත වීම සහන සේවා කටයුතුවලට බාධාවක් විය හැකි අතර, මේ වන විටත් ජාත්යන්තර ආධාර ලබාදීමේ සූදානමක් ද පවතී.
