අද 2026 පෙබරවාරි 13 සිකුරාදාය. '13 සිකුරාදා' යන්න ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ අවාසනාවන්ත දිනයක් ලෙසිනි.
බටහිර සංස්කෘතිය තුළ 13 වැනිදා සිකුරාදා (Friday the 13th) යනු අවාසනාව ගෙනෙන දිනයක් ලෙස පුළුල්ව විශ්වාස කෙරුණද, ඊට විද්යාත්මක පදනමක් සොයාගන්නට නොමැත. මෙම බිය හුදෙක් පැරණි මිථ්යා කථා, ආගමික විශ්වාස සහ නවීන ජනප්රිය සංස්කෘතියේ බලපෑම මත නිර්මාණය වූවකි. විශේෂයෙන්ම 13 යන අංකය සහ සිකුරාදා දිනය යන කරුණු දෙකම අවාසනාවන්ත යැයි සැලකෙන අදහස් මෙයට මුල් වී ඇත.නෝර්ස් මිථ්යා කථාවලට අනුව බෝල්ඩර් (Balder) දෙවියාගේ මරණයට හේතු වන භෝජන සංග්රහයේ 13 වැනි අමුත්තා වූ ලොකී (Loki) මෙන්ම, ක්රිස්තියානි සම්ප්රදායේ එන අවසන් රාත්රී භෝජනයට (Last Supper) සහභාගී වූ 13 වැනි පුද්ගලයා වන ජුදාස් විසින් යේසුස් වහන්සේව පාවා දෙනු ලැබීම සහ එම කුරුසියේ ඇණ ගැසීම සිකුරාදා දිනයක සිදුවීම මීට ප්රධාන හේතු විය.
මෙම දිනය තවදුරටත් අසුබ යැයි සමාජය තුළ තහවුරු කිරීම සඳහා මිනිසුන් ඉතිහාසයේ සිදු වූ විවිධ ඛේදවාචකයන් උදාහරණ ලෙස ගෙනහැර දක්වයි. 1307 ඔක්තෝබර් 13 වැනි සිකුරාදා ප්රංශයේ හතරවන පිලිප් රජු විසින් නයිට්ස් ටෙම්ප්ලර්වරුන් (Knights Templar) සිය ගණනක් අත්අඩංගුවට ගෙන වධහිංසා පැමිණවීම, 1940 සැප්තැම්බර් 13 වැනිදා ලන්ඩන් ප්රහාරයේදී බකිංහැම් මාලිගයට බෝම්බ හෙළීම, 1964 මාර්තු 13 වැනිදා නිව්යෝර්ක් හි සිදු වූ කිටී ජෙනොවීස් (Kitty Genovese) ඝාතනය සහ 1996 සැප්තැම්බර් 13 වැනිදා සුප්රකට රැප් ගායක ටුපැක් ෂකුර් (Tupac Shakur) වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීම ඒ අතරින් ප්රධාන වේ. මෙම ඓතිහාසික සිදුවීම් මෙන්ම, ජේසන් වූර්හීස් (Jason Voorhees) නම් මිනීමරුවා කේන්ද්ර කරගනිමින් නිපදවූ "Friday the 13th" හොලිවුඩ් චිත්රපට මාලාව වැනි දෑ හේතුවෙන් මෙම බිය ගෝලීය ජනප්රිය සංස්කෘතියක් බවට පත් විය.
කෙසේ වෙතත්, Friggatriskaidekaphobia (13 වැනිදා සිකුරාදා පිළිබඳ භීතිය) ලෙස හැඳින්වෙන මෙම තත්ත්වයට කිසිදු සංඛ්යානමය සාක්ෂියක් නොමැති බව පර්යේෂණ මගින් සනාථ වී තිබේ.
1993 දී බ්රිතාන්යයේ සිදු කළ අධ්යයනයකින් රථවාහන අනතුරු වැඩි බවක් පෙන්වා දුන්නද, එය කුඩා නියැදියක් යොදාගෙන විහිළුවක් ලෙස කළ එකක් බව පර්යේෂකයෝම පිළිගත්හ.
ෆින්ලන්තයේ කරන ලද මහා පරිමාණ රථවාහන අධ්යයනයන්ගෙන් මෙන්ම රෝහල් දත්ත ඇසුරින් කළ විශ්ලේෂණයන්ගෙන්ද තහවුරු වූයේ මෙම දිනයේ අනතුරු වැඩි වීමේ කිසිදු සත්යතාවක් නොමැති බවයි.
මනෝවිද්යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙය හුදෙක් "මායාකාරී සිතුවිල්ලක්" (magical thinking) පමණක් බවයි; එනම් මිනිසුන් මෙම දිනයේ සිදුවන නරක දේවල් පමණක් මතක තබා ගනිමින්, කිසිදු කරදරයක් නොමැතිව ගෙවී යන සාමාන්ය 13 වැනිදා සිකුරාදා දින අමතක කර දැමීමේ මනෝවිද්යාත්මක නැඹුරුවක් දක්වන බවයි. එසේම මෙම දිනය කෙරෙහි ඇති බිය නිසාම මිනිසුන් ගමන් බිමන් සහ ශල්යකර්ම වැනි දෑ මගහැරීමෙන් ආර්ථිකයට ඩොලර් මිලියන ගණනක පාඩුවක් ද සිදු වේ.
ලොව පුරා අනෙකුත් සංස්කෘතීන් දෙස බැලීමේදී මෙම දිනය කෙරෙහි වන බිය බටහිරට පමණක් සීමා වූවක් බව ඉතා පැහැදිලි වේ. චීනය, ජපානය සහ කොරියාව වැනි නැගෙනහිර ආසියානු රටවල ප්රධානතම අවාසනාවන්ත අංකය ලෙස සැලකෙන්නේ 4 වන අතර, ඊට හේතුව එම භාෂාවලින් "හතර" යන්න "මරණය" යන වචනයට සමාන ශබ්දයක් ගෙන දීමයි. එසේම, අරාබි සහ බහුතරයක් ඉස්ලාමීය රටවල සිකුරාදා යනු සාමූහික යාඥාවන් සඳහා වෙන්වූ අතිශය පූජනීය දිනයක් වන අතර ඉස්ලාමීය දේවධර්මයට අනුව කිසිදු දිනයක් අවාසනාවන්ත යැයි සැලකෙන්නේ නැත.
මීට අමතරව, ඉතාලියානුවන් අවාසනාවන්ත යැයි සලකන්නේ 17 වැනි සිකුරාදා දිනයයි. ඊට හේතුව "XVII" යන රෝමානු ඉලක්කම ලතින් භාෂාවෙන් "මගේ ජීවිතය අවසන්" යන අරුත දෙන "VIXI" ලෙස වෙනස් කළ හැකි වීමයි. ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන ලතින් ඇමෙරිකානු රටවල අසුබ දිනය ලෙස සැලකෙන්නේ 13 වැනි අඟහරුවාදා දිනයයි. ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් අරුතක් ගන්නා තායිලන්තයේ සිකුරාදා යන්න "සතුටේ දිනය" ලෙස ශබ්ද වන බැවින් එය ඉතා සුබ දිනයක් ලෙස ඔවුහු සලකති.