ඇන්ටාක්ටිකාවේ අයිස් කැඩී යාමෙන් පෙන්ගුයින් දහස් ගණනක් මිය ගිහින්

ඇන්ටාක්ටික් ප්‍රදේශයේ පෙන්ගුයින් පැටවුන්ගේ ව්‍යසනකාරී මරණයක් නිරීක්ෂණය වී ඇති අතර එහි කුඩා පක්ෂීන් 10,000 ක් පමණ මරණයට පත්ව ඇතැයි ගණන් බලා ඇත.
සාගරයේ පිහිනීමට අවශ්‍ය ජල ආරක්ෂිත පිහාටු වර්ධනය වීමට පෙර පැටවුන්ට යටින් ඇති මුහුදු අයිස් දිය වී කැඩී යමින් පවතී.
මේ හේතුවෙන් කුරුල්ලන් බොහෝ විට දියේ ගිලී හෝ මිය යාමට ඉඩ ඇති අතර මෙම සිදුවීමම 2022 අගභාගයේදී, මහාද්වීපයේ බටහිර දෙසින්, ඹෙල්ලින්ග්ශෞසෙන් මුහුදට ඉදිරියෙන් පිහිටි ප්රදේශයක සිදු විය.
එය චන්ද්‍රිකා මගින් පටිගත කර තිබුණි.
මහාද්වීපයේ සෘතුමය මුහුදු අයිස් නිරන්තරයෙන් උණුසුම් වන ලෝකයක වියළී යන බැවින්, අධිරාජ්‍ය පෙන්ගුයින් ජනපදවලින් 90% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සියවස අවසන් වන විට වඳ වී යනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.
තම අභිජනන චක්‍රය සඳහා මුහුදු-අයිස් මත රඳා පවතින බවත්; එය ඔවුන් තම පැටවුන් ඇති දැඩි කිරීමට භාවිතා කරන ස්ථාවර වේදිකාව වන් බවත්,නමුත් එම අයිස් තිබිය යුතු තරම් පුළුල් නොවන්නේ නම් හෝ වේගයෙන් කැඩී ගියහොත්, මෙම පක්ෂීන් කරදරයක"වැටෙන්නේ යැයි බ්‍රිතාන්‍ය ඇන්ටාක්ටික් සමීක්ෂණයේ (බීඒඑස්) ආචාර්ය පීටර් ෆ්‍රෙට්වෙල් පැවසුවේය.

මෙයට කළ හැකි එකම පිළියම ලෙස ඔහු සදහන් කලේ
උනුසුම් වීමට හේතු වන අපගේ කාබන් විමෝචනය කපා හැරිය යුතු බවයි.නැත්නම් මේ ලස්සන කුරුල්ලන් සදහටම වද වෙන බවයි.
ඔහු මෙය කරුණු 3 යටතේ වැඩි දුර සලකා බැලිය යුතු බව අවධාරණය කරන ලදී
යුරෝපා සංගමයේ Sඑන්ටිනෙල්-2 චන්ද්‍රිකා භාවිතා කරමින්, ඔවුන් සුදු මුහුදේ අයිස් මත තැබූ අසූචි හෝ ගුවානෝ වලින් පෙන්ගුවින්ගේ ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කිරීමට ඔවුන්ට හැකි විය.

මෙම දුඹුරු පැහැය අභ්‍යවකාශයේ සිට පවා දැකිය හැකිය.

දකුණු අර්ධගෝලයේ ශීත ඍතුව ළං වන විට වැඩිහිටි පක්ෂීන් මාර්තු මාසයේදී මුහුදු අයිස් මතට පනින බවත් ඔවුන්  සංසර්ගය කරමින් බිත්තර දමමින් පැටවුන්  බිහි කරන බවත්  පසුව ඊළඟ මාසවලදී ඔවුන්ගේ පැටවුන්ට පෝෂණය කරන බවත් සදහන් කරයි.
ඔවුන්ගේ අර්ථ කථන අනුව මෙය සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ දෙසැම්බර්/ජනවාරි කාලය තුළ නව කුරුල්ලන් සාගරයට යන විටය.
නමුත් දහස් ගණන් පැටවුන්ට පිහිනීමට අවශ්‍ය සිනිඳු පිහාටු ගලවා ගැනීමට කාලය ලැබීමට පෙර නොවැම්බර් මාසයේදී මුහුදු අයිස් ඛණ්ඩනය වන ආකාරය පර්යේෂණ කණ්ඩායම නිරීක්ෂණය කළේය.
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජනපද හතරක් සම්පූර්ණ අභිජනනය අසාර්ථක විය. රොත්ස්චයිල්ඩ් දූපතේ උතුරු දෙසින් පිහිටි ස්ථානය පමණක් යම් සාර්ථකත්වයක් ලබා ඇත.
ඇන්ටාක්ටික් ග්‍රීෂ්ම මුහුදු අයිස් 2016 සිට තියුනු පසුබෑමකට ලක්ව ඇති අතර, මහාද්වීපය වටා ඇති ශීත කළ ජල ප්‍රමාණය නව වාර්තාගත අවම මට්ටම් දක්වා අඩුවෙමින් පවතී.

නිරපේක්ෂ අඩුම වසර දෙක පසුගිය ගිම්හාන කාල දෙක තුළ සිදුවී ඇත, 2021/22 සහ 2022/23 දී, Bellingshausen සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අයිස් ආවරණයෙන් තොර විය.

එපමණක්ද නොව, මෑත මාසවලදී ෆ්ලෝස් සෑදීම මන්දගාමී වීමෙන් අදහස් වන්නේ යටත් විජිත අවම වශයෙන් තවත් වසරක්වත් පැටවුන් බිහි නොකරනු ඇති බව
ආචාර්ය ෆ්‍රෙට්වෙල් සහ සගයන් පැවසුවේ මෙම තත්වයන් වෙනස් වීමේ බලපෑම අධිරාජ්‍යයන්ට දැනෙන බවයි.
2018 සහ 2022 අතර, දන්නා එම්පෙරර් පෙන්ගුයින් ජනපද 60කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් තුනෙන් එකක් පමණ මුහුදු-අයිස් ප්‍රමාණය අඩුවීම නිසා යම් ආකාරයකින් බලපෑ බව සදහන් වේ.
ආක්ටික් ප්‍රදේශයේ, මුහුදු-අයිස් දශක ගණනාවක් තිස්සේ අඛණ්ඩව අඩුවෙමින් පවතී.ඊට වෙනස්ව ඇන්ටාක්ටිකාව වඩාත් ශක්තිමත් බව පෙනුනි. 2016 දක්වා එය වසරින් වසර තරමක් පුළුල් වෙමින් පැවතුනි.
ආචාර්ය කැරොලයින් හෝම්ස් ඇන්ටාක්ටික් මුහුදු අයිස් පිළිබඳ විශේෂඥවරියකි. මහාද්වීපය වටා පවතින විෂම ලෙස උණුසුම් සාගර ජලය හා විශේෂිත සුළං රටාවට හේතු ඇය සොයා බලමින් සිටියි, ඇය කියනා ආකාරයට Bellingshausen සම්බන්ධයෙන් ගත් කල,මෙි වන විට අයිස් නැවත වෙරළ දෙසට තල්ලු කර ඇති අතර, එය පැතිරීම දුෂ්කර කර ඇත.

ඇය වැඩි දුරටත් කියා සිටියේ "අපි දැන් දකින්නේ අපි කලින් නිරීක්‍ෂණය කළ දේට පිටින්. අපි වෙනසක් බලාපොරොත්තු වුණාට මම හිතන්නේ නැහැ අපි මේ තරම් වේගයෙන් වෙනසක් බලාපොරොත්තු වුනා කියලා,"යනුවෙන් ය. එසේම එසේම "ආක්ටික් කලාපයේ අධ්‍යයනයන් යෝජනා කර ඇත්තේ දේශගුණික උණුසුම කෙසේ හෝ ආපසු හැරවිය හැකි නම්, ධ්‍රැවීය උතුරේ මුහුදු අයිස් යථා තත්ත්වයට පත් වනු ඇති බවයි. එය ඇන්ටාක්ටිකාවටද අදාළ වේද යන්න අපි නොදනිමු. නමුත් එසේ සිතීමට සෑම හේතුවක්ම තිබේ. එය ප්රමාණවත් තරම් සීතල විය, මුහුදු අයිස් ප්රතිසංස්කරණය වනු ඇත." ලෙසය