pakistan-is-trying-to-replace-saarc-with-a-new-one-with-china-as-its-partner

 සඳුදා ප්‍රකාශයට පත් වූ මාධ්‍ය වාර්තාවකට අනුව, මේ වන විට අක්‍රියව පවතින දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතා සංගමය (සාර්ක්) ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ හැකියාව ඇති නව කලාපීය සංවිධානයක් පිහිටුවීමේ යෝජනාවක් සම්බන්ධයෙන් පාකිස්තානය සහ චීනය කටයුතු කරමින් සිටී.



මෙම වර්ධනයන් පිළිබඳව දැනුවත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ආරංචි මාර්ග උපුටා දක්වමින් එක්ස්ප්‍රස් ට්‍රිබියුන් පුවත්පත වාර්තා කර ඇත්තේ, කලාපීය ඒකාබද්ධතාව සහ සම්බන්ධතාව සඳහා නව සංවිධානයක් අත්‍යවශ්‍ය බවට දෙපාර්ශ්වයම එකඟතාවකට පැමිණ ඇති බැවින් ඉස්ලාමාබාද් සහ බීජිං අතර සාකච්ඡා මේ වන විට දියුණු අදියරක පවතින බවයි.

ආරංචි මාර්ග උපුටා දක්වමින් එම පුවත්පත සඳහන් කර ඇත්තේ, ඉන්දියාව, ඇෆ්ගනිස්තානය, බංග්ලාදේශය, භූතානය, මාලදිවයින, නේපාලය, පාකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාව යන රටවලින් සමන්විත සාර්ක් කලාපීය සංවිධානය මෙම නව සංවිධානය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වීමට ඉඩ ඇති බවයි.



චීනයේ කුන්මිං නගරයේදී මෑතකදී පැවති පාකිස්තානය, චීනය සහ බංග්ලාදේශය අතර ත්‍රෛපාර්ශ්වික හමුව එම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මෙහෙයුම්වල කොටසක් බවත්, එහි අරමුණ වූයේ සාර්ක් සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය දැරූ අනෙකුත් දකුණු ආසියානු රටවලට ද නව කණ්ඩායමට එක්වන ලෙස ආරාධනා කිරීම බවත් එම ආරංචි මාර්ග වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත.

කෙසේ වෙතත්, බංග්ලාදේශයේ අන්තර්වාර රජය, ඩකා, බීජිං සහ ඉස්ලාමාබාද් අතර නැගී එන කිසිදු සන්ධානයක් පිළිබඳ අදහස බැහැර කර තිබූ අතර, එම හමුව "දේශපාලනික" එකක් නොවන බව ප්‍රකාශ කර තිබුණි. "අපි කිසිදු සන්ධානයක් පිහිටුවන්නේ නැහැ," යනුවෙන් විදේශ කටයුතු උපදේශක එම්. ටූහිඩ් හොසේන් මහතා ප්‍රකාශ කර තිබිණි.



ආරංචි මාර්ගවලට අනුව, යෝජිත නව සංසදයට ඉන්දියාවට ද ආරාධනා කරනු ඇති අතර, ශ්‍රී ලංකාව, මාලදිවයින සහ ඇෆ්ගනිස්තානය වැනි රටවල් මෙම කණ්ඩායමේ කොටසක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

මෙම නව සංවිධානයේ ප්‍රධාන අරමුණ වැඩිදියුණු කළ වෙළඳාම සහ සම්බන්ධතාව තුළින් පුළුල් කලාපීය මැදිහත්වීමක් අපේක්ෂා කිරීම බව එම පුවත්පත පෙන්වා දෙයි. එම යෝජනාව යථාර්ථයක් බවට පත් වුවහොත්, ඉන්දු-පාකිස්තාන ගැටුම හේතුවෙන් දිගු කලක සිට අක්‍රියව පවතින සාර්ක් සංවිධානය එය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වනු ඇති බව ද එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.

2014 වසරේ කත්මන්ඩු නුවර පැවති අවසන් සමුළුවෙන් පසුව එහි ද්විවාර්ෂික සමුළු පවත්වා නොමැත.

2016 වසරේ සාර්ක් සමුළුව ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි. එහෙත්, එම වසරේ සැප්තැම්බර් 18 වන දින ජම්මු හා කාශ්මීරයේ යූරි ප්‍රදේශයේ පිහිටි ඉන්දීය හමුදා කඳවුරකට එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් අනතුරුව, "පවතින තත්ත්වයන්" හේතුවෙන් සමුළුවට සහභාගී වීමට නොහැකි බව ඉන්දියාව ප්‍රකාශ කළේය.

බංග්ලාදේශය, භූතානය සහ ඇෆ්ගනිස්තානය ද ඉස්ලාමාබාද් හමුවට සහභාගී වීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් අනතුරුව එම සමුළුව අවලංගු කරන ලදී.